Lief! Voor Valentijnsdag in de stijl van Robert Indiana

Wat heb je nodig?

• 4 stukjes tekenpapier 10 bij 10 cm
• potlood
• waterverf + penselen
• pot water
• fineliner 
• gekleurd papier voor achtergrond

Over de kunstenaar

Robert Indiana (VS, 1928-2018) was een popart kunstschilder en beeldhouwer. In zijn beelden en schilderijen zien we letters, cijfers en taal: korte krachtige woorden gecombineerd met geometrische vormen.
Zijn bekendste werk is ongetwijfeld het beeld LOVE. Het bestaat uit vier gestapelde letters waarbij de O schuin staat. Het beeld staat o.a. in New York. 

Blogschrijfster in New York

Laat het beeld van Robert Indiana zien. Vertel de leerlingen dat ze een Indiana werkstuk gaan maken, maar in plaats van LOVE het Nederlandse woord LIEF gaan tekenen.

Wat moet je doen? 

1. Teken in elk vak een hartje (of iets anders dat past bij het woord Lief).
2. Teken daaroverheen een letter van het woord LIEF. Maak dikke letters die je kunt inkleuren. 
3. Teken in de hartjes en letters patroontjes.
4. Kleur in met waterverf. Zorg dat de letters goed zichtbaar blijven door de keuze van de kleuren. 
5. Laat drogen. 
6. Plak de velletjes op een gekleurde achtergrond.
7. Omlijn patronen, letters en achtergrondfiguurtjes met zwarte fineliner.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 4. 

Beeldaspecten: kleur, vorm. 

Chocoladeletters?

Wat heb je nodig?

• tekenpapier vierkant gesneden
• wasco
• vloeibare waterverf
• kwast 

Wat moet je doen?

1. Vouw het tekenpapier in 16 vierkantjes.
2. Trek de vouwlijnen over met wasco.
3. Teken met wasco in de bovenste rij de letters s i n t.
4. Teken in de derde rij de letters p i e t.
5. Teken in de andere vakjes met wasco dingen die met de Sinterklaastijd te maken hebben.
6. Verf alle vakjes met vloeibare waterverf.
   Zorg dat er geen twee dezelfde kleuren naast elkaar komen.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 4. 

Maak je eigen spel

Dè activiteit voor de laatste schoolweek: maak met een groepje kinderen je eigen spel!
Hier een variant op Ganzenbord. Natuurlijk horen er ook spelregels bij: schrijf een instructietekst voor jouw spel. 

Het speelbord. Op internet staan diverse templates van het speelbord. Print dit op A3 formaat. 

Gelamineerde verrassings- en opdrachtkaartjes. 

Opbergdoos gemaakt van een doos A3 kopieerpapier. 

Verknipte naam

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier 20 bij 20 cm
2. gekleurd papier 22 bij 22 cm
3. potlood
4. liniaal
5. viltstiften
6. schaar
7. lijm

Stap 1

Verdeel het witte vel eerst in 4 vakken van 5 bij 5 cm. 

Verdeel elk vak weer in 4 vakken van 2,5 bij 2,5 cm. 

Stap 2

Teken met potlood de letters van je naam; zorg dat in elk vak een deel van een letter staat.  Kleur de letters zwart. 

Stap 3

Kies 2 kleuren. Kleur 4 aaneensluitende vlakjes in kleur 1 en nog 4 aaneensluitende vlakjes in kleur 2. 

Stap 4

Knip alle vlakken los. Leg de 16 vlakken op een gekleurd vel. Zorg dat de witte en gekleurde vlakken om en om liggen. Plak ze vast. 

Beeldaspecten: lijn, kleur, vorm. 

Bron: arteascuola.com

Verjaardagskalender: dit ben ik!

Traditioneel aan het begin van het schooljaar is het maken van een verjaardagskalender. 

Benodigdheden:

1. tekenpapier A4 en A6 
2. viltstiften
3. kleurpotloden
4. liniaal
5. lijm
6. zwarte fineliner

Wat moet je doen? 

1. Schrijf met zwarte stift je naam op het A6-vel. 
2. Trek met drie kleuren stift lijnen rondom je naam.
   
3. Knip dit vel evt. kleiner en plak het op het A4-vel. 
4. Verdeel het A4-vel in vakjes en teken in elk vak iets wat met jou te maken heeft. 
5. Kleur in met kleurpotlood. 
6. Omlijn de tekeningetjes met zwarte fineliner. 

Ontwerp een chipszak

Benodigdheden:

1. tekenpapier A4 formaat
2. potlood
3. afbeeldingen van chipszakken
4. kleurpotloden
5. markeerstift

Bekijk voorkanten van chipszakken via het digibord en bespreek deze. 

Wat valt op? 

• de naam van de chips staat meestal bovenaan de zak
• de naam is groot, soms in 3D letters en springt er echt uit 
• felle kleuren 
• de smaak is vermeld
• het gewicht staat erop
• er staat een afbeelding op van een of enkele chips  
• soms bijzonderheden in de vorm van een opvallende kreet: Nieuw, Party Pack of Minder vet 
  

Teken de buitenlijnen van een chipszak. Geen rechte, maar glooiende lijnen. Bedenk een naam en smaak voor je chips. Teken de naam op de zak in grote 3D letters. Teken de chips die erin zitten op de voorkant. Schrijf het gewicht op de zak en de eventuele bijzonderheden. 

Kleur in met kleurpotloden of aquarelpotloden. Omlijn de letters en eventueel andere details met een zwarte fineliner. 

Door brugklasleerlingen van het Connect College in Echt. 

Naamplaatjes

Benodigdheden:

1. tekenpapier A4
2. zwarte fineliner
3. zwarte markeerstift
4. kleurpotloden of viltstiften

Wat moet je doen?

Schrijf met een zwarte markeerstift je naam in grote letters op het tekenvel.  Maak met zwarte fineliner kleine tekeningetjes rondom je naam: dingen waar je aan denkt, die bij jou passen of die je leuk vindt.

Bij deze opdracht zijn vele varianten: enkele of alle tekeningetjes kleuren, letters inkleuren of zelfs de hele achtergrond inkleuren. 

groep 7 Klein Heyendaal, Nijmegen

Ontwerp je eigen lettertype

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A3 formaat
2. liniaal
3. potlood
4. zwarte stiften
5. evt. gekleurde stiften 

Laat alfabetten in diverse lettertypen zien (google op letter doodling). Bekijk daarbij ook lettertypen van langer geleden, bv. gotische letters of de oude typemachine letters.  

Bespreek de afbeeldingen. De letters vormen samen een soort familie. Hoe kun je zien dat de letters binnen dit alfabet bij elkaar horen? Wat kun je zeggen over de lijnen, zijn ze dik-dun-rond-hoekig etc.? Wat voor gevoel roepen de letters op? (vrolijk, strak, deftig, schreeuwerig, gezellig, grappig etc.) 

Maak samen met de leerlingen een raster om hun letters in te tekenen - lesje liniaalgebruik :) In dit voorbeeld zijn de letters allemaal 5 cm hoog en is er een tussenruimte van 1 cm. Hierna tekenen de leerlingen hun hoofdletters eerst met potlood en trekken deze later over met verschillende diktes stiften. Eventueel inkleuren. 

Door leerlingen van groep 7

Kinderen die sneller klaar zijn, kunnen nog een serie kleine letters erbij maken in dezelfde stijl. 

Bespreek het werk door alle afbeeldingen bij elkaar te leggen en de leerlingen te laten reflecteren op elkaars werk. 

In de stijl van Roy Lichtenstein

Door Merel, groep 5

Benodigdheden:

1. gekleurd papier op A4 formaat
2. wit tekenpapier op A4 formaat
3. krant
4. liniaal en potlood
5. lijm
6. wasco
7. glitters
8. viltstiften

Roy Lichtenstein (1923 - 1997) was een Amerikaanse popart kunstenaar. Hij is vooral bekend om zijn enorm uitvergrote striptekeningen.
Na zijn kunstopleiding in New York en Columbus ging Lichtenstein zelf lesgeven. In zijn vrije tijd schilderde hij abstracte schilderijen en maakte parodieën op Amerikaanse kunst uit de jaren twintig van de vorige eeuw.
In1960 kwam hij via Claes Oldenburg in aanraking met stijlelementen uit de reclame en stripwereld. Hij ging gebruikmaken van rasters, stippen, zwarte contourlijnen en felle kleuren, waarmee hij uiteindelijk zo beroemd is geworden. Vanaf 1962 gebruikte Lichtenstein de werken van Monet, Picasso en Mondriaan als inspiratie voor zijn eigen kunst en ging hij ook zonsondergangen schilderen in hun stijl. Veruit zijn meeste werk is echter gebaseerd op advertenties en striptekeningen.

Laat werk van Lichtenstein zien via het digiboard en bespreek de belangrijke kenmerken: primaire kleuren met soms ook groen, rasterstippen zoals we ze kennen van krantenfoto's en dikke zwarte omlijningen. Laat vervolgens stripballonnen zien zoals Lichtenstein ze maakte en bespreek deze.

Door Neil, groep 5

In deze les maken de leerlingen een stripballon in de stijl van Lichtenstein. Kies een basisvorm, bijv. een wolk of een ster. Voor het maken van de ster, zie de handleiding hieronder. De wolk of ster wordt geknipt uit gekleurd papier. Hierop komt nog een wolk of ster uit krantenpapier. Vervolgens tekenen de kinderen een actiewoord op wit papier en kleuren dit in met viltstift. Knip het woord uit. Maak een mooie compositie van sterren/wolken en het woord en plak het vast. Breng actiestreepjes aan met zwarte wasco en eventueel met glitters en lijm.

Het tekenen van een ster stap voor stap:

1. Teken een cirkel op een wit papier.
2. Trek vanaf de randen van het papier met liniaal en potlood lijnen naar de cirkel. In het schema zijn dit de zwarte lijnen.

3. Trek vervolgens lijnen vanaf dezelfde plekken, maar maak ze schuin zodat er punten ontstaan. In het schema de rode lijnen.
4. Knip de delen tussen de sterpunten weg; in het schema zijn dit de blauwe vlakken.

Naam ontwerp

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A5 formaat
2. zwarte watervaste stift
3. viltstiften
4. zwarte fineliner

Elk jaar maken we in de klas een verjaardagskalender. Voor de kalender van dit schooljaar, gebruikten we deze les. De tekeningen werden geplakt op een A-4 vel, met daarop de datum van de verjaardag van de leerling.

Schrijf je naam met een dikke zwarte watervaste stift in sierlijke letters op een wit blaadje. Trek de naam om met verschillende kleurtjes viltstift. Verdeel de achtergrond in vlakken, door lijnen te trekken van boven naar beneden en van links naar rechts. Teken met fineliner patronen in de vlakken. 

Alfabet

Door Shanti en Emmy, groep 8

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A6 formaat
2. viltstiften
3. zwarte fineliner
4. twee grote vellen zwart karton
5. lijm

Geef alle leerlingen een tekenblaadje op A6 formaat (A4 in vieren gesneden). Spreek af welke leerling welke letter van het alfabet maakt. De I en de J komen op een vel, zodat er straks een groepswerk van 5 bij 5 tekeningen uitkomt.
Elke leerling tekent een grote letter, met circa 1 cm vrije ruimte rondom. Kleur de letter in zoals je zelf wilt. Kleur ook de achtergrond. Omlijn de letter en ook alle details met een fineliner. Zorg dat de letter en de achtergrond zo van elkaar te onderscheiden zijn, dat de letter goed 'naar voren' komt.
Plak twee grote vellen zwart karton aan elkaar. Plak de letters met 2 cm tussenruimte op het karton.

Groepswerk alfabet, groep 8

Letters met lussen

Door een leerling van groep 4

Een leuke les voor het moment dat de leerlingen de lusletters hebben leren schrijven. 

Benodigdheden:

1. tekenpapier gesneden op 20 bij 20 cm
2. wasco
3. ecoline/vloeibare waterverf
4. penselen
5. pot met water

Maak een rasterpatroon van hokken van 5 bij 5 cm en kopieer dit voor alle leerlingen op tekenpapier. Met wasco in diverse kleurtjes schrijven de kinderen grote lusletters in de hokken. Trek de lijnen van de vakken over met één kleur wasco. Kleur de vakken in met ecoline of vloeibare waterverf. Daar waar wasco zit, zal de ecoline niet pakken.

Kalligram in kleur

Kalligrammen met gebruik van kleur

Dit is het vervolg op de les over kalligrammen.

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A6 formaat (briefkaart)
2. potlood
3. watervaste fineliner
4. ecoline/vloeibare waterverf
5. kleurpotloden

Na het tekenen van het kalligram met een zwarte fineliner, worden de onderdelen ingekleurd. Dit kan met potlood of met ecoline gedaan worden. Bij ecoline moet de gebruikte fineliner uiteraard wel watervast zijn! Door het gebruik van kleur wordt de betekenis van het kalligram vaak nog duidelijker.

Kalligram

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A6 formaat (briefkaart)
2. potlood
3. fineliner

Een kalligram is een figuurtekst, waarbij woorden worden geschreven in een vorm die hun betekenis weerspiegelt. Laat op het digiboard enkele voorbeelden van kalligrammen zien. Zoek hiervoor in de Google afbeeldingenzoeker op 'kalligram' of 'calligram'. Kinderen tekenen op hun tekenvel met potlood de contouren van een woord waarvan ze een kalligram gaan maken. Met een fineliner schrijven ze hun tekening vol met het woord of de woorden die erbij horen, waarbij ze natuurlijk binnen de potloodlijnen van de tekening moeten blijven. Als de inkt is aangedroogd, kunnen de potloodlijnen worden weggegumd.

Woordkunst

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A6 formaat (briefkaart)
2. kleurpotloden of viltstiften
3. zwarte fineliner

Elke leerling bedenkt een woord dat hij wil tekenen. Het ontwerp moet de betekenis van het woord laten zien. Iemand die het woord niet kent, moet aan het ontwerp kunnen zien wat het woord betekent. Gebruik kleurpotloden of viltstiften om de letters in te kleuren. Omlijn de letters met een zwarte fineliner.

Door leerlingen van groep 6, 7 en 8

Naamkaartje in de stijl van Paul Klee

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A5 formaat
2. potlood
3. liniaal
4. viltstiften
5. zilverkleurige markeerstift

Dit naamkaartje in de stijl van Paul Klee is een leuke opdracht voor het begin van het schooljaar en ook te gebruiken voor de verjaardagskalender die elke groep aan het begin van het jaar maakt.

Paul Klee (1879 – 1940) is een Duits/Zwitserse kunstschilder. Zijn werk  valt niet onder één stroming: surrealisme, kubisme, abstractie, expressionisme zijn termen die bij zijn schilderkunst passen. 
Klee liet meer dan 9000 kunstwerken na. Hij schildert van alles: landschappen, portretten, dieren, mythologie, geheimzinnige machines. In zijn werk combineert hij abstracte en figuratieve vormen.

Laat werken zien van Paul Klee en bespreek de kenmerken. Wat zie je? Wat valt op? Laat dan het werk Blaue Nacht zien. Lijkt dit op de andere werken die je hebt gezien? Herken je de schilderstijl? Welke kleuren zijn in Blaue Nacht gebruikt? Hoe noemen we die kleuren?

Wat moet je doen?

Stap 1

Verdeel het vel met grijs potlood en liniaal in drie stroken van 5 bij 21 cm.

Stap 2

Begin links bovenaan: schrijf de eerste letter van je naam in hoofdletter. De letters moeten 5 cm hoog zijn, dus op de eerste lijn en tegen de zijkant en bovenrand van het papier komen. Zet de tweede letter van je naam ernaast en zorg er voor dat deze zowel de eerste letter als ook de schrijflijn en de bovenrand raakt. Doe hetzelfde met de rest van de letters van je naam. Als je klaar bent met je naam, begin je opnieuw. Maak zo de eerste rij vol. 

Stap 3

Ga door op de tweede regel en zorg dat de letters bovenaan de eerste regel raken. Doe de derde regel net zo, maar daar moeten de letters op de onderrand staan en de letters van de tweede rij raken. Zie voorbeeld hierboven. 

Stap 4

Gum de schrijflijnen weg, maar laat de letters staan. Dus: bij een E is de onderlijn tevens een deel van de letter, niet weg gummen dus. In het voorbeeld zijn de schrijflijnen roze.

Weg gegumde schrijflijnen. 

Stap 5

Kleur de vlakken in met vier kleuren viltstift. Gebruik niet dezelfde kleur naast elkaar. Dit voorkom je door van boven naar beneden of van links naar rechts te werken. Kies voor koude kleuren zoals Klee.

Stap 6

Klaar? Omlijn alle vakken met een markeerstift. In dit voorbeeld is gekozen voor zilver, omdat dit goed past bij de koude kleuren. 

Beeldaspecten: kleur, lijn. 

Speciale skeletten?

Door leerlingen van groep 7

Benodigdheden

1. wit tekenpapier A4 formaat
2. zwart knutselkarton
3. stanleymesje
4. snijmat
5. lijm
6. schaar

Vouw een A-viertje in de lengte dubbel. Schrijf je naam op de vouwlijn in sierlijk koordschrift. Maak de letters breder, tot circa 1 cm breed.
Of: schrijf je naam met twee potloden tegelijk in je hand.
Knip/snijd de naam uit - pas op dat je de vouw niet doorknipt-, vouw de dubbele naam open en plak deze op een zwart vel papier. Draai een kwartslag.
Skelet? Marsmannetje? Of je naam in het Chinees?

Gedrukt naambordje

Door Anne, groep 6

Benodigdheden:

1. stukje linoleum van 14 bij 14 cm
2. tekenpapier
3. potlood
4. gutsjes
5. drukpers
6. blockprint
7. roller
8. glasplaat

De leerlingen tekenen hun naam in spiegelbeeld op het linoleum. Ter versiering kunnen randjes worden aangebracht, of een voorstelling worden getekend. Met linomesjes in diverse maten snijden ze of de voorgrond of de achtergrond weg, evenals bepaalde lijnen in de voorstelling.
 Laat wat druppels blockprint vallen op een glasplaat en rol de verf goed uit. Rol het stukje linoleum 
in en maak eerst een proefdruk. Als de druk er goed uitziet, wordt een definitieve druk gemaakt op een gekleurd papier naar keuze.

Help, mijn naam verdwijnt!

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A4 formaat
2. liniaal
3. passer
4. viltstiften

In deze opdracht combineren we perspectief tekenen met een optische illusie.

Wat moet je doen?

1. Leg het papier in de breedte. 
2. Zet met potlood een stip halverwege de rechter zijkant. 
3. Trek vijf strepen van de stip naar de linkerzijkant van het papier. 
4. Trek vijf strepen vanuit de stip naar de boven- en onderkant van het papier. Trek met een passer steeds groter wordende cirkels rondom de stip tot het blad vol is.
5. Schrijf je naam in grote blokletters tussen de schuine lijnen; hierbij ga je over een breedte van drie blokken. Laat de blokletters driedimensionaal lijken door de onderkanten en linkerzijkanten erbij te tekenen.
6. Kleur de voorkant van de letters. 
7. Kleur de schaduwen met een andere kleur. Kleur tenslotte de blokken. 
8. Kies twee kleuren (of één kleur en laat de helft van de blokken wit) en kleur de blokken om en om, net als een dambord. 
9. Omlijn de letters eventueel met een fineliner om ze er nog beter uit te laten springen.

Zoek de naam!

Benodigdheden:

1. tekenpapier van 20 bij 20 cm
2. potlood
3. viltstiften of kleurpotloden
4. zwarte fineliner

Vouw het papier twee keer recht en twee keer diagonaal, zodat je acht driehoeken hebt. Teken je naam in 'bubbelletters' een van de vakken. Maak de letters tegen de vouw niet dicht. Als je tevreden bent over de letters, trek je de potloodlijnen over met een zwarte fineliner.

Ga naar het raam en trek de letters in de andere zeven vakken over met potlood. Trek de potloodlijnen weer over met een fineliner. Verbind de letters op de vouwen.

Kleur alles in met viltstift, zodat je geen verschil meer ziet tussen positieve en negatieve ruimte. Of: kleur de letters met viltstift en de negatieve ruimte met kleurpotlood (zie voorbeeld van Danjel).

Door Danjel, groep 8