Zeeschildpad

Benodigdheden:

1. tekenpapier A3 en A4 formaat
2. blauwe vloeibare waterverf
3. witte plakkaatverf
4. wc-rolletje
5. viltstiften
6. oliepastel
7. schaar
8. lijm
9. plantensproeier

Wat moet je doen?

1. Teken met oliepastel waterplanten op het A3 tekenvel.
2. Spuit wat water op het vel en laat er enkele druppels vloeibare waterverf in vallen. De verf verspreidt zich in het water, eventueel geholpen met een penseel. Laat drogen.
3. Stempel met een wc-rol en witte plakkaatverf waterbubbels op het werk. Laat drogen.
4. Teken op het A4 vel een schildpad. 
5. Verdeel het schild in vlakken. Kleur in met drie kleuren viltstift. Kleur de poten en kop met oliepastel.
6. Knip de schildpad uit en plak op het A3 vel. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 5

Beeldaspecten: kleur, ruimte. 

Technieken: stempelen, tekenen, knippen.

Herinnering aan de zomer

Benodigdheden

1. wit tekenpapier A4
2. waterverf
3. plaksel
4. kleurpotloden
5. wit karton voor achtergrond

Aan de vakantie heeft iedereen meestal mooie herinneringen. Een zonsondergang aan het strand, een zomerse middag op de hei of de dreigende wolken boven de zee.
Welke kleuren horen bij die herinnering? Welke kleuren horen bij een zonsondergang, welke bij een middag op de hei en welke kleuren zou je kiezen bij de dreigende storm boven de zee?

Verf met waterverf het tekenvel vol in de kleuren die bij de zomerherinnering passen. Verf hiervoor glooiende banen in verschillende kleuren. Laat het werk drogen en scheur dan het vel in de breedte in een aantal repen. 

Plak de repen met iets tussenruimte op het grotere vel papier, waarbij je links, rechts en bovenaan evenveel ruimte vrij laat. Onderaan moet een grotere strook overblijven.
Schrijf onderaan in een mooie letters de titel, verwijzend naar die vakantieherinnering. Maak langs de drie andere kanten kleine tekeningetjes die te maken hebben met de herinnering. 　

Beeldaspecten: kleur, ruimte.
Technieken: werken met waterverf, scheuren, tekenen.

Door een zomerse bril

Wat heb je nodig?

• zwart knutselpapier A4
• wit tekenpapier half A4
• viltstiften of kleurpotloden
• goud- en zilverkleurige stiften
• schaar
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken op een dubbelgevouwen zwart vel papier een halve zonnebril tegen de papiervouw aan. 
2. Knip de bril uit. 
3. Maak op een half wit A4 vel een zomerse tekening. Kleur deze in. 
4. Leg de bril erop en schuif zo lang tot je de mooiste uitsnede ziet. 
5. Plak de bril op de tekening en knip de bril nogmaals uit. 
6. Versier de bril eventueel met goud- of zilverkleurige stift.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Een dagje aan het strand

Door Demi, groep 7

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A3 formaat
2. restjes wit papier
3. plakkaatverf
4. kwasten
5. tamponneerkwast
6. schaar
7. viltstiften en kleurpotloden
8. lijm

Maak met de klas een woordveld met woorden die je kunt bedenken bij 'aan het strand'. Denk aan dingen voor op het zand, in het water en in de lucht: surfplanken, zeilbootjes, badgasten, parasols, vliegers.

Zet in een tafelgroepje bedekt met kranten drie bakjes met verf klaar:

• geel met een beetje bruin ernaast (strand) + twee grote kwasten
• blauw met een beetje groen ernaast (zeewater) + twee grote kwasten
• blauw met wit (lucht)  + twee grote kwasten
• wit (branding) + twee tamponneerkwasten

Laat vier kinderen tegelijk werken aan het schilderen van het basisvel waarop het strand komt. Doe voor hoe er geschilderd moet worden: veel geel aan de kwast en een beetje bruin voor het strand (niet mengen dus!). Idem blauw met wit voor de lucht, en blauw met groen voor het water. Maak golvende bewegingen met de kwast om het water te accentueren. Eindig met een getamponneerde rand wit voor de branding.

Kinderen die niet schilderen, werken aan de tekeningetjes van mensen en dingen die je op het strand ziet. Kleur in met viltstift of kleurpotlood. Knip alles netjes uit en maak er een mooie collage van op het geschilderde vel.

Door Meghan, groep 7

Zonnebloem met verschillende materialen

Benodigdheden:

1. zonnebloemen of foto's daarvan
2. wit tekenpapier A1 formaat, gesneden in stroken van 30 bij 65 cm
3. vijf verschillende materialen, bv. kleurpotlood, stiften, plakkaatverf, waterverf, oliepastels, aquarelpotloden, ecoline, wasco etc.
4. kwasten
5. potlood, liniaal
6. gekleurd papier
7. schaar

Bekijk hoe zonnebloemen eruit zien. Hoe dik is de steel, hoe ziet het blad eruit, hoe zijn de bloemblaadjes verdeeld, welke kleuren zie je in het hart van de bloem enz.
Verdeel het vel papier met dunne schetslijntjes in vijf vakken van 13 cm hoog. Maak een tekening van enkele zonnebloemen. Zorg ervoor dat de bloemen zelf getekend worden op de scheidingslijnen van de vakken, zodat je straks goed de verschillende kleurmaterialen kunt zien. Zorg er voor dat in elk vak minstens een halve zonnebloem of een blad getekend is.

Kies vijf verschillende kleurmaterialen. Gebruik in elk vak een ander materiaal. Let goed op de scheidingslijnen. Bedenk zelf de volgorde van de materialen, bv. van felle kleuren (stiften) naar steeds minder fel (aquarelpotlood). Wat is het verschil tussen de materialen? Wat zie je en wat voel je? (textuur)

Plak het werk op een gekleurde ondergrond. Of: snijd de vijf vakken los van elkaar en plak ze met wat tussenruimte op een gekleurde ondergrond.

Door leerlingen van groep 7

Beeldaspecten: kleur, textuur, nuance. 

Geschakelde schelpen

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier 20 bij 20 cm
2. potlood
3. zwarte fineliner
4. viltstiften
5. gekleurd papier voor achtergrond 

Wat moet je doen?

• Teken op het tekenvel enkele rechte en/of gebogen lijnen die elkaar kruisen, zodat er kleurvlakken ontstaan. 
• Schets op deze lijnen verschillende schelpen; zorg dat ze elkaar raken. 
• Trek de schelpen over met fineliner. 
• Vul de vlakken tussen de schelpen met warme of koude kleuren. 
• Teken eventueel patroontjes in de vlakken.
• Plak het werk op een gekleurde achtergrond.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7/8.

Beeldaspecten: vorm, lijn, kleur.

Kunstbegrippen: warme en koude kleuren, kleurvlak, patronen. 

Oscar de Octopus

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A2 formaat
2. oliepastels
3. vloeibare waterverf of ecoline
4. kwast
5. pot water
6. zout

Lees het verhaal over Oscar de Octopus of het prentenboek O o octopus. Bekijk inktvisfoto's: wat zie je? We tekenen een inktvis in de zee. Een groot hoofd, grote ogen onderaan het hoofd en 8 tentakels die over en onder elkaar slingeren moeten terug te zien zijn in de tekening.
Inkleuren met oliepastels, waarbij patronen moeten worden getekend. Denk aan het boven en onderdoor gaan van de tentakels. Omlijn de inktvis eventueel met een donkerder kleur krijt.
Maak de achtergrond nat met water en laat daarin druppels vloeibare waterverf of ecoline vallen. Strooi er zout op voor een mooi effect.

Beeldaspecten: ruimte, kleur, lijn 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5.

In de stijl van David Hockney

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. blauw papier voor achtergrond
3. oliepastels
4. ecoline of vloeibare waterverf in blauw en groen
5. plakkaatverf in blauw, groen, wit
6. wc-rolletje

David Hockney is in 1937 geboren in Engeland. Hij studeert aan de Koninklijke Academie in Londen. Zijn eerste werken zijn anekdotisch van aard. In 1964 gaat  Hockney naar Californië, waar hij een meer realistische schilderswijze ontwikkelt. Belangrijkste onderwerpen in zijn werk uit deze periode zijn zwembaden, portretten en landschappen.

Vanaf 1966 gebruikt Hockney steeds vaker foto's voor zijn kunstwerken. Hij maakt collages die helemaal bestaan uit verknipte foto's.

Na 1980 wordt zijn werk meer expressionistisch. 

Bekijk werk van David Hockney en dan vooral de zwembaden. Bespreek hoe mensen onder water eruit zien - wapperende haren, een lichtere huid. Hoe ontstaan de glinsterende vlakken op het water?

Wat moet je doen?

1. Teken een of meer personen in badkleding.
2. Kleur in met oliepastel. 
3. Teken achter de zwemmer met wit oliepastel een patroon van golvende horizontale, verticale en diagonale lijnen.
4. Verf het werk met blauwe en of/ groene verdunde ecoline. Oliepastel stoot de waterverf af, zodat het water met de oplichtende vlakken goed zichtbaar wordt.
5. Stempel met een wc-rol en plakkaatverf cirkels op een blauw achtergrondvel.
6. Plak het kunstwerk erop. 

Door leerlingen van groep 6

Ijs in een coupe

Benodigdheden:

1. A4 tekenpapier 
2. potlood
3. viltstiften 
4. waterverf
5. penselen
6. zout

Wat moet je doen?

1. Trek op circa 1/3 van onderaf een lijn, de grens tussen tafel en muur. 
2. Teken een coupe met ijsbollen. Zorg voor overlapping. 
3. Kleur in met viltstof of waterverf. Bij viltstift: omlijn de onderdelen met zwarte fineliner. Bij waterverf: oefen de nat-in-nat techniek door stippen in een andere kleur zetten in nog natte verf, zodat de verf iets gaat vloeien. Strooi zout op de natte onderdelen voor een 'crunchy' effect, zie afbeelding hieronder. 
4. Maak een patroon op het tafelkleed en de achterwand en kleur deze in.

Beeldaspecten: kleur, nuance, ruimte, textuur. 

Aan het strand - collage

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A4 formaat
2. schetspapier 40 bij 35 cm
3. plakkaatverf
4. kwasten
5. tamponneerkwasten
6. schaar
7. viltstiften
8. lijm
9. viltstiften
10. huidskleur potlood

Maak met de klas een woordveld met woorden die je kunt bedenken bij 'strand'. Denk aan dingen voor op het zand, in het water en in de lucht. Leg uit wat de opdracht is en hoe er gewerkt gaat worden. Bespreek hoe mensen eruit zien als ze in het water staan - je ziet dan immers geen benen.

Zet in een tafelgroepje bedekt met kranten drie bakjes met verf klaar:

• geel met een beetje bruin ernaast (strand) + twee grote kwasten
• blauw met een beetje groen ernaast (zeewater) + twee grote kwasten
• blauw met wit (lucht)  + twee grote kwasten
• wit (branding) + twee tamponneerkwasten

Laat vier kinderen tegelijk werken aan het schilderen van het basisvel waarop het strand komt. Doe voor hoe er geschilderd moet worden: veel geel aan de kwast en een beetje bruin voor het strand (niet mengen!). Idem blauw met wit voor de lucht, en blauw met groen voor het water. Maak golvende bewegingen met de kwast om het water te accentueren. Eindig met een getamponneerde rand wit voor de branding.

Maak op het A4 vel tekeningetjes van mensen en dingen die je op het strand ziet. Kleur in met viltstift en gebruik potlood voor huidskleur. Knip alles uit en maak er een collage van op het geschilderde vel.
Plak alle werken naast elkaar voor een extra lang strand!

Alle werken zijn gemaakt door leerlingen uit groep 5.

FlowerPower Van

Benodigdheden:

1. geprinte Volkswagen Van op A4 formaat
2. viltstiften
3. eventuele extra materialen, bv. draad (waslijn), restpapier (geknipte kledingstukken) - op aanvraag van de leerlingen. 

Ik ben niet zo van de kleurplaten, maar deze is te leuk om niet te doen. Daarbij wil ik ook wat meer dan enkel een ingekleurde Volkswagenbus. Deze van moet een flowerpower van worden! 

Bespreek de Flowerpowertijd, een jongerencultuur uit de jaren 60/70 van de vorige eeuw. De jongeren werden hippies genoemd. Ze protesteerden tegen oorlog - 'Make love, not war' - armoede en honger in de wereld.
Hippies waren herkenbaar aan kleding en haardracht: fleurige patronen, vrolijke kleuren, lange haren, baarden, haarbanden, slippers, wijdvallende kleding of juist superstrakke kleren (vrouwen gingen minirok en hotpants  dragen om hun onafhankelijkheid te benadrukken).

Laat foto's uit de flowerpowertijd zien en laat eventueel muziek uit die tijd horen: Doors, Janis Joplin, Beatles, (Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band). Bespreek de kenmerken van kleding en haar. 

Bekijk enkele Volkswagenbusjes uit die periode. Google hiervoor op 'hippie van'. Welke kenmerken uit die hippietijd zie je op de busjes?

De tekenopdracht luidt: maak van het witte busje een hippe vakantie-van en laat de kenmerken van de Flowerpowertijd terugkomen in je busje. Bedenk ook een achtergrond. En: wat kun je bovenop de bus nog vervoeren? Of wat hangt er uit de ramen?

Kopieer, plak in Word, vergroot en print.

 

Een veld vol madeliefjes

Door Annika, groep 7

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A3 formaat
2. plakkaatverf in blauw, groen, wit, geel en rood
3. eierdozen of schoteltjes
4. kwasten
5. potten met water
6. kranten
7. papieren doekjes
8. gekleurd papier voor achtergrond

Madeliefjes vind je, zolang het niet vriest, in grasvelden. Bekijk en bespreek  hoe de bloem eruit ziet. 

 Leerlingen beginnen met het schilderen van een grasveld. Hiervoor moeten ze verschillende kleuren groen mengen van blauw, wit en geel. Breng de verf in verticale streken op het papier aan en maak het tekenvel zo helemaal vol. Laat dit drogen. 

Schilder dan de madeliefjes. Voor op het veld zijn ze groter dan achter op het veld, dat is immers verder weg (beeldaspect ruimte). Gebruik een kleine smalle kwast met veel verf, zodat het groen ook echt bedekt wordt door het wit. Het groen voor de steeltjes moet wel opvallen op de ondergrond. Gebruik hiervoor een afwijkende kleur groen of de ongemengde kleur groen uit de fles. Maak de hartjes van de bloemen met dikke klodders geel.
Plak het werk tot slot op een passende ondergrond.

Eén bloem maakt geen lente

Benodigdheden: 

1. tekenpapier 
2. waterverf
3. penseel
4. pot water
5. fineliner 

Een bloem maakt geen lente, daarom schilderen wij een vel vol met bloemen en leren ondertussen hoe je waterverf verwerkt. 

Basisregel: gebruik veel water. Waterverf heet niet voor niets waterverf 😀. 

Veel kinderen gebruiken waterverf te droog. Ze duwen en draaien met een natte kwast (dat is sowieso niet goed bij waterverf!) of nat penseel in de waterverfblokjes, waar dan amper verf vanaf komt. 

Ik leg het altijd zo uit: "Maak een papje van de verf. Laat met je penseel 5 druppels water op het verfblokje vallen. Draai dan zachtjes met je penseel. Zo ontstaat een verfpapje. Is het verfpapje op? Voeg dan weer water toe." 

Wat moet je doen?

Bij deze tekenles ga je  niet vooraf schetsen met potlood. 

Schilder met waterverf bloemen op het tekenpapier. Schilder ook de achtergrond en de grond. Laat het werk drogen.
Omlijn je bloemen met fineliner en voeg dan ook details toe.

Je zult zien dat het fletse waterverfwerk ineens een prachtig kunstwerk is geworden! 

Beeldaspecten: kleur, lijn.

Wij eisen ijs!

Deze les past goed bij hete zomerdagen, maar ook bij een spellingles over ei- en ij-woorden. Het fragment uit het boek Floddertje van Annie M.G. Schmidt, Wij eisen ijs, vormt dan een mooie inleiding. 

illustratie Fiep Westendorp

Benodigdheden: 

1. wit tekenpapier
2. potlood
3. penselen
4. waterverf
5. schaar
6. lijm

In deze les leren de leerlingen twee technieken over waterverf: 

• nat-in-nat: een schildertechniek waarbij je met natte verf op nat papier schildert. De verf vloeit in en uit over het papier, mengt zich met de papiervezels en de andere kleuren.
• droog-droog: voordat je aan een volgende kleur begint, wacht je tot het vorige kleurvlak droog is. Verf loopt bij deze techniek niet uit. 

Wat moet je doen? 

• Teken met potlood minimaal 4 ijsjes. Zorg dat ze symmetrisch zijn.
• Verf de ijsjes met waterverf. Pas de twee technieken toe: nat-in-nat en droog-droog. 
• Knip de ijsjes uit met een wit randje van ongeveer 3 mm. Plak ze in overleg met klasgenoten naast elkaar op de blauwgeverfde vellen. 

Zonnebloemen in stukjes

Dat je met je tekeningen meer kunt doen dan ze op een gekleurde achtergrond plakken, tonen deze kunstwerken. Best eng om je tekening kapot te scheuren of te beplakken, maar het effect is geweldig! 

Wat heb je nodig? 

• wit tekenpapier A4
• zwart papier voor achtergrond
• potlood
• oliepastels
• vloeibare waterverf
• kwast
• schaar en lijm
• evt. zwarte stroken papier

Wat moet je doen? 

1. Teken minimaal vier zonnebloemen en zorg ervoor dat er drie 'van het papier afvallen'.  
2. Kleur de bloemen met oliepastel.
3. Verf de achtergrond met verdunde vloeibare waterverf. 

En dan?
Scheur de tekening in stukken zoals bovenaan deze pagina. Check wel eerst aan welke kant van het papier je scheurt: de ene kant geeft mooie witte scheurlijnen, de andere kant niet. Plak de stukken met wat ruimte ertussen op zwart papier voor een ruimtelijk effect. 

Of plak zwarte stroken over je tekening zodat het lijkt of je door een raam naar buiten kijkt.  Ook deze keuze geeft een ruimtelijk effect. 

Beeldaspecten: kleur, ruimte.

Tekeningen zijn gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Herinnering aan de vakantie

Benodigdheden: 

1. tekenpapier
2. eventueel geprinte tekening van een shirt
3. kleurpotloden en viltstiften
4. gekleurd papier voor achtergrond
5. lijm

Geef leerlingen een geprinte afbeelding van een T-shirt of laat hen er zelf een tekenen. 

Wat moet je doen?

Waar ben je op vakantie geweest? Was je in het buitenland of ben je in Nederland gebleven? Wat heb je gedaan en gezien? Teken dit op het T-shirt. Kleur in met viltstift en/of kleurpotlood. Knip het shirt uit en plak het op een gekleurd ondervel. 

Op de brug in de tuin van Claude Monet

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A3
• plakkaatverf
• kwasten
• wit knutselpapier
• schaar
• oliepastels
• lijm

Vooraf

Claude Monet (1840- 1926) geldt als een van de belangrijkste schilders van het impressionisme. Zijn schilderij Impression, soleil levant uit 1872 is de aanzet geweest tot de term impressionisme. 

Typerend voor impressionisten: 

• keuze voor onderwerpen uit het gewone leven waarin het draait om sfeer
• bijzondere aandacht voor licht en kleur
• werken in de open lucht
• vlotte penseelstreken
• streepjes, klodders - lijkt op een schets
• het gaat om de impressie!

Instructie

Bespreek de term impressionisme. Laat enkele schilderijen van Monet zien en zoom in op een werk met waterlelies via Arts & Culture. Zien de leerlingen de kenmerken van impressionisme hierin terug? 

Monet had bij zijn atelier in Giverny een kleurrijke tuin met vijver en een Japanse brug. In die tuin schilderde hij graag. Beroemd zijn dan ook zijn werken van de waterlelies. Zowel de brug als de waterlelies staan centraal in deze les. 

Les 1

1. Leg een A3-tekenvel voor je. Trek met potlood een horizonlijn iets boven het midden. 
2. Schilder de vijver en de lucht met opwaartse korte kwaststreken. Meng de verf niet, maar doe steeds twee kleuren aan de kwast. Zorg ervoor dat het blauw van het water een ander blauw is dan dat van de lucht. 
3. Schilder op dezelfde manier aan weerszijden van het tekenvel bomen. 
4. Schilder waterlelies in de vijver. Denk eraan dat ze voor in de vijver groter zijn dan achterin. 

Les 2

1. Laat iemand een foto van je maken waarop je helemaal te zien bent. Print de foto en knip hem uit. 
2. Knip uit wit tekenpapier drie evenwijdige bogen van circa 1,5 cm breed.
3. Knip vier rechte stukken van 1,5 breed, dit zijn de staanders. 
4. Kleur ze met oliepastel zo dat het op oud hout lijkt. 
5. Plak de foto op het werk en plak de brug eroverheen. 

Beeldaspecten: kleur, nuance, ruimte. 

Werkstukken van leerlingen uit groep 6.