Katte(n)kop - in de stijl van Corneille

Door een leerling van groep 5

 Benodigdheden:

1. oliepastel krijtjes
2. vloeibare waterverf
3. kwasten 

Corneille schilderde vaak katten, vogels en vrouwen. Er zijn schilderijen waar hij de kat op het hoofd van de vrouw heeft geschilderd: een katte(n)kop?

Laat schilderijen van Corneille zien op het digibord; google op 'Corneille vrouw kat'.

Wie heeft er thuis een kat? Komt die wel eens bij je liggen? Ligt jouw kat wel eens op je hoofd?

Kijk eens goed naar deze twee schilderijen. Wat valt je op? Waarom zou Corneille bij de katten de ogen wit hebben gelaten? Hebben deze vrouwen haar? 

Teken op het tekenvel met een donkere kleur oliepastel een hoofd. Het mag je eigen hoofd zijn, maar dat hoeft niet. Op het hoofd ligt, zit of staat een kat. De kat lijkt wel haar! Welk kapsel het wordt, heeft te maken met de houding van de kat. 

Kleur de tekening in met heldere kleuren oliepastel. Schilder de achtergrond met verdunde vloeibare waterverf.   

Door een leerling van groep 5

Voor meer informatie over Corneille over hem en andere lessen over hem op dit blog: Les 1 en  les 2 en les 3. 

Servies van Corneille

Door Chelsey, groep 3 

Benodigdheden:

1. papieren bordjes (zonder plastic laagje)
2. zwarte markeerstiften 
3. acrylverf
4. kleine kwasten
5. potjes water en papieren handdoekjes

Laat afbeeldingen zien van vogels die Corneille heeft geschilderd. Wat zie je? Wat kun je zeggen over de kleuren? Wat vind je er van? 

Kies een dier. Teken dit met een zwarte marker op het bordje. Je kunt er ook voor kiezen om alleen zijn kop te tekenen. Het moet wel groot, je dier moet bijna het hele bordje vullen. Verzin je er nog iets bij? Schijnt de maan? Staat jouw dier in het gras? Zijn ze met z’n tweeën? Alles is goed!

Verf je dier met acrylverf.  Kies heldere kleuren en zorg dat het dekkend is. Spoel je kwast bij elke nieuwe kleur uit en droog hem goed in een papieren handdoekje; de acrylverf moet niet te nat worden.
De zwarte lijnen kunnen eventueel nog bijgewerkt worden, maar alleen als je verf echt goed droog is.

Voor meer informatie over Corneille over hem en andere lessen over hem op dit blog: Les 1 en  les 2.

Beeldaspecten: kleur en lijn.
Techniek: schilderen met acrylverf op een niet-vlakke ondergrond.

Zilverwitte kerstboom

Wat heb je nodig?

1. groen papier A4
2. zilverkleurige stift
3. wit potlood 

Wat moet je doen?

1. Teken met grijs potlood van onderaf een boomstam tot circa 5 cm onder de bovenkant van het papier. Zorg dat de stam onderaan breder is dan  bovenaan. 
2. Kleur de stam in met zilverkleurige stift. 
3. Trek (evt. eerst met potlood) links en rechts van de stam even lange lijnen. Gebruik geen liniaal! Maak de lijnen steeds korter, zodat de vorm van een driehoek ontstaat. 
4. Teken met wit potlood op de takken voorwerpen die te maken hebben met kerst. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Beeldaspecten: vorm, kleur. 

Appeltje eitje

Wat heb je nodig?

• zwart of wit papier A3
• gekleurd A4 papier, per leerling 5 felle kleuren 
• lijm
• zwarte plakkaatverf
• smalle kwast
• gekleurd karton of vloeibare waterverf voor achtergrond

Over Karel Appel

Karel Appel (1921-2006) was een Nederlandse expressionistische schilder en beeldhouwer. Hij werd vooral bekend als een van de oprichters van de CoBrA-groep, waarin dichters, schrijvers en kunstenaars zich verenigden. CoBrA staat voor de Kopenhagen, Brussel en Amsterdam, de plaatsen waar de kunstenaars vandaan kwamen. 

CoBrA keerde zich af van de traditionele schilderkunst. De kunstenaars lieten zich inspireren door kunst van verstandelijk gehandicapten en kindertekeningen. In CoBrA-kunst zie je veel mens- en diermotieven. 

Lesdoelen:

• kennismaken met CoBrA en Karel Appel
• verschillen ontdekken tussen abstract en figuratief
• werken van abstract naar figuratief  
• techniek van het scheuren oefenen

Instructie

Leg uit wat abstracte en figuratieve kunst is. Laat een aantal figuratieve en abstracte werken zien en vraag welk woord erbij hoort. Bekijk dan werken van Karel Appel: Little Boy, Some people together, Blue faced beast en Saarbrücken. Is dit figuratief of abstract? Leg je hand op je ogen. Is het kunstwerk nog steeds figuratief? Leerlingen zullen zo ontdekken dat de kunst van Appel heel dicht tegen het abstracte aanligt. 

Bespreek aan de hand van de kunstwerken wat opvalt:

• grote vlakken
• felle kleuren
• beperkt aantal kleuren 
• dikke zwarte lijnen

Wat moet je doen?

1. Scheur organische vormen uit gekleurd papier. Het is niet de bedoeling dat je probeert een mens of dier te scheuren. Het moeten echt 'zomaar' vormen zijn. 
2. Maak een compositie van de vormen op het grote vel en plak ze vast. De stukjes mogen ook over of op elkaar geplakt worden. 
3. Dan komt het spannendste: wat zie ik in mijn collage? Vraag een klasgenootje om jouw werk omhoog te houden. Wat zie je? Draai het werk 90 graden. Wat zie je nu? Zie je een mens of dier? Draai het werk net zo vaak tot je er iets in ziet. 
4. Trek met zwarte verf en een dunne kwast lijnen over je kunstwerk zodat jouw mens of dier ook voor anderen zichtbaar wordt. Niet te veel, want er moet wel wat te raden over blijven. Appeltje eitje!

kunstwerken groep 3

Kunstwerken van leerlingen uit groep 3 en 7. 

Beeldaspecten: vorm, kleur
Termen: figuratief, abstract, organisch, CoBrA, fantasie

Mondriaan: Van 2D naar 3D

Door Anne, groep 6

Benodigdheden:

1. stevig wit papier op A4 formaat
2. liniaal
3. potlood
4. gekleurd papier in geel, blauw en rood
5. zwarte viltstift
6. snijmat en mesje
7. lijm

Geef een kunstbeschouwingles over het werk van Piet Mondriaan (De Stijl).

Vouw het tekenvel  in vijf kolommen. De kolommen hoeven niet allemaal even breed te zijn. Verdeel het vel met potlood in drie rijen (heel dun, want het moet worden uitgegumd).
Knip rechthoekjes en vierkantjes uit gekleurd papier. Zorg dat ze niet breder worden dan de kolommen. Plak de vormen netjes in de kolommen en omlijn ze met een zwarte stift en liniaal. Verbind elk vakje met de buurman door middel van een zwarte lijn.  De lijnen moeten horizontaal en verticaal worden getrokken en evenwijdig lopen, dus gebruik je liniaal.
Daarna maak je twee horizontale snedes over de kolommen kolom 2, 3 en 4  (zie foto).
In plaats van het knippen van vormen, kun je ook kiezen van het tekenen van vormen die je inkleurt met viltstift.

Lesdoelen:

• Leren omgaan met een liniaal. 
• Rechte lijnen leren tekenen. 
• Kenmerken van De Stijl in kleur en belijning overbrengen in je werkstuk.  

Termen: geometrische vormen, primaire kleuren, niet-kleuren, ordening, harmonie

Mondriaan kubus

Wat heb je nodig?

• wit karton 26 bij 33 cm
• liniaal
• potlood
• snijmat + mesje
• viltstiften
• lijm

Vooraf

Bespreek het werk van Piet Mondriaan aan de hand van afbeeldingen van zijn werk. 

Wat moet je doen?

1.  Teken een plattegrond van een kubus op wit karton. De vlakken zijn 8 bij 8 cm, de plakranden zijn 1 cm. 

2.  Snijd de plattegrond uit. 

3.  Teken met zwarte fineliner lijnen op 1 cm vanaf de randen vierkanten op de zes vlakken. 

4.  Teken in deze 6 vlakken rechte lijnen zodat er rechthoeken en/of vierkanten ontstaan. 

5.  Kleur de vlakken in met de Mondriaankleuren rood, blauw en geel, en laat ook enkele vlakken wit.

6.  Vouw de plakstroken naar binnen. Rits (ondiep insnijden) ze eventueel aan de buitenkant met een snijmesje, zodat de vouw scherper wordt. 

7.  Plak de kubus in elkaar.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Figuurzagen in de Stijl van Mondriaan

Door Dylan, groep 5

Benodigdheden:

1. zwart karton
2. triplex  
3. liniaal en potlood
4. plakkaatverf in primaire kleuren + wit
5. kwast
6. figuurzaag
7. schuurpapier
8. lijm

Op de website van Entoen.nu  staat interessant lesmateriaal over de kunststroming De Stijl, waarvan Piet Mondriaan deel uitmaakte. Naar aanleiding van deze lessen is dit kunstwerk gemaakt.

Verdeel een rechthoekig stuk triplex met liniaal en potlood in rechthoeken en vierkanten en zaag deze uit. Leg elk uitgezaagd stukje direct op de plek op zwart karton, daar waar je het straks wilt opplakken. Alle stukjes moeten straks weer een rechthoek vormen.
Schuur de randjes van de stukjes mooi glad. Verf de stukjes hout in primaire kleuren en wit. Plak ze als ze droog zijn op de zwarte ondergrond.

Collage van bomen

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A3 formaat
2. vloeibare waterverf
3. penseel
4. knutselpapier in verschillende kleuren
5. schaar en lijm
6. zwarte fineliner 

Deel het tekenvel in tweeën. Verf de bovenste helft blauw en de onderste helft groen. Laat daarbij alle randen wit, zodat er een natuurlijke schilderijlijst ontstaat. 

Knip uit gekleurd papier vormen van bomen: diverse ovalen, 'wolken', cirkels. 

Teken met fineliner de stam in deze vorm en vul de vorm verder met patroontjes. 

Plak de vormen op het beschilderde tekenvel. Zorg ervoor dat de bomen overlappen om diepte te suggereren. Trek de stammen met fineliner door vanaf de geknipte vormen tot op het tekenvel.  

Bron: weblog The lost sock.

Bad hair day

Benodigdheden:

1. tekenvel op A2 formaat (of A1 voor portfolio)
2. ecoline of vloeibare waterverf
3. rietjes
4. oliepastelkrijtjes 

Geef een les over het tekenen van een gezicht (Wikihow).  Maak eventueel samen met de leerlingen een raster op het tekenvel, zodat de kinderen steunlijnen hebben voor het tekenen van de onderdelen van het gezicht. Laat daarbij eenderde deel van de bovenkant van het vel leeg.

Kleur de gezichten in met oliepastelkrijtjes. Druppel met een penseel ecoline bovenaan het vel en blaas dit met een rietje diverse kanten op. De ecoline zal niet pakken op het vette krijt.

Op de foto werkstukken van leerlingen van groep 5. Voor deze werkstukken zijn vellen op A1 formaat gebruikt en in de lengte dubbelgevouwen. Op deze manier ontstonden deze portfoliomappen, waarin de leerlingen alle gemaakte kunstwerken van het schooljaar konden bewaren. 

Sneeuwpoppensong

Benodigdheden:

1. zwart papier 20 bij 20 cm
2. witte plakkaatverf
3. schoteltje
4. keukenpapier
5. metallic gelpennen of viltstiften
6. witte en zwarte fineliner

Het idee van de gedrukte sneeuwmannen komt uit een Usborne activityboek. Met de notenbalken erbij wordt dit zo een leuke kerstkaart. Teken op een zwart vel papier enkele golvende notenbalken. Leg een stukje keukenpapier op een schoteltje, zodat het kan dienen als stempelkussen. Druppen witte plakkaatverf op het keukenpapier en spreid dit iets uit.

Gebruik een duim om de lijven van de sneeuwpoppen te drukken. Gebruik het topje van een vinger om de hoofden te drukken. Laat het werk drogen.

Teken met metallic gelpennen, viltstift of fineliner ogen, mond, wortelneus, armen, muts e.d. op de sneeuwmannen. Schrijf met een witte gelpen de songtekst van een winterliedje onder de notenbalken.