Portret zoals Picasso

 Wat heb je nodig?

• zwart A4 papier 
• oliepastels
• pastelkrijt

Zie voor  informatie over Picasso een van de andere posts op dit blog met het label kubisme. 

Wat moet je doen?

1. Schets met pastelkrijt een portret zoals Picasso dat deed. De ene helft van het gezicht zie je van de voorkant, de andere helft en profil. 
2. Kleur in met oliepastels. Zorg ervoor dat het hele vel gevuld is. 
3. Trek de omlijningen van het gezicht met zwarte oliepastel.

Beeldaspecten: vorm, kleur

Woordenschat: kubisme, en profil, gezichtspunt, omlijning, portret  

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Kubistisch stilleven met waterverf en koffie

Wat heb je nodig?

• 160 grams tekenpapier A4
• schilderstape circa 3 cm breed
• waterverf
• penselen
• schotels
• oploskoffie
• zwarte stift

Inleiding

Kubistische kunstenaars zoals Picasso, Georges Braque en Juan Gris ontwikkelden rond 1907 een geheel eigen schilderstijl: kubisme. Driedimensionale voorwerpen werden als het ware uit elkaar gehaald en als losse stukjes op een tweedimensionaal doek geschilderd. Zo ontstaat een vervormde verzameling van platte vlakken die samen het beeld vormen. De kijker ziet de voorwerpen vanuit verschillende standpunten. We noemen deze stijl het analytisch kubisme. Kleur is voor de analytisch kubisten minder belangrijk, je ziet enkel bruine en grijze tinten. Onderwerpen zijn stillevens, portretten en landschappen. 

Kunstbeschouwing
Bekijk werken van Gris, Braque en Picasso uit de periode 1907-1911 en bespreek ze. Wat zie je? Wat herken je in het werk? Wat valt op aan de kleuren? Wat vind je ervan? 

Planning 
Voor deze les heb je drie lesmomenten nodig. Les 1 is voor de kunstbeschouwing. Les 2 voor het tekenen en verven. Het derde lesmoment, dit zal geen hele les duren, is voor het overtrekken van de lijnen met zwarte stift. 
Voorafgaand aan de tweede les: maak op een centrale plek in het lokaal een stilleven van verschillende voorwerpen.

Wat moet je doen?
Stap 1: Teken het stilleven met potlood na vanuit minimaal drie standpunten. Overlappingen zijn verplicht. 

Stap 2: Trek met liniaal en potlood schuine lijnen van boven naar beneden en van links naar rechts, zodat er vakken ontstaan. 

Stap 3: Plak de tekening met schilderstape op de tafel. Zo  krijgt het werk een mooi wit frame. 

Stap 4: Schilder de vakken met waterverf (alleen grijs- en geeltinten) en verdunde oploskoffie. Hoe meer water bij de koffie, hoe lichter de kleur. Is een vak nog nat? Verf dan het vak ernaast nog niet, anders loopt de verf of koffie door. 

Stap 5: Laat het werk goed drogen. 

Stap 6: Gum de potloodlijnen in het frame weg. Omlijn alle vakken met zwarte stift of met grijs potlood zoals hieronder. 

Beeldaspecten: lijn, vorm, kleur, nuance. 
Begrippen: stilleven, compositie, overlappen, frame, schilderstape, tweedimensionaal, driedimensionaal, kubisme, standpunt. 

Kunstwerken van leerlingen uit groep 6 en 7. Bron: Artescuola

Picasso's gitaar - collage

Door leerlingen van groep 8

Benodigdheden:

1. A3 tekenpapier
2. liniaal
3. potlood
4. geprint muziekpapier
5. waterverf
6. penselen
7. pot water
8. plakkaatverf in zwart en bruin
9. kwasten
10. zwarte wasco
11. zwart katoen
12. ribkarton
13. lijm

Picasso
Pablo Picasso (Spanje, 1881 - 1973) is een van de beroemdste kunstenaars aller tijden. Hij was beeldhouwer, grafisch ontwerper, pottenbakker, tekenaar en schilder.

Op 19-jarige leeftijd trok Picasso naar Parijs, waar hij een armoedig leven leidde. Zijn schilderijen uit die tijd zijn somber. We noemen dit de Blauwe Periode (1901-1904). Met het begin van zijn succes werden Picasso's schilderijen vrolijker. Hij ging circusclowns en circusartiesten schilderen in zijn Roze Periode (1904-1906).
In 1907 begon Picasso te experimenteren met een nieuwe stijl van schilderen, het kubisme. Hij werkte samen Georges Braque. In het kubisme worden de onderwerpen geanalyseerd en opgedeeld in verschillende secties. Vervolgens worden de secties weer in elkaar gezet en vanuit verschillende perspectieven en hoeken geverfd. 
In 1912 ging Picasso kubisme en collage combineren. Hij gebruikte zand of gips in zijn verf om het textuur te geven. Hij gebruikte ook materialen zoals gekleurd papier, kranten en behang in zijn werken om ze een extra dimensie te geven.

Bekijk enkele collages van Picasso, bv. Guitar (1913) en Guitare (1919). Wat zie je? Welke materialen heeft Picasso gebruikt in deze werken? Hoe herken je de gitaar?

Aan het werk: 
Deze opdracht doe je met zijn tweeën. 

1. Neem een A3 vel tekenpapier. Trek met potlood en liniaal 4 lijnen van boven naar beneden (laat de lijnen elkaar niet kruisen) en zes 6 van links naar rechts (ook hier geen kruis). 
2. Knip uit muziekpapier 3 stukken en knip ze zo dat ze precies in 3 vlakken passen. Plak ze vast. 
3. Trek alle potloodlijnen over met zwarte wasco, ook die rond het muziekpapier. 
4. Kleur de overgebleven vlakken in met waterverf in maximaal 3 kleuren. 
5. Neem een nieuw vel A3-papier. Teken een gitaar. Verf de klankkast in bruine en zwarte tinten met plakkaatverf. 
6. Knip de hals uit ribkarton. 
7. Knip snaren van katoendraad en plak ze op de steel en klankkast. 
8. Knip de gitaar in stukken. Plak deze op het eerste vel.

Beeldaspecten: textuur, ruimte, lijn, vorm, kleur. 
Les is gegeven in groep 8 tijdens de Arts & Activities lessen over kubisme. 

Kubistisch stilleven met potlood

 Benodigdheden:

1. 160 grams tekenpapier A3 formaat
2. kleurpotloden
3. aquarelpotloden en/of huidskleur potloden
4. liniaal
5. zwarte watervaste stift
6. oploskoffie
7. grote kwast 

Inleiding
Kubistische kunstenaars zoals Picasso, Georges Braque en Juan Gris ontwikkelden rond 1907 een geheel eigens schilderstijl: kubisme. Driedimensionale voorwerpen werden als het ware uit elkaar gehaald en als losse stukjes op een tweedimensionaal doek geschilderd. Zo ontstaat een vervormde verzameling van platte vlakken die samen het beeld vormen. De kijker ziet de voorwerpen zo vanuit verschillende standpunten. We noemen deze stijl het analytisch kubisme. Kleur is voor de analytisch kubisten minder belangrijk, je ziet enkel bruine en grijze tinten. Onderwerpen zijn stillevens, portretten en landschappen. 

Bekijk werken van Gris, Braque en Picasso uit de periode 1907-1911 en bespreek ze. Wat zie je? Wat herken je in het werk? Wat valt op aan de kleuren? Wat vind je ervan? 

Les 1
Verdeel de leerlingen in groepjes van vijf. Maak in elk tafelgroepje in het midden een opstelling van eenvoudige voorwerpen, bv. blikje, beker, vaas, fles o.i.d. Leg ook 5 verschillende kleurpotloden klaar. Leg de stappen uit die de leerlingen moeten volgen. 

"We zitten in groepjes van 5. In het midden zie je een eenvoudige compositie. Teken jouw kant na met een kleurpotlood. Niet realistisch, maar met geometrische vormen. 

Schuif je tekening door naar links. Je schoudermaatje tekent nu zijn standpunt erbij, dat moet ergens overlappen. Schuif dan weer door. De laatste (nummer 5) tekent het bovenaanzicht. Je mag daarvoor op je stoel gaan staan!"

Les 2
Stap 1: Trek met liniaal en grijs potlood schuine lijnen van links naar rechts en boven naar beneden. 

Stap 2: Trek alle lijnen, dus die van de tekening èn de schuine lijnen, over met een dikke watervaste stift. (In groep 3 zijn de schuine lijnen door de leerkracht gedaan). 

Stap 3: Kleur de vakken in met huidskleurpotloden en/of aquarelpotloden in bruine en grijze tinten. 

Stap 4: Verf het hele vel met verdunde oploskoffie en laat het drogen. 

Beeldaspecten: vorm, kleur, nuance, lijn.
Woordenschat: compositie, aquarelpotlood, stilleven, kubisme, geometrische vormen, aanzicht (boven-, zij-, voor-), standpunt, overlappen. 

Deze les is uitgevoerd tijdens de Arts & Activitieslessen over kubisme in groep 3 en 4. 

Blokkenboom

Door Fabian, groep 8 

Benodigdheden:

1. tekenpapier op 21 bij 27 cm (A4 stukje afsnijden)
2. liniaal
3. passer
4. potlood
5. kleurpotloden
6. zwarte fineliners

Teken een rasterpatroon van blokken 3 bij 3 cm. Teken met een passer een cirkel iets boven het midden van het blaadje. Teken een boom en zorg dat de takken binnen de cirkel vallen. Teken met een zwarte stift patronen in de stam en de takken. Kleur de blokken in de cirkel in met warme kleuren. Kleur de blokken buiten de cirkel in met koude kleuren en maak daarbij het verschil tussen onder en boven de horizonlijn zichtbaar. Breng kleurnuances aan door harder of zachter op je potlood te drukken.

In deze les werk je aan de beeldaspecten: kleur (warm-koud), nuance (hard-zacht drukken) en vorm (tekenen van patronen).
Technieken: raster tekenen m.b.v. liniaal, werken met een passer, tekenen van patronen.

Bron: Tinyartroom. 

Portret in de stijl van Picasso

Wat heb je nodig?

1. bruin of lichtblauw tekenpapier A4
2. oliepastelkrijtjes
3. wit bordkrijt

Vooraf

Pablo Picasso (1881 - 1973) is een van de beroemdste kunstenaars aller tijden. Hij was beeldhouwer, grafisch ontwerper, pottenbakker, tekenaar en schilder.

Op 19-jarige leeftijd ging hij in Parijs wonen. Hij schilderde de armoede om hem heen. Zijn schilderijen uit die tijd zijn somber. We noemen dit de Blauwe Periode (1901-1904). Daarna werden Picasso's schilderijen vrolijker. Hij ging circusclowns en -artiesten schilderen in zijn Roze Periode (1904-1906).

Afbeeldingen die meer leken op verwarde puzzelstukjes volgden op deze Roze Periode. Soms gebruikte Picasso stukjes uit de krant, knopen, stof of touw en werden zijn werken collages.

Les demoiselles d' Avignon was het begin van zijn kubistische werk. Kubisten schilderden hun model of onderwerp van zoveel mogelijk kanten. Zo schilderde Picasso een vrouw die naar rechts kijkt terwijl haar neus naar links wijst. Het lichaam schilderde hij alsof het uit vierkanten bestond die naar allerlei kanten gericht waren. Kubistische werken lijken net puzzels. Het is alsof er iemand is geschilderd die in een gebroken spiegel kijkt.

Instructie

Toon kubistische werken van Picasso en bespreek wat opvalt.

Wat moet je doen? 

1. Teken met wit bordkrijt een portret in de stijl van Picasso. Ogen, neus en mond kunnen dus op andere plaatsen zitten en vanuit een ander gezichtspunt te zien zijn en de stijl van de tekening moet hoekig zijn. 
2. Verdeel de onderdelen van het gezicht en haar ook in vlakken. 
3. Kleur in met oliepastels. 
4. Omlijn de gezichtsonderdelen, gezicht en haarlijn met zwarte oliepastel.

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Kunstkoeien

 

Benodigdheden:

• 3 vellen tekenpapier van 15 bij 15 cm
• kleurpotloden
• gekleurd papier voor achtergrond
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken drie koeien: een realistische, een koe met kubistische kenmerken en een Delfts blauwe koe.
2. Kleur in met kleurpotlood.
3. Plak ze onder elkaar op een strook gekleurd papier.

Door leerlingen van groep 4.

Huis in kubistische stijl

Door Esmee, groep 6

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A4 formaat
2. liniaal
3. potlood
4. viltstiften

Teken een eenvoudig huis met ramen en deur, geen details. Teken een of enkele bomen. Trek drie schuine lijnen van boven naar beneden en drie schuine lijnen van links naar rechts. Kleur de vakken om en om in met vier kleuren.

Kubistische kerstboom

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. liniaal
3. plakkaatverf: blauw, rood, geel, wit
4. kwasten
5. goud- en zilverkleurige markeerstift

Teken een grote pagina vullende driehoek. Meet af vanuit de middenlijn van het vel. Trek met de liniaal schuine lijnen over het hele tekenvel: van boven naar beneden, van links naar rechts, van boven naar de zijkanten enz.
Kleur de boomvlakken in met groentinten (zelf mengen!) en de achtergrond met warme mengkleuren. Werk samen door elkaars gemengde kleuren te gebruiken.
Als alles droog is, trek je de lijnen binnen de boom met een zilverkleurige markeerstift over en de lijnen buiten de boom met goudkleurige stift.

Beeldaspecten: vorm, lijn, kleur, nuance.
Technieken: werken met een liniaal, tekenen van geometrische vormen, mengen van kleuren en daarin nuance aanbrengen, schilderen, omlijnen.