Uilen in de boom

Wat heb je nodig? 

• grijs en wit papier
• plakkaatverf
• kwasten
• schaar
• lijm
• linoleum 10 bij 10 cm
• gutsjes
• glasplaat
• blockprint
• roller
• kranten
• drukpers

Vooraf: laat twee leerlingen een A1 vel papier beschilderen met bruine verf en accenten in geel en rood zodat een houtstructuur ontstaat. Uit dit vel scheuren alle leerlingen  hun boomstammen en takken.
Laat een tweede A1 vel beschilderen in warme roodtinten - hieruit knippen alle leerlingen herfstblaadjes.

Wat moet je doen?

1. Teken een uil op het linoleum. 
2. Guts de buitenlijnen, de vleugellijnen, ogen en snavel uit. 
3. Breng versieringen aan, bv. golfjes die veren suggereren.
4. Druk je uil meerdere keren af met blockprint.
5. Laat drogen.
6. Scheur uit het bruin geschilderde vel een boomstam en takken. 
7. Plak deze op grijs papier. 
8. Knip blaadjes uit het rode vel. 
9. Knip de uilen met een randje wit van 1 mm rondom. 
10. Maak een collage van boom, blaadjes en uilen en plak alles vast.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Puzzelboom

Wat heb je nodig? 

• zwart papier A4
• zwart papier 24 bij 32 cm
• potlood
• oliepastels
• liniaal
• snijmesjes en snijplaat
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken met potlood op het A4 vel een eenvoudig heuvellandschap met maan.
2. Kleur in met oliepastel en omlijn de heuvels met zwart.
3. Kleur de lucht donkerblauw en de lucht rond de maan lichter blauw. Wil je het blauw donkerder maken, kras er dan zwart doorheen. Zo krijg je een vloeiende overgang in de lucht.
4. Geef met gele strepen het schijnsel van de maan weer. 
5. Neem het grotere zwarte vel en trek rondom een kader van 1,5 cm breed.
6. Teken binnen het kader een boom met vijf takken: naar rechts, naar de rechterhoek, naar boven, naar de linkerhoek en naar links. 
7. Snijd de stukken tussen de takken weg en ook de stukken naast de stam. Laat het raamwerk heel. 
8. Plak het raamwerk op het heuvellandschap.

Beeldaspecten: kleur, nuance.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Gave graffiti

Wat heb je nodig? 

• grijs papier 
• wasco
• wit stencilpapier
• wit tekenpapier
• viltstiften
• schaar, lijm

Wat moet je doen?  

1. Houd een vel stencilpapier tegen een muur en rub er met wasco overheen.
2. Knip de bakstenen uit.
3. Leg ze op het grijze papier (denk aan het metselverband!) en plak ze vast. 
4. Teken op tekenpapier een ontwerp van je naam. 
5. Kleur in met viltstift.
6. Knip/snijd je naam uit en plak deze op de muur. 

 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7 en 8.

Griekse vazen

Wat heb je nodig?

• bruin inpakpapier of papieren zak
• Oost-Indische inkt of zwarte stift/fineliner
• wit bordkrijt
• gekleurd papier voor achtergrond
• lijm
• schaar

In de Griekse oudheid speelde aardewerk in het dagelijks leven een grote rol. Het werd gebruikt om levensmiddelen in te bewaren, bijvoorbeeld wijn, olijfolie en water. Vaak werd het aardewerk versierd. Zo is er aardewerk waarbij de figuren rood zijn en de achtergrond zwart en andersom. Op Wikipedia staat veel informatie over Grieks aardewerk, vooral over de stijlen in de versiering van de vazen.

Instructie

Bekijk afbeeldingen van Grieks aardewerk. Bespreek enkele vormen:

amfoor - kruik met aan beide kanten een oor zodat hij gemakkelijk kon worden opgetild. Hij werd zowel voor vloeistoffen als vaste stoffen gebruikt.

krater - mengvat voor wijn en water. De Grieken lengden hun wijn altijd met water aan en soms voegden ze kruiden toe om de smaak te veranderen.


kylix - drinkschaal, plat of op sierlijke voet, met twee horizontale orenom de schaal gemakkelijk door te kunnen geven.

stamnos - groot wijnvat met deksel en twee hoog opgezette oren. Meestal heeft de stamnos een buik die aan de bovenkant breder wordt en een korte hals.

 

Bekijk de motieven (organische en geometrische) op de vazen en benoem ze: dieren, planten, bloemen, driehoeken, spiralen, fabelwezens enz. 

Wat moet je doen?

1. Vouw een stuk bruin inpakpapier dubbel.
2. Teken met bordkrijt tegen de vouw een halve Griekse vaas. 
3. Vouw het vel dan zo dat een afdruk van het krijt op de andere helft komt. 
4. Teken op de vaas met inkt of stift figuren en randjes. Maak ook zwarte randjes waar je motieven uitspaart. 
5. Knip de vaas uit en plak hem op een gekleurde achtergrond.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Een naam van faam!

Een opdracht voor de verjaardagskalender die we bij de start van het schooljaar maken. 

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4 
• zwarte watervaste stift
• viltstiften

Wat moet je doen?

1. Schrijf met watervaste zwarte stift meerdere keren je naam op het tekenvel. Kies blokletters of lusletters. Schrijf door elkaar, op de kop, van boven naar beneden, het maakt niet uit. Als de letters maar door elkaar staan. 
2. Kies een paar kleuren die je mooi vindt. Kleur alleen die vlakken in die helemaal omsloten zijn door zwarte lijnen. Dit kunnen kleine vlakken zijn (van de letters - bij lusletters zijn er sowieso meer kleurvlakjes dan bij blokletters), maar ook grotere die tussen de letters zijn ontstaan. Hoe meer namen er staan, hoe meer kleurvlakken er zijn.
3. Plak het werk op een zwarte of gekleurde achtergrond. 

Varianten:

Kies voor meerdere namen of voor verschillende woorden die bij een bepaald onderwerp horen.
Gebruik alleen primaire / complementaire / warme / koude kleuren.

Vincent, leven om te schilderen

In de serie kunstprentenboeken van uitgeverij Leopold is er nu het prachtige boek 'Vincent, leven om te schilderen', geschreven en geïllustreerd door Janneke Ipenburg. Een must have voor scholen! 

Inhoud
Vincent houdt van kinds af van tekenen. Op de kunstacademie wordt hij echter afgewezen en hij gaat werken als prediker in België. Daar begint zijn liefde voor tekenen weer te kriebelen. Hij schetst de mijnwerkers met hun grauwe, doorleefde gezichten. Maar hij wordt ziek en depressief en gaat terug naar huis. Ondanks zijn mentale broosheid blijft hij fanatiek tekenen en schilderen.

Als zijn vader overlijdt, gaat Vincent naar zijn broer Theo, die kunsthandelaar is in Parijs. Hier komt hij in contact komt met moderne kunstenaars als Gaugain en Seurat. De sombere tekenstijl van de mijnwerkers en de aardappeleters verandert van bruine verfstreken naar losse stippen en streepjes in felle kleuren.   

Vincent reist naar Arles in het zuiden en blijft onvermoeibaar schilderen. Portretten, zonnebloemen, landschappen. Helaas verkoopt hij amper iets, drinkt te veel en raakt weer in de war. Hij wordt opgenomen in een kliniek en ook daar blijft hij schilderen.  Maar Vincent heeft het idee dat hij steeds zieker wordt. Hij gaat terug naar Theo en huurt een kamer in de buurt van Parijs. In 1890 berooft hij  zichzelf van het leven in 1890.  

'Vincent, leven om te schilderen' is het resultaat van een samenwerking tussen auteur/illustrator Janneke Ipenburg, uitgeverij Leopold en het Kroller Muller Museum, waar vanaf 15 september een grote Van Gogh tentoonstelling zal zijn. 

Review
Er zijn al zoveel (kinder)boeken over Van Gogh dat ik me eigenlijk niet kon voorstellen dat 'Vincent, leven om te schilderen' iets zou toevoegen. Maar het tegendeel is waar. Wat een fantastisch boek! In rijke, beeldende  taal neemt Ipenburg de lezer mee in het leven van de schilder. Daarbij schuwt ze zijn mentale problemen niet en brengt Vincent tot leven zonder dat het erg zwaar wordt. Fijne toevoeging is de extra uitleg onderaan elke pagina. 

Paginagrote illustraties brengen de tekst tot leven, alsof ze door Van Gogh zelf zijn gemaakt. Zo zien we de Aardappeleters, Het cafe in Arles bij nacht en natuurlijk Sterrennacht. "We kunnen eigenlijk alleen onze schilderijen laten spreken," schrijft Vincent vlak voor zijn overlijden in 1890. 

In de klas
'Vincent, leven om te schilderen' is een geweldig boek om bij je kunstlessen te gebruiken. Wie was Vincent? Hoe was zijn leven? Wat schilderde hij? Welke kleuren gebruikte hij? Waaraan herken je zijn latere schilderijen? 

Algemene gegevens: 

• Uitgeverij: Leopold
• ISBN: 97899025888664
• Aantal pagina's: 40
• Verschenen: juli 2026
• Zelf lezen vanaf 8 jaar, voorlezen vanaf 6 jaar. 

Link naar 7 lessen over Vincent van Gogh op dit weblog: schilderen, drukken en mixed media.  

Kakelbonte klasse(n)kunst

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A1 formaat
• plakband
• plakkaatverf
• kwasten

Vooraf

Plak een aantal A1 tekenvellen aan elkaar vast en leg dit grote vel op een groepje tafels van gelijke hoogte. Laat beurtelings een groepje van vier kinderen werken aan de opdracht.

Stap 1

Schilder met zwarte verf drie kleine tekeningetjes op het vel. De tekeningen mogen elkaar nergens raken. Rouleer de groepen tot het papier helemaal vol is. 

Laat vervolgens een paar kinderen de tekeningetjes met elkaar verbinden door middel van rechte zwarte lijnen, zodat er vlakken ontstaan. 

Stap 2

Kleur alle vlakken en tekeningen in met plakkaatverf. Laat hiervoor opnieuw groepjes van vier kinderen tegelijk komen. Elk kind kiest een kleur en verft hiermee enkele vlakken of tekeningetjes. Geen twee dezelfde kleuren naast elkaar. 

Stap 3

Werk de zwarte lijnen bij als er gekleurde verf op gekomen is. 

Variaties

Bij deze opdracht, die in elke klas gedaan kan worden, kun je naar hartenlust variëren: kies je bv. alleen voor primaire kleuren en rechte vormen dan heb je de Mondriaanvariant. 

Je kunt ook kiezen voor een thema in de tekeningetjes, bv. sport, eten, feest. 

Groot succes, bij welke variant dan ook, is gegarandeerd!

Door leerlingen van groep 6. 
Oorspronkelijk idee: Experiments in Art Education. 

Mooie Medusa?

Wat heb je nodig? 

• zwart papier A3 
• plakkaatverf in blauw, groen, zwart en wit
• kwasten
• potten met water

De mythe van Medusa

In het oude Griekenland woonde Medusa, een mooie vrouw met glanzend haar. Iedereen bewonderde haar en dat maakte haar hoogmoedig. Ze vond zelfs dat ze mooier was dan de godin Athena. Dat pikte de godin niet en ze sprak een vloek uit; hierdoor werden de haren van Medusa giftige slangen en iedereen die ze aankeek versteende. Medusa vluchtte en leefde jarenlang in een grot tussen de versteende lichamen van reizigers die haar per ongeluk waren tegengekomen.
Perseus kreeg de opdracht haar te doden. Met een zwaard en spiegelend schild ging hij de grot in. Hij keek strak naar zijn schild om te kijken waar Medusa was. Terwijl de slangen naar hem sisten, sloeg hij haar hoofd eraf. Perseus nam het hoofd mee als trofee. De blik van Medusa bleek een machtig wapen tegen het kwaad.

Deze mythe is de aanleiding voor een tekenles: teken het hoofd van Medusa met slangenhaar in (uiteraard!) koude kleuren. 

Wat moet je doen?

1. Teken het hoofd van Medusa met de slangen eromheen.  
2. Verf alles in koude kleuren. Let op: je maakt lichte kleuren door druppels donkere verf bij de lichte te mengen, en dus niet andersom.

Beeldaspecten: kleur (koud), nuance. 

Technieken: kleurnuances aanbrengen in verf. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7.

Portfoliomap groep 3-8

Aan het eind van het schooljaar nemen de leerlingen hun kunstwerken van dat jaar mee in een zelfgemaakte portfoliomap. De map is niet meer dan een dubbelgevouwen schetspapier, maar de voorkant is elk jaar anders.

Groep 3 heeft een tekening gemaakt zoals Miro (geen popart). Beschrijving hier. Van de map heb ik geen foto, wel van de inhoud:

Groep 4 heeft een map gemaakt in de stijl van Burton Morris, de meest gebruikte les van dit blog! Hier de beschrijving. 

inhoud groep 4

De mappen van groep 5: in de stijl van David Hockney. De les staat hier. De map is versierd met gedrukte ringen (wc-rol + verf). 

inhoud groep 5

De mappen van groep 6: in de stijl van als James Rizzi: beschrijving. 

Groep 7: net als Modigliani (geen popart). Beschrijving hier. 

Groep 8 zelfportret in popart stijl. Naam en jaartal moeten er nog op. Beschrijving hier. 

In de stijl van Klaas Gubbels

Over de kunstenaar

Klaas Gubbels (Rotterdam, 1934) is een Nederlands kunstenaar, momenteel wonend in Arnhem. Hij is vooral bekend van zijn stillevens van tafels, stoelen en koffiekannen. Daarnaast maakt hij beelden, veelal met dezelfde onderwerpen.
Gubbels volgde diverse kunstopleidingen en gaf zelf les aan de kunstacademie in Rotterdam. Zijn werk is in de loop der jaren steeds abstracter geworden. Een kenmerk van Klaas Gubbels is dat hij alles mijdt wat 'mooi' is. Schoonheid is voor hem onecht en houdt af van de waarheid. Hij gebruikt het onderwerp als middel; het gaat niet meer om een tafel, stoel of koffiepot, maar om humor, agressie of saaiheid. De gebruiksvoorwerpen zijn, als ze bevrijd zijn van hun functie, zelf drager van een stemming of emotie.
Gubbels gebruikt verschillende technieken: schilder- en tekenkunst, grafische technieken, maar ook foto's, collages, assemblages en beelden in glas en metaal.

Wat heb je nodig? 

• schilderdoek A4
• acrylverf   
• kwasten
• schoteltje   
• pot water

Vooraf

Laat werken van Gubbels zien en bespreek ze. 

• Welke onderwerpen komen steeds terug? 
• Wat valt je op? Veel of weinig details? 
• Diepte? 
• Kleurgebruik? 
• Perspectief?

Wat moet je doen?

1. Teken met potlood een van de onderwerpen die Gubbels ook vaak gebruikt: stoel, tafel of koffiepot.
2. Verf je afbeelding in met acrylverf. 
3. Schilder de achtergrond tot er geen wit meer te zien is. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen uit groep 7.