Happy Halloween

Wat heb je nodig?

• oranje papier A4
• zwart papier
• dikke zwarte stift
• zwarte fineliners
• correctievloeistof

Start de les met een spannend verhaal! Op www.beleven.org staan er een heleboel.

Vooraf

Halloween vieren we op 31 oktober. De naam Halloween is afgeleid van Hallow-e'en of All Hallows Eve. In de Iers-Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober was oudejaarsavond. De oogst was binnen, het zaaigoed voor het volgend jaar lag klaar en dus was er tijd voor een vrije dag: het Keltische nieuwjaar of Samhain (uitspraak Saun). De Kelten geloofden dat op die dag de geesten van alle overledenen van het afgelopen jaar terugkwamen om te proberen een levend lichaam in bezit te nemen voor het komende jaar. De geesten werden aangetrokken met etenswaren voor de deuren. Om boze geesten af te weren droegen de Kelten maskers.

Wat heb je nodig?
Neem een oranje vel en teken de breedte van een liniaal af aan boven- en onderkant.  

Maak met potlood een tekening over Halloween bij nacht. Denk aan spinnen, skeletten, spoken, heksen, vleermuizen, katten, kerkhof, pompoenen enz.

Trek de potloodtekening over met fineliner en kleur de figuren in met zwarte stift. 

Maak de ogen met stipjes correctievloeistof . 

Plak onder- en bovenaan een strook zwart papier. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7.

Als een spin in het web

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier 20 bij 20 cm
• oliepastels
• dekzwart
• kwasten
• satéprikkers
• gekleurd papier voor achtergrond

Wat moet je doen?

1. Kleur het tekenvel helemaal in met oliepastel in warme herfstkleuren. 
2. Verf er dekzwart overheen en laat het drogen. 
3. Kras met een satéprikker een spinnenweb. Zorg dat de lijnen in het web parallel aan elkaar lopen. 
4. Teken een spin in of onder het web.  
5. Plak het werk op een gekleurde achtergrond. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5.
Beeldaspecten: lijn, kleur. 

Herfstblaadjes met contouren

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• ecoline of vloeibare waterverf in geel en rood
• kwast
• viltstiften
• lijm
• schaar

Wat moet je doen?

1. Maak het tekenvel nat. 
2. Breng met een kwast rode en gele ecoline aan en laat de kleuren door elkaar lopen. 
3. Laat drogen.
4. Teken enkele herfstbladeren op het gekleurde vel en knip ze uit.
5. Plak ze op een nieuw vel tekenpapier. 
6. Kies drie warme kleuren viltstift en trek contourlijnen rond de blaadjes. Maak het hele vel vol.
7. Teken evt. nerven in de blaadjes.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7.

Spookhuizen

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• twee kleuren vloeipapier 
• kwast en water
• zwarte stiften
• wit bordkrijt

Vooraf
Spookhuizen …. er zijn genoeg spannende verhalen om deze les in te leiden! 

Bespreek dan de kenmerken van een spookhuis: scheef gezakt, stille plek, spinnenwebben, martelwerktuigen, grafstenen, vleermuizen enz.

Wat moet je doen?

1. Scheur stroken van het vloeipapier.
2. Maak het tekenpapier nat met kwast en water (of een plantenspuit). 
3. Leg ze overlappend op het natte papier. Maak het vel zo vol. 
4. Ga er nog een keer met een natte kwast overheen. 
5. Check onder het vloeipapier of de kleur al is doorgelopen. Zo ja, haal alle stroken eraf. Zo nee, maak het nog een keer nat.
6. Laat het gekleurde vel drogen.

7. Teken met potlood een spookhuis op het gekleurde vel. 

8. Trek de potloodlijnen over met stift en kleur het huis zwart. 

9. Teken details rond het huis/in de ramen: maan, spinnenwebben, vleermuizen etc.  

9. Teken spoken rond het huis met wit bordkrijt. 

10. Plak het werk op een zwarte achtergrond.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7.

Uilen in de boom

Wat heb je nodig? 

• grijs en wit papier
• plakkaatverf
• kwasten
• schaar
• lijm
• linoleum 10 bij 10 cm
• gutsjes
• glasplaat
• blockprint
• roller
• kranten
• drukpers

Vooraf: laat twee leerlingen een A1 vel papier beschilderen met bruine verf en accenten in geel en rood zodat een houtstructuur ontstaat. Uit dit vel scheuren alle leerlingen  hun boomstammen en takken.
Laat een tweede A1 vel beschilderen in warme roodtinten - hieruit knippen alle leerlingen herfstblaadjes.

Wat moet je doen?

1. Teken een uil op het linoleum. 
2. Guts de buitenlijnen, de vleugellijnen, ogen en snavel uit. 
3. Breng versieringen aan, bv. golfjes die veren suggereren.
4. Druk je uil meerdere keren af met blockprint.
5. Laat drogen.
6. Scheur uit het bruin geschilderde vel een boomstam en takken. 
7. Plak deze op grijs papier. 
8. Knip blaadjes uit het rode vel. 
9. Knip de uilen met een randje wit van 1 mm rondom. 
10. Maak een collage van boom, blaadjes en uilen en plak alles vast.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Puzzelboom

Wat heb je nodig? 

• zwart papier A4
• zwart papier 24 bij 32 cm
• potlood
• oliepastels
• liniaal
• snijmesjes en snijplaat
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken met potlood op het A4 vel een eenvoudig heuvellandschap met maan.
2. Kleur in met oliepastel en omlijn de heuvels met zwart.
3. Kleur de lucht donkerblauw en de lucht rond de maan lichter blauw. Wil je het blauw donkerder maken, kras er dan zwart doorheen. Zo krijg je een vloeiende overgang in de lucht.
4. Geef met gele strepen het schijnsel van de maan weer. 
5. Neem het grotere zwarte vel en trek rondom een kader van 1,5 cm breed.
6. Teken binnen het kader een boom met vijf takken: naar rechts, naar de rechterhoek, naar boven, naar de linkerhoek en naar links. 
7. Snijd de stukken tussen de takken weg en ook de stukken naast de stam. Laat het raamwerk heel. 
8. Plak het raamwerk op het heuvellandschap.

Beeldaspecten: kleur, nuance.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Gave graffiti

Wat heb je nodig? 

• grijs papier 
• wasco
• wit stencilpapier
• wit tekenpapier
• viltstiften
• schaar, lijm

Wat moet je doen?  

1. Houd een vel stencilpapier tegen een muur en rub er met wasco overheen.
2. Knip de bakstenen uit.
3. Leg ze op het grijze papier (denk aan het metselverband!) en plak ze vast. 
4. Teken op tekenpapier een ontwerp van je naam. 
5. Kleur in met viltstift.
6. Knip/snijd je naam uit en plak deze op de muur. 

 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7 en 8.

Griekse vazen

Wat heb je nodig?

• bruin inpakpapier of papieren zak
• Oost-Indische inkt of zwarte stift/fineliner
• wit bordkrijt
• gekleurd papier voor achtergrond
• lijm
• schaar

In de Griekse oudheid speelde aardewerk in het dagelijks leven een grote rol. Het werd gebruikt om levensmiddelen in te bewaren, bijvoorbeeld wijn, olijfolie en water. Vaak werd het aardewerk versierd. Zo is er aardewerk waarbij de figuren rood zijn en de achtergrond zwart en andersom. Op Wikipedia staat veel informatie over Grieks aardewerk, vooral over de stijlen in de versiering van de vazen.

Instructie

Bekijk afbeeldingen van Grieks aardewerk. Bespreek enkele vormen:

amfoor - kruik met aan beide kanten een oor zodat hij gemakkelijk kon worden opgetild. Hij werd zowel voor vloeistoffen als vaste stoffen gebruikt.

krater - mengvat voor wijn en water. De Grieken lengden hun wijn altijd met water aan en soms voegden ze kruiden toe om de smaak te veranderen.


kylix - drinkschaal, plat of op sierlijke voet, met twee horizontale orenom de schaal gemakkelijk door te kunnen geven.

stamnos - groot wijnvat met deksel en twee hoog opgezette oren. Meestal heeft de stamnos een buik die aan de bovenkant breder wordt en een korte hals.

 

Bekijk de motieven (organische en geometrische) op de vazen en benoem ze: dieren, planten, bloemen, driehoeken, spiralen, fabelwezens enz. 

Wat moet je doen?

1. Vouw een stuk bruin inpakpapier dubbel.
2. Teken met bordkrijt tegen de vouw een halve Griekse vaas. 
3. Vouw het vel dan zo dat een afdruk van het krijt op de andere helft komt. 
4. Teken op de vaas met inkt of stift figuren en randjes. Maak ook zwarte randjes waar je motieven uitspaart. 
5. Knip de vaas uit en plak hem op een gekleurde achtergrond.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Een naam van faam!

Een opdracht voor de verjaardagskalender die we bij de start van het schooljaar maken. 

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4 
• zwarte watervaste stift
• viltstiften

Wat moet je doen?

1. Schrijf met watervaste zwarte stift meerdere keren je naam op het tekenvel. Kies blokletters of lusletters. Schrijf door elkaar, op de kop, van boven naar beneden, het maakt niet uit. Als de letters maar door elkaar staan. 
2. Kies een paar kleuren die je mooi vindt. Kleur alleen die vlakken in die helemaal omsloten zijn door zwarte lijnen. Dit kunnen kleine vlakken zijn (van de letters - bij lusletters zijn er sowieso meer kleurvlakjes dan bij blokletters), maar ook grotere die tussen de letters zijn ontstaan. Hoe meer namen er staan, hoe meer kleurvlakken er zijn.
3. Plak het werk op een zwarte of gekleurde achtergrond. 

Varianten:

Kies voor meerdere namen of voor verschillende woorden die bij een bepaald onderwerp horen.
Gebruik alleen primaire / complementaire / warme / koude kleuren.

Vincent, leven om te schilderen

In de serie kunstprentenboeken van uitgeverij Leopold is er nu het prachtige boek 'Vincent, leven om te schilderen', geschreven en geïllustreerd door Janneke Ipenburg. Een must have voor scholen! 

Inhoud
Vincent houdt van kinds af van tekenen. Op de kunstacademie wordt hij echter afgewezen en hij gaat werken als prediker in België. Daar begint zijn liefde voor tekenen weer te kriebelen. Hij schetst de mijnwerkers met hun grauwe, doorleefde gezichten. Maar hij wordt ziek en depressief en gaat terug naar huis. Ondanks zijn mentale broosheid blijft hij fanatiek tekenen en schilderen.

Als zijn vader overlijdt, gaat Vincent naar zijn broer Theo, die kunsthandelaar is in Parijs. Hier komt hij in contact komt met moderne kunstenaars als Gaugain en Seurat. De sombere tekenstijl van de mijnwerkers en de aardappeleters verandert van bruine verfstreken naar losse stippen en streepjes in felle kleuren.   

Vincent reist naar Arles in het zuiden en blijft onvermoeibaar schilderen. Portretten, zonnebloemen, landschappen. Helaas verkoopt hij amper iets, drinkt te veel en raakt weer in de war. Hij wordt opgenomen in een kliniek en ook daar blijft hij schilderen.  Maar Vincent heeft het idee dat hij steeds zieker wordt. Hij gaat terug naar Theo en huurt een kamer in de buurt van Parijs. In 1890 berooft hij  zichzelf van het leven in 1890.  

'Vincent, leven om te schilderen' is het resultaat van een samenwerking tussen auteur/illustrator Janneke Ipenburg, uitgeverij Leopold en het Kroller Muller Museum, waar vanaf 15 september een grote Van Gogh tentoonstelling zal zijn. 

Review
Er zijn al zoveel (kinder)boeken over Van Gogh dat ik me eigenlijk niet kon voorstellen dat 'Vincent, leven om te schilderen' iets zou toevoegen. Maar het tegendeel is waar. Wat een fantastisch boek! In rijke, beeldende  taal neemt Ipenburg de lezer mee in het leven van de schilder. Daarbij schuwt ze zijn mentale problemen niet en brengt Vincent tot leven zonder dat het erg zwaar wordt. Fijne toevoeging is de extra uitleg onderaan elke pagina. 

Paginagrote illustraties brengen de tekst tot leven, alsof ze door Van Gogh zelf zijn gemaakt. Zo zien we de Aardappeleters, Het cafe in Arles bij nacht en natuurlijk Sterrennacht. "We kunnen eigenlijk alleen onze schilderijen laten spreken," schrijft Vincent vlak voor zijn overlijden in 1890. 

In de klas
'Vincent, leven om te schilderen' is een geweldig boek om bij je kunstlessen te gebruiken. Wie was Vincent? Hoe was zijn leven? Wat schilderde hij? Welke kleuren gebruikte hij? Waaraan herken je zijn latere schilderijen? 

Algemene gegevens: 

• Uitgeverij: Leopold
• ISBN: 97899025888664
• Aantal pagina's: 40
• Verschenen: juli 2026
• Zelf lezen vanaf 8 jaar, voorlezen vanaf 6 jaar. 

Link naar 7 lessen over Vincent van Gogh op dit weblog: schilderen, drukken en mixed media.