Maartse buien

Wat heb je nodig?

• stevig wit tekenpapier A4
• vloeibare waterverf
• witte wasco
  
• liniaal
• penselen
• pot water
  

Vooraf

Maartse buien: stevige regenbuien afgewisseld met strakke blauwe lucht. 

In deze les tekenen we voorjaarsbloemen in een regenbui. Welke bloemen bloeien in maart? Vooral bloembollen, zoals narcissen, hyacinthen, tulpen en blauwe druifjes.

  

Wat moet je doen? 

1. Schets voorjaarsbloemen: de bladeren met groen potlood en de bloemen met een potlood in de kleur die je later wilt schilderen. Schets heel dun, want anders zie je straks die potloodlijnen nog.
2. Trek langs een liniaal witte wascostrepen van boven naar beneden, ongeveer een centimeter uit elkaar. Zorg dat het wascokrijtje een scherpe punt heeft, anders worden de strepen te breed.
3. Kleur de tekening in met verdunde vloeibare waterverf. Omdat op de wasco geen water hecht, blijf je de regenstralen goed zien.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Beeldaspecten: kleur, nuance.

HARTstikke roze

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A5
• stukje karton
• wasco
• ecoline of vloeibare waterverf
• penseel

Wat moet je doen?

1. Vouw het tekenvel in vieren. 
2. Vouw het karton dubbel en teken tegen de vouw een half hart.
3. Knip het hart uit.
4. Trek het hart in de vier vakken op het tekenpapier om met potlood. 
5. Teken met wasco patronen in de harten: strepen, rondjes, vlekken enz.
6. Teken ook patronen op de achtergrond.
7. Beschilder het hele vel met ecoline/vloeibare waterverf. Daar waar wasco zit, zal de verf niet pakken. 

Happy new year!

Benodigdheden:

• tekenvel A3 formaat
  
• waterverf
• penselen
• wasco
• vloeibare waterverf
• kwast

Wat moet je doen?

1. Teken op de smalle kant van het tekenvel grachtenhuizen. 
2. Kleur in met waterverf. 
3. Teken met wasco siervuurwerk boven de huizen. 
4. Schilder de lucht donkerblauw met vloeibare waterverf; laat daarbij boven en aan de zijkanten een randje wit. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Winterboom in warme en koude kleuren

 Wat heb je nodig?

• tekenpapier 
• wasco
• waterverf
• zwarte plakkaatverf
• kwast en penseel
• pot water

Wat moet je doen?

1. Teken met wasco een horizonlijn. 
2. Teken dan vanaf de onderkant een boomstam. 
3. Teken takken aan de boom; zorg dat ze de zijkant of bovenkant van het tekenvel raken en elkaar overlappen. 
4. Teken een patroon in het landschap onder de horizonlijn. 
5. Verf de lucht blauw met waterverf. 
6. Verf de vlakken tussen de takken in warme of koude kleuren. 
7. Verf de vlakken in het landschap: warm als je eerst koud koos, koud als je eerst warm koos. 
8. Laat drogen. 
9. Verf de takken en de stam zwart met plakkaatverf. 
   

Beeldaspecten: kleur, ruimte, vorm. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 6

Gelukkig nieuwjaar!

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• zwart knutselpapier A5
• wasco
• blauwe ecoline of vloeibare waterverf
• kwast
• zwart en geel/oranje knutselpapier
• geel pastelkrijt

Wat moet je doen?

1. Teken met wasco siervuurwerk op wit papier. 
2. Ga er met met blauwe ecoline overheen. De wasco stoot de ecoline af en de kleurtjes komen weer tevoorschijn. 
3. Laat dit vel drogen.
4. Knip een zwart A4 vel doormidden en knip daaruit een skyline van huizen. Plak dit op het blauwe vel. 
5. Knip uit geel of oranje papier raampjes en plak ze op de huizen. 
6.  Trek met geel pastelkrijt een randje langs de daken en veeg dit uit met je vinger. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 5/6.

Beeldaspecten: kleur, vorm.

Kerstbomenbos

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A4
• meerdere kleurmaterialen, bv. wasco, oliepastel, waterverf, kleurpotlood, viltstift
• geprint muziekpapier
• lichtblauw pastelkrijt
• zwarte markeerstift
• schaar + lijm
• groen papier voor achtergrond

Vooraf

Verdeel de kleurmaterialen over de tafelgroepjes: een plek met verf (plakkaat- + waterverf), een plek met krijt (wasco + oliepastel) en een plek met kleurpotlood en viltstift. Om te kleuren gaan leerlingen zitten waar het materiaal van hun keuze ligt. 

Wat moet je doen?

1. Teken drie overlappende driehoeken. 
2. Kleur in met verschillende materialen en patronen. Je mag alleen groen gebruiken!  
3. Omlijn bomen en patronen met zwarte markeerstift. 
4. Knip de bomen uit, inclusief de zwarte omlijning! 
5. Scheur een vel met bladmuziek in stukken en plak die op een wit vel. 
6. Kleur de achtergrond lichtblauw met pastelkrijt. 
7. Plak de bomen op het blauwe vel.
8. Plak je kunstwerk op een groene achtergrond.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5 en 7. 

Beeldaspecten: kleur, lijn (patroon), nuance. 

Chocoladeletters?

Wat heb je nodig?

• tekenpapier vierkant gesneden
• wasco
• vloeibare waterverf
• kwast 

Wat moet je doen?

1. Vouw het tekenpapier in 16 vierkantjes.
2. Trek de vouwlijnen over met wasco.
3. Teken met wasco in de bovenste rij de letters s i n t.
4. Teken in de derde rij de letters p i e t.
5. Teken in de andere vakjes met wasco dingen die met de Sinterklaastijd te maken hebben.
6. Verf alle vakjes met vloeibare waterverf.
   Zorg dat er geen twee dezelfde kleuren naast elkaar komen.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 4. 

Hoera, het is herfst!

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier 30 bij 20 cm
• potlood
• liniaal
• wasco
• ecoline/vloeibare waterverf
• penseel
• pot met water
• gekleurd papier voor achtergrond
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken met potlood en liniaal een raster van hokjes van 5 bij 5 cm. 
2. Trek de potloodlijnen over met wasco. Trek ook wascolijnen langs de buitenranden van het papier. 
3. Maak met wasco herfsttekeningetjes in de vakken. In deze les is gekozen voor diagonale lijnen; de voorwerpen komen in deze diagonalen steeds terug.  
4. Verf de tekeningetjes met ecoline/vloeibare waterverf. 
5. Verf de vakken ook met ecoline/vloeibare waterverf; zorg daarbij voor een regelmatig patroon. 
6. Plak het werk op een gekleurde achtergrond.

Door grotere vakken te maken, is deze les ook geschikt voor de middenbouw.

Tekeningen door leerlingen van groep 5, 7 en 8. 

Zonnebloem met verschillende materialen

Benodigdheden:

1. zonnebloemen of foto's daarvan
2. wit tekenpapier A1 formaat, gesneden in stroken van 30 bij 65 cm
3. vijf verschillende materialen, bv. kleurpotlood, stiften, plakkaatverf, waterverf, oliepastels, aquarelpotloden, ecoline, wasco etc.
4. kwasten
5. potlood, liniaal
6. gekleurd papier
7. schaar

Bekijk hoe zonnebloemen eruit zien. Hoe dik is de steel, hoe ziet het blad eruit, hoe zijn de bloemblaadjes verdeeld, welke kleuren zie je in het hart van de bloem enz.
Verdeel het vel papier met dunne schetslijntjes in vijf vakken van 13 cm hoog. Maak een tekening van enkele zonnebloemen. Zorg ervoor dat de bloemen zelf getekend worden op de scheidingslijnen van de vakken, zodat je straks goed de verschillende kleurmaterialen kunt zien. Zorg er voor dat in elk vak minstens een halve zonnebloem of een blad getekend is.

Kies vijf verschillende kleurmaterialen. Gebruik in elk vak een ander materiaal. Let goed op de scheidingslijnen. Bedenk zelf de volgorde van de materialen, bv. van felle kleuren (stiften) naar steeds minder fel (aquarelpotlood). Wat is het verschil tussen de materialen? Wat zie je en wat voel je? (textuur)

Plak het werk op een gekleurde ondergrond. Of: snijd de vijf vakken los van elkaar en plak ze met wat tussenruimte op een gekleurde ondergrond.

Door leerlingen van groep 7

Beeldaspecten: kleur, textuur, nuance. 

Drie lentebloemen, drie materialen

 

Wat heb je nodig?

• drie stukjes wit tekenpapier 10 bij 10 cm
• gekleurde vouwblaadjes 12 bij 12 cm
• gekleurd fotokarton14 bij 38 cm
• verschillende kleurmaterialen, bv. wasco, oliepastel, pastelkrijt, viltstift, waterverf, kleurpotlood, plakkaatverf
• tulpen, narcissen, blauw druifjes of afbeeldingen hiervan
• lijm

Wat moet je doen? 

1. Schets met potlood 3 verschillende lentebloemen op de 3 tekenvelletjes: blauw druifje, tulp en narcis. 
2. Kleur in met 3 verschillende materialen: wasco, oliepastel, pastelkrijt, viltstift, waterverf, kleurpotlood. Kies zelf welk materiaal je bij welke bloem kiest. Of: combineer je materialen binnen de tekening! 
3. Omlijn de bloemen eventueel met een zwarte fineliner. 
4. Plak de tekeningen elk op een gekleurd vouwblaadje en vervolgens op gekleurd karton.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5 en 8.

Beeldaspecten: nuance, kleur. 

Kerstbal met dekzwart

Wat heb je nodig?

1. tekenpapier A4 
2. oliepastels of wasco
3. dekzwart
4. kwast
5. satéprikker
6. aluminiumfolie
7. lint 

Wat moet je doen?

1. Kleur het tekenvel in met oliepastels/wasco. 
2. Verf eroverheen met dekzwart en laat drogen. 
3. Kras met een satéprikker een kerstbal uit en versier deze met patronen. 
4. Knip uit aluminiumfolie een ophangkroontje. 
5. Knip een stukje lint van 10 cm. Vouw dubbel en plak het onder het kroontje bovenop de kerstbal. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Beeldaspect: lijn (patroon).

Pimp de Sint!

Wat heb je nodig?

1. wit tekenpapier A3
2. grijs potlood
3. wasco
4. schaar en lijm
5. rood karton voor achtergrond

Vooraf

Sinterklaas heeft er zo genoeg van om steeds die rode tabberd te dragen, altijd die ouderwetse onhandige mijter op zijn hoofd te hebben en eeuwig op die saaie zwarte veterschoenen te lopen. Hoog tijd voor een opknapbeurt!

Op het bord schrijven we eerst ideetjes: een stoere pet in plaats van een mijter, vlechtjes in de baard, hippe sneakers, een bomberjack, een retro zonnebril en een paarse staf met ledverlichting. Natuurlijk gooit de gepimpte Sint het zware grote boek in de papiercontainer, want alle informatie staat immers in zijn smartphone. En daarop kan hij ook lekker de nieuwste Spaanse hits beluisteren. 

Wat moet je doen?

1. Schets een Sint op een A3 tekenvel. Niet te veel details, dat komt later bij het inkleuren. Alles mag, maar er moet wel minimaal één ding zijn dat doet denken aan de 'echte' Sinterklaas. Hij moet immers wel herkenbaar blijven 😉
2. Kleur je tekening in met wasco. 
3. Klaar? Knip je Sinterklaas uit.
4. Plak je tekening op een groot rood vel. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7. 

De vrolijke stad van James Rizzi

 

Benodigdheden:

1. donkere kleur wasco
2. vloeibare waterverf
3. penselen
4. potten water

James Rizzi is geboren in 1950 te Brooklyn, NY. Hij studeerde op de kunstacademie van Florida (Gainesville), waar hij begon met experimenteren met schilderen, druktechnieken en beeldhouwen. In Rizzi’s werk kom je vaak zijn geboorteplaats New York tegen. De schilderijen zien er soms kinderlijk naïef uit, met de felle kleuren en stralende vrolijkheid. In de kunstpers wordt hij vaak bestempeld als ‘Urban Primitive Artist’. Rizzi zegt zelf beïnvloed te zijn door Picasso, Klee en Dubuffet. 

Laat op het digibord schilderijen van Rizzi zien en bespreek wat opvalt:

• vrolijke kleuren
• geen nuances binnen de kleuren
• alles is zwart omlijnd
• huizen hebben menselijke gezichten/kenmerken
• het werk is vol en druk
• ook de achtergrond is gevuld

Wat moet je doen?

1. Teken direct met wasco (dus niet eerst met potlood!) enkele hoge huizen in Rizzi-stijl. Zorg voor overlapping. 
2. De huizen hebben menselijke trekken, zoals ogen, haren en een mond. Let goed op dat het wel een huis moet blijven, en dus geen vierkant mens! Dit kun je voor elkaar krijgen door in elk geval de basiselementen van een huis (ramen, deuren) te tekenen. 
3. Teken een mooi randje langs de buitenkant. 
4. Kleur je werk in met vloeibare waterverf.
5. Laat drogen en plak het op een passende achtergrond. 

Beeldaspecten: kleur, ruimte. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 6. 

Bloesembomen

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier
2. wasco
3. vloeibare waterverf
4. kwast
5. broccoliroosjes
6. plakkaatverf 

Stap 1

Teken met wasco een boom op het tekenvel. Denk aan de v's!  

Stap 2

Verf het blad blauw met verdunde vloeibare waterverf en laat dit drogen. 

Stap 3

Stempel met broccoliroosjes en plakkaatverf de bloesem aan de takken.

 

Bron: gluedtomycraftsblog.com 

Tulpen; de lente komt!

Benodigheden:

1. bos tulpen
2. tekenpapier op A4 formaat
3. witte wascokrijtjes
4. waterverf
5. penselen
6. pot met water

Bekijk met de leerlingen een tulp. Hoe ziet deze bloem eruit? Wat valt je op aan de steel? En de bladeren? Hoe is de bloem samengesteld?

Zet in elk groepje een vaas met enkele tulpen. De leerlingen tekenen eerst een horizonlijn op ongeveer een derde van het tekenvel. Dit is het grasveld. In dit veld tekenen ze tulpen met witte wasco. Kijk daarvoor goed naar de tulpen die in je groepje staan en probeer ze zo natuurgetrouw mogelijk te tekenen. Zorg voor overlapping, en denk eraan dat de tulpen niet allemaal strak naast elkaar staan.

Kleur de tulpen in met waterverf. Gebruik meer water als je een lichtere kleur wilt. Op de witte wascolijnen zal de verf niet pakken.
Verf de lucht en het grasveld waarin de tulpen staan. Plak het werk na het drogen op een passende achtergrond.

Beeldaspecten in deze les: ruimte (diepte, overlapping, horizonlijn), nuance (kleuren lichter maken), kleur.
Techniek: tekenen met wasco, schilderen met waterverf.

werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7

Lappendeken landschap

door Berat, groep 6

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier
2. wascokrijtjes
3. waterverf
4. penselen
5. potjes water 

Stappenplan:

1. Leg het blaadje in de breedte voor je.
2. Trek op ongeveer 2/3 vanaf de onderkant met wasco een golvende lijn.
3. Verdeel de onderkant van de tekening in 12 of 15 vakken door 2 horizontale en 3 of 4 verticale lijnen te tekenen. 
4. Teken met wasco een huis en bomen op de horizonlijn.
5. Teken met wasco patronen in de vakken.
6. Verf de vlakken met waterverf in verschillende kleuren. 
7. Verf bomen, huis en lucht. 

Met deze les kun je ook het eenpuntsperspectief oefenen. Zet daarvoor een stip midden bovenaan en laat leerlingen verticale lijnen naar de stip trekken. 

door Jayda, groep 6

Beeldaspecten: lijn, kleur. 

De Schreeuw, net als Edvard Munch

Bang voor een overstroming

Edvard Munch (1863-1944) is een Noorse kunstschilder. 

De moeder van Munch overleden toen hij 5 jaar was. Kort daarna stierf ook zijn zusje. De angst voor het verliezen van geliefden achtervolgde Munch. Hij kreeg last van depressiviteit en angsten. Deze angst en zijn eenzaamheid zie je terug in zijn werken. 

Munch was niet alleen schilder. Hij maakte ook houtsnedes en etsen. Hij beeldde in zijn werk menselijke emoties, angsten en onzekerheden uit. Door deze onderwerpkeuze, maar ook door het gebruik van felle kleuren en expressieve lijnen had hij veel invloed op de ontwikkeling van het expressionisme. 

In de schilderijen De Schreeuw (Munch heeft hiervan meerdere versies gemaakt) zie je de angst terug. De persoon met de open mond kijkt naar de toeschouwer. Hij heeft zijn oren bedekt met zijn handen, terwijl zijn mond lijkt te schreeuwen. De rode en gele golvende lijnen van de lucht versterken het gevoel van angst. De zwarte figuren op de achtergrond benadrukken de eenzaamheid van de figuur op de voorgrond. 

Zet een afbeelding van het schilderij op het digibord en bespreek het. 

• Wat zie je? 
• Wat kun je zeggen over de kleuren? (fel en zacht door elkaar)
• Wat zie je aan de lijnen? (golvende en rechte)
• Het schilderij werd eerst 'Wanhoop' genoemd. Waarom?
• Wat zou er met de figuur op de voorgrond aan de hand kunnen zijn?
• Wat zie je aan het lichaam van de figuur op de voorgrond? (golvende lijnen, meebewegend met de lucht)
• Wat kun je zeggen over de figuren op de achtergrond? 
• Hoe komt het dat het pad en het hek erlangs steeds smaller worden?
• Wat vind je van dit schilderij? Wat voel je erbij?  

In deze les maken de leerlingen zelf een 'Schreeuw'. 

Bang voor monsters 

Benodigdheden: 

• wit tekenpapier (25 bij 32,5 cm)
• potlood
• liniaal
• oliepastels of wasco
• geprinte zwart wit foto's van leerlingen vanaf het middel
• sterke lijm

Stappenplan

1. Leg het papier met de smalle kant naar beneden voor je. 
2. Zet aan de linkerkant een punt op het vel op 1/3 deel van bovenaf. 
3. Trek met de liniaal lijnen van de punt naar de hoek rechtsonder (in het voorbeeld de blauwe lijnen). 
4. Teken paaltjes (de rode lijnen) in het hek. Dit zijn loodrechte lijnen. 
5. Schets met potlood op de achtergrond iets waarvoor je heel bang bent. 
6. Schets twee mensen die over het hek kijken.
7. Schets de rechte lijnen in het pad en de golvende lijnen in de lucht. 
8. Kleur je werk in met oliepastel of wasco. 
9. Knip de foto van jezelf uit en plak die op het werk. 

Bang voor een cheetah 

Kunstwerken zijn gemaakt tijdens de lessen over het expressionisme door leerlingen van groep 6.

Beeldaspecten: lijn, kleur, ruimte (perspectief). 

Hetzelfde dier - verschillende kleuren

Benodigdheden:

1. tekenpapier A5 formaat
2. wasco
3. vloeibare waterverf 
4. kwasten

Teken twee keer hetzelfde dier op twee vellen tekenpapier. Kleur het ene dier in met warme kleuren en het andere met koude kleuren. 

Verf de achtergrond met sterk verdunde vloeibare waterverf: warme kleuren bij het 'warme' dier, koude kleuren bij het 'koude' dier.  

Beeldaspect: kleur. 

De snor van Dali II

Door een leerling van groep 3

Benodigdheden:

1. gekleurd papier op A4 formaat
2. zwarte stiften
3. wit tekenpapier op A4 formaat
4. zwarte wasco 
5. schaar en lijm
6. chenilledraad 

Voor meer informatie over Salvador Dalí, zie de les van de olifanten op hoge poten.

Laat enkele werken van Dalí zien. De werken zorgen voor verbazing, verrassing of soms een schok. Leg het verschil uit tussen realisme (de werkelijkheid geschilderd op doek, alsof het een foto is) en surrealisme - echte dingen die aangevuld zijn met dromen of fantasie.

Dali was een bijzondere man. Laat enkele portretten van Dali zien. Op elke foto is zijn snor weer anders.

Leerlingen schrijven woorden die te maken hebben met Dali en surrealisme op het gekleurde vel.
Dan tekenen ze het hoofd van Dali met wasco en knippen dit uit. Plak het hoofd op het gekleurde vel. Prik twee gaatjes onder de neus en trek het chenilledraad erdoor. Vorm de snor op een manier die Dali leuk zou vinden!