Onder de deken, net als Gustav Klimt

Baby, van Gustav Klimt (1917/1918)

Vooraf

Gustav Klimt (Oostenrijk, 1862 – 1918) valt onder de stroming Jugendstil. Zijn werk bestaat uit schilderijen van veelal vrouwen, maar hij heeft ook muurschilderingen, tekeningen en collages gemaakt. Klimt is veel geroemd voor het gebruik van goud in zijn schilderijen. 

Wat heb je nodig?

• foto's van leerlingen met ogen dicht
• tekenpapier A3
• schaar en lijm
• viltstiften

Kunstbeschouwing

Zet het originele schilderij 'Baby' van Gustav Klimt op het digibord. 

Bespreek de opvallende kenmerken: 

• verschillende patronen in de deken
• veel kleuren
• de deken is belangrijker dan de baby
• golvende lijnen om de plooien in de deken weer te geven

Wat moet je doen?

1. Knip je foto uit en plak die op het grote vel.
2. Teken een bedframe achter je hoofd. 
3. Teken een deken en verdeel die in golvende vlakken.
4. Kleur in met patronen in kleurpotlood en/of viltstift. 
5. Teken een behangetje met patronen op de achtergrond.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5. 

Beeldaspecten: lijn, kleur.

Art Nouveau tegels drukken

 Wat heb je nodig?  

1. gekleurd papier 10 bij 10 cm
2. linoleum 10 bij 10 cm
3. gekleurd karton 25 bij 25 cm
4. carbonpapier
5. gutsjes
6. glasplaat
7. blockprint
8. roller
9. drukpers
10. lijm

Art Nouveau of Jugendstil is een kunststroming die werd beoefend vanaf circa 1890 en abrupt stopte met de start van WO1 in 1914.
Art Noveau werd vooral toegepast op gebruiksvoorwerpen zoals meubels, glaswerk en sieraden, in de architectuur, de grafische kunst en de schilderkunst. Kunstenaars haalden hun inspiratie uit de natuur: patronen met vogels, bloemen, planten, wolken, rotsen, vrouwen. Sierlijke bewogen lijnen drukken emotie uit.
Filmpje Art Nouveau op de website van Het Klokhuis. 

Laat op het digibord deze Art Nouveau tegels zien: met twee spiegellijnen of tegels die in een groep van 4 een tableau vormen.

 

 

  

 

Vertel dat we met linoleum en inkt tegels van 20 bij 20 cm gaan drukken. 

Vraag hoe je met een stukje linoleum van 10 cm toch een hele tegel kunt drukken: door dezelfde stempel bij het drukken steeds 90 graden te draaien. 

Leg uit hoe een tweekleurendruk werkt; info staat hier. 

Wat moet je doen?

1. Teken een kwart van een tegel op papier. 
2. Trek de tekening over op linoleum met carbonpapier. 
3. Guts de achtergrond weg zodat de voorstelling blijft staan. 
4. Maak 8 afdrukken van 10 bij 10 cm en laat drogen.
5. Was en droog het linoleum.
6. Guts extra details weg uit de voorstelling. 
7. Druk over de vorige druksels nog een keer, maar nu met een andere kleur. 
8. Kies de beste druksels/tegels uit. Plak ze op het karton waarbij je steeds een kwart slag draait. Je hebt nu één voorstelling. 

Beeldaspecten: vorm, lijn, kleur.

Woordenschat: Art Nouveau, carbonpapier, details, drukpers, gutsen, linoleum, patroon, roteren, tweekleurendruk

Kunstwerken van leerlingen uit groep 8.

Zelfportret met Art Nouveau lijst net als Alphonse Mucha

Wat heb je nodig?

1. foto van jezelf
2. wit tekenpapier
3. gekleurd papier voor achtergrond
4. gekleurd papier voor een lijst
5. kleurpotloden, waaronder goudAlphonse Mucha
6. snijmat en snijmesje

Alphonse Mucha (Tsjechië, 1860-1939) bepaalde het gezicht van de Art Nouveau schilderkunst. Sierlijke vrouwen, motieven uit de natuur, zachte kleuren en gestileerde letters vormen de basis van zijn werk.
In 1887 vertrekt hij naar Parijs, op dat moment het centrum van de moderne wereld: een bruisend nachtleven, moderne warenhuizen en kunstlicht dat de stad tot na zonsondergang verlicht. Mucha heeft niet veel succes, maar dat verandert bij zijn eerste opdracht: een affiche voor de theatervoorstelling Gismonda. Mucha maakt een levensgroot affiche van een prachtige vrouw omringd door gestileerde bloempatronen en zwierige lijnen. Hiermee vestigt hij zijn naam als kunstenaar en weet zich verzekerd van voldoende werk in de jaren die volgen. Zijn posters maken van Parijs een openluchtmuseum met kunst die door iedereen te bekijken is.

Laat werken van Mucha zien op het digibord en bespreek de kenmerken: sierlijke golvende lijnen, organische motieven, geen felle kleuren, vaak asymmetrisch.

Wat moet je doen?

1. Teken een foto van jezelf na en kleur die in met kleurpotlood.
2. Knip uit en plak op gekleurd papier.
3. Teken op de achtergrond met goudkleurig potlood organische motieven.
4. Snijd een lijst voor je portret en plak dit op je kunstwerk

Beeldaspecten: kleur, lijn, vorm
Woordenschat: art nouveau, organische motieven, zelfportret. 
Kunstwerken van leerlingen van groep 7 en 8. 

Art Nouveau bloementegels

Vooraf

Art Nouveau of Jugendstil is een kunststroming die werd beoefend vanaf circa 1890 en abrupt stopte bij de start van WO1 in 1914. 

Art Noveau werd vooral toegepast op gebruiksvoorwerpen zoals meubels, glaswerk en sieraden, in de architectuur, de grafische kunst en de schilderkunst. Kunstenaars haalden hun inspiratie uit de natuur: patronen met vogels, bloemen, planten, wolken, rotsen, vrouwen. Sierlijke bewogen lijnen drukken emotie uit. 

Art Nouveau wordt in Nederland ook wel de slaoliestijl genoemd, naar een poster voor slaolie door Jan Toorop.

Bekende At Nouveau kunstenaars zijn Alphonse Mucha,  Gustav Klimt, Gaudi, Berlage. 

Filmpje Art Nouveau op de website van Het Klokhuis. 

Wat heb je nodig? 

• vouwblaadjes 10 bij 10 cm in verschillende kleuren
• potlood
• schaar en lijm
• gekleurd knutselpapier 30 bij 20 cm

Laat afbeeldingen van Art Nouveau tegels zien. Bespreek de organische vormen van bloemen en planten. Op wat voor voorwerpen komen wij bloemen tegen? Waarom gebruiken we bloemmotieven? Wat vind jij ervan? 

Vertel dat leerlingen een tegelmuurtje gaan bouwen in Art Nouveau stijl. Het muurtje moet uit zes tegels met bloemen bestaan. Daarvoor krijgen ze een gekleurd vel en drie vouwblaadjes. Probeer zo veel mogelijk van de vouwblaadjes te gebruiken, dus dat wat je uitknipt plak je ook weer terug. 

 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen uit groep 4.

Vervoersmiddelen in de stijl van Hundertwasser

Friedensreich Hundertwasser (1928-2000) was een Oostenrijks kunstenaar en architect die vooral bekend is geworden van de door hem ontworpen kleurrijke gebouwen gebouwd met aandacht voor milieu en natuur. Opvallend bij zijn ontwerpen is dat rechte lijnen ontbreken, er gebruik gemaakt is van felle kleuren en veel van zijn gebouwen een typisch torentje hebben. Hundertwasser is hierbij duidelijk beïnvloed door de Spaanse kunstenaar/architect Gaudi.

Ook de  schilderijen van Hundertwasser zijn uitbundig van kleur en bevatten voornamelijk glooiende lijnen.

Laat werken van Hundertwasser zien. Bespreek de opvallende kenmerken in: kleurgebruik, glooiende lijnen. Laat vervolgens enkele schilderijen zien en vraag wat opvalt:

• het gebruik van kleine vlakken omlijnd met zwart
• geen rechte lijnen, vaak parallel lopende lijnen
• vaak terugkerende spiraalvormen
• felle kleuren

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier 
2. potlood
3. viltstiften
4. schaar en lijm

Kinderen tekenen met potlood een fantasievoertuig en vullen deze net als Hundertwasser met lijnen en patronen in viltstift. Er mogen geen vlakken worden ingekleurd. Knip de voertuigen uit en plak ze op een groot vel. 

Dit is een bewerking van de les van Laat maar zien. 

Voertuigen getekend door leerlingen van groep 6. 

Bewegende lollybomen net als Hundertwasser

Door Jayda, groep 5

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A3 formaat 
2. plakkaatverf 
3. kwasten 
4. potten water 
5. restjes wit tekenpapier 
6. schaar 
7. splitpennen 
8. zware markeerstiften 

Friedensreich Hundertwasser (1928-2000) was een Oostenrijks kunstenaar en architect die vooral bekend is geworden van de door hem ontworpen kleurrijke gebouwen gebouwd met aandacht voor milieu en natuur. Opvallend bij zijn ontwerpen is dat rechte lijnen ontbreken, er gebruik gemaakt is van felle kleuren en veel van zijn gebouwen een typisch torentje hebben. Hundertwasser is hierbij duidelijk beïnvloed door de Spaanse kunstenaar/architect

Ook de schilderijen van Hundertwasser zijn uitbundig van kleur en bevatten voornamelijk glooiende lijnen.

Laat op het digiboard werk van Hundertwasser zien. Bespreek de opvallende kenmerken: kleurgebruik, glooiende lijnen, bomen die eruit zien als lolly's.

In deze les schilderen de leerlingen een achtergrond in golvende lijnen. Ze kiezen voor òf warme òf koude kleuren. Vervolgens schilderen ze een aantal papieren rondjes. Koude achtergrond = warme rondjes en andersom. Als het werk goed droog is, worden er met zwarte stift patroontjes in de golven en de rondjes aangebracht. Met een splitpen bevestigen de leerlingen de rondjes op hun achtergrond en schilderen stroken voor de stelen. De lollybomen kunnen draaien!

Flamingo in Jugendstil/Art Nouveau

   

Door leerlingen van groep 7

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier
2. metallic gelpennen
3. lijm en kartelschaar
4. gekleurd papier voor achtergrond

Gaudi-huis in Barcelona

Art nouveau, ook wel Jugendstil genoemd, is een kunststroming die tussen 1890 en 1914 populair was en vooral werd toegepast op gebruiksvoorwerpen als sieraden en meubels, maar ook op hekken, balkons en gevels. Jugendstil maakt gebruik van vormen uit de natuur. De motieven zijn vaak sierlijke planten en vogels, ei-vormen en vrouwen. De lijnen drukken emotie uit. In Parijs kom je Jugendstil tegen bij de toegang tot de metro. Ook Gaudi ontwierp zijn gebouwen in deze stijl: sierlijke grillige vormen, versierd met mozaïek en tegels en smeedijzeren hekwerk.  

Laat Art Nouveau voorbeelden zien via het digibord. Bespreek de kenmerken: sierlijke lijnen, ronde vormen, veelal asymmetrisch, organische vormen uit de natuur, uitbundig. 

Trek een schoteltje om op wit tekenpapier. Teken hierop met gelpennen Art Nouveau motieven in maximaal drie kleuren. Plak de tekening op een tweede vel wit tekenpapier. Teken poten, staart en kop van een flamingo en versier deze delen ook met gelpen. Knip de vogel uit met een vormschaar en laat daarbij een randje wit zitten. Plak het werk op een langgerekt stuk gekleurd papier dat past bij de kleur van de flamingo.

Lollybomen, in de stijl van Hundertwasser



Over de kunstenaar

Friedensreich Hundertwasser (1928-2000) was een Oostenrijks architect en kunstenaar, bekend geworden door zijn kleurrijke gebouwen die ontworpen  zijn met aandacht voor milieu en natuur.. Rechte lijnen ontbreken en veel  van zijn kleurrijke gebouwen hebben een typisch torentje. Hundertwasser is hierbij duidelijk beïnvloed door de Spaanse architect Gaudi.

Ook de schilderijen van Hundertwasser zijn schilderijen zijn uitbundig van kleur en bevatten voornamelijk glooiende lijnen.

Laat foto's van gebouwen van Hundertwasser zien. Bespreek de opvallende kenmerken: kleurgebruik, glooiende lijnen. Laat dan enkele schilderijen zien en vraag wat opvalt:

• gebruik van kleine vlakken omlijnd met zwart
• glooiende en vaak parallel lopende lijnen
• vaak terugkerende spiraalvormen
• felle kleuren

Vraag de klas waar de spiraalvormen aan doen denken. Waarschijnlijk zullen ze op lolly's uitkomen. Lollybomen, die gaan wij vandaag ook tekenen! Demonstreer het tekenen van een spiraal; begin in het midden.

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier 35 bij 35 cm
• zwart knutselpapier
• stukken spons
• plakkaatverf
• goud- en zilverkleurige stiften
• passer of verschillende ronde voorwerpen
• schaar en lijm
• zwarte oliepastel

Wat moet je doen?

1. Stempel het witte vel vol met sponsafdrukken in kleuren die je mooi vindt en leg het werk te drogen. 
2. Trek op zwart papier met potlood verschillende ronde voorwerpen om. 
3. Teken met goud- of zilverstift spiralen in de rondjes. Vul de ruimte tussen de lijnen op met patroontjes in goud of zilver.
4. Maak een compositie van de lollybomen op het gekleurde vel en plak ze vast. 
5. Trek met zwart oliepastel lijnen naar de onderkant van het vel, de boomstammen. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 4. 

Onder de deken, in de stijl van Gustav Klimt

Door Debbie, groep 8

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. potlood
3. viltstiften
4. pastelkrijt

Gustav Klimt (Oostenrijk, 1862 – 1918) werd geboren in de buurt van Wenen. Hij volgde een kunstopleiding op de Weense Kunstgewerbeschule für Kunst und Industrie. Klimts werk bestaat uit schilderijen van veelal vrouwen, maar hij heeft ook muurschilderingen, tekeningen en collages gemaakt. Klimt is veel geroemd voor het gebruik van goud in zijn schilderijen. 

 Laat werk van Klimt zien, waaronder het schilderij 'Baby'. Bespreek de opvallende kenmerken bij het werk 'Baby': verschillende patronen in de deken, veel kleuren, de deken is belangrijker dan de baby, golvende lijnen om de plooien in de deken weer te geven.

De leerlingen krijgen een vel papier en tekenen hierop een baby die in zijn wieg onder een lappendeken ligt. De deken wordt verdeeld in glooiende vlakken, die allemaal anders worden ingekleurd. Gebruik hiervoor viltstiften. Met zwarte getekende streepjes aan de randen van de lapjes, wordt de lappendeken nog echter. Gebruik pastelkrijt voor een behangetje achter het bed.

Levensboom in de stijl van Gustav Klimt

Door Danjel, groep 8

Benodigdheden:

1. zwart papier op A4 formaat
2. goudkleurige markeerstift
3. gelpennen in metallic kleurtjes

Gustav Klimt (Oostenrijk, 1862 – 1918) werd geboren in de buurt van Wenen in een armoedig gezin. Zijn vader was goudgraveerder. Wellicht heeft dit Klimt beïnvloed bij zijn gebruik van goud in zijn schilderijen. Hij volgde een kunstopleiding op de Weense Kunstgewerbeschule für Kunst und Industrie.
Gustav Klimts werk bestaat uit schilderijen van veelal vrouwen, maar hij heeft ook muurschilderingen, tekeningen en collages gemaakt. Klimt is veel geroemd voor het gebruik van goud in zijn schilderijen.
Laat werk van Klimt zien, waaronder het schilderij Tree of life. Bespreek de opvallende kenmerken bij het werk 'Levensboom': gebruik van goudkleur, spiraalvormige takken, de vogel, cirkels die op ogen lijken. Vertel erbij wat de symbolische betekenis van deze motieven is: de levensboom krult zich, net als in het paradijs, naar alle richtingen. Op de weelderige takken groeien bloemen met de ogen van wijsheid en de paradijsvogel onderstreept het betoverende effect.
De leerlingen krijgen een zwart vel papier en tekenen hierop een boomstam die uitmondt in krullende takken. Vul het hele vel met takken, of kies, zoals bij het werk hieronder, voor een ronde vorm. Vul de ruimtes tussen de takken in met diverse patronen in metallic-kleurige gelpennen of viltstiften.

Door Rochelle, groep 8