In de stijl van Ton Schulten

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A4
• plakkaatverf in geel, rood, blauw en zwart
• liniaal
• potlood
• kwasten

Over de kunstenaar

Ton Schulten (1938) is een Nederlandse schilder,geboren en getogen in Ootmarsum. Zijn voornaamste inspiratiebron is het Twentse coulissenlandschap, een halfopen landschap dat door de beplanting van heggen en houtwallen lijkt op een toneel met coulissen.

Instructie

Bekijk werk van Schulten en bespreek wat opvalt:

• kleurgebruik
• de 'gordijnen' aan de zijkant
• eenvoudige vormen 
• indeling in vakken

Wat moet je doen? 

1. Verdeel het tekenvel in 24 vakken (4 bij 6). 
2. Verf  vakken in de kleuren geel, rood en blauw en de mengkleuren hiervan. Elke kleur mag maar drie keer voorkomen. 
3. Laat dit drogen.
4. Schilder met een smalle kwast en zwarte verf eenvoudige huizen over de scheidingslijnen. 

Portret in de stijl van Picasso

Wat heb je nodig?

1. bruin of lichtblauw tekenpapier A4
2. oliepastelkrijtjes
3. wit bordkrijt

Vooraf

Pablo Picasso (1881 - 1973) is een van de beroemdste kunstenaars aller tijden. Hij was beeldhouwer, grafisch ontwerper, pottenbakker, tekenaar en schilder.

Op 19-jarige leeftijd ging hij in Parijs wonen. Hij schilderde de armoede om hem heen. Zijn schilderijen uit die tijd zijn somber. We noemen dit de Blauwe Periode (1901-1904). Daarna werden Picasso's schilderijen vrolijker. Hij ging circusclowns en -artiesten schilderen in zijn Roze Periode (1904-1906).

Afbeeldingen die meer leken op verwarde puzzelstukjes volgden op deze Roze Periode. Soms gebruikte Picasso stukjes uit de krant, knopen, stof of touw en werden zijn werken collages.

Les demoiselles d' Avignon was het begin van zijn kubistische werk. Kubisten schilderden hun model of onderwerp van zoveel mogelijk kanten. Zo schilderde Picasso een vrouw die naar rechts kijkt terwijl haar neus naar links wijst. Het lichaam schilderde hij alsof het uit vierkanten bestond die naar allerlei kanten gericht waren. Kubistische werken lijken net puzzels. Het is alsof er iemand is geschilderd die in een gebroken spiegel kijkt.

Instructie

Toon kubistische werken van Picasso en bespreek wat opvalt.

Wat moet je doen? 

1. Teken met wit bordkrijt een portret in de stijl van Picasso. Ogen, neus en mond kunnen dus op andere plaatsen zitten en vanuit een ander gezichtspunt te zien zijn en de stijl van de tekening moet hoekig zijn. 
2. Verdeel de onderdelen van het gezicht en haar ook in vlakken. 
3. Kleur in met oliepastels. 
4. Omlijn de gezichtsonderdelen, gezicht en haarlijn met zwarte oliepastel.

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Gesmolten klokken van Dalí

Wat heb je nodig?

• klei
• kleiplaat
• kleiroller
• mesjes
• glazuur
• kwast

Voor meer informatie over Salvador Dalí, zie de les van de olifanten op hoge poten.

Kunstbeschouwing
Bekijk het schilderij De volharding der herinnering van Salvador Dalí. Op Wikipedia staat  achtergrondinformatie over de betekenis van en symboliek in dit werk. 

• Wat is er met de klokken gebeurd? 
• Welke vorm hebben ze? (organisch)
• Zijn dit klokken die je aan de muur kunt hangen? 
• Waarom niet? 
• Waarom noemen we dit surrealistisch?

Wat moet je doen?

1. Boetseer van klei een gesmolten klok zoals Dalí ze in zijn kunstwerk schilderde. Gebruik een plastic doosje om de klok in vorm te houden. 
   
2. Rol dunne sliertjes van klei om de cijfers en wijzers te maken of druk ze met een stokje in de klok.
3. Bak de klok in een kleioven.
4. Glazuur de klok en bak opnieuw.

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 6.

Sterrennacht, in de stijl van Vincent van Gogh

Door Fleur, groep 6

Benodigdheden

1. rechthoekig schildersdoek
2. acrylverf
3. kwasten
4. kleurplaat Sterrennacht

Vincent van Gogh (1853-1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme, een stroming die het impressionisme opvolgde. Als hij begint met schilderen, wil hij vooral gewone mensen portretteren. Hij schildert arme boeren die zwaar werk doen. De kleuren van zijn schilderijen zijn donker (de Aardappeleters). 

Hij verhuist naar Parijs en leert het werk van de Franse schilders kennen: licht en kleur zijn in hun werk belangrijk. Van Gogh verruilt de donkere kleuren voor heldere. Van de schilder Pissaro leert hij impressionistisch te schilderen. Van Gogh verandert de stippen in streepjes en zijn werk wordt kleuriger en helderder. 

Na twee jaar Parijs gaat Van Gogh naar Zuid-Frankrijk, waar hij o.a. boomgaarden en korenvelden schildert. 

Van Gogh krijgt angstaanvallen en laat zich opnemen in een ziekenhuis bij Arles. In de tuin van het ziekenhuis maakt hij de mooiste schilderijen. Een van de werken die daar is ontstaan, is Sterrennacht. In 1890 pleegt Van Gogh zelfmoord. 

Door Neil, groep 6

Laat aan de hand van plaatjes op het digibord werk van Van Gogh zien, o.a. Sterrennacht. Bespreek wat opvalt: heldere kleuren, korte kwaststreken, kleuren die naast elkaar gebruikt zijn i.p.v. gemengd. Zoom in op het werk en zie de textuur: zichtbare dikke klodders verf en her en der zie je nog het schildersdoek erdoorheen. 

De leerlingen trekken en kleurplaat van Sterrennacht in grote lijnen over op hun schildersdoek. Dit moet op van Gogh wijze worden geschilderd: korte kwaststreken (til je kwast steeds op als je een streepje hebt gezet)! Meng de kleuren niet, maar doe twee kleuren tegelijk aan je kwast om het Van Gogh effect te krijgen. Het belangrijkste bij deze opdracht is: niet schilderen, maar streepjes zetten! 

N.B.: bij het gebruik van acrylverf geldt: kwasten spoelen oke, maar dan wel heel goed droog maken! De verf is het mooist als ze onverdund wordt gebruikt. 

Flamingo in Jugendstil/Art Nouveau

   

Door leerlingen van groep 7

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier
2. metallic gelpennen
3. lijm en kartelschaar
4. gekleurd papier voor achtergrond

Gaudi-huis in Barcelona

Art nouveau, ook wel Jugendstil genoemd, is een kunststroming die tussen 1890 en 1914 populair was en vooral werd toegepast op gebruiksvoorwerpen als sieraden en meubels, maar ook op hekken, balkons en gevels. Jugendstil maakt gebruik van vormen uit de natuur. De motieven zijn vaak sierlijke planten en vogels, ei-vormen en vrouwen. De lijnen drukken emotie uit. In Parijs kom je Jugendstil tegen bij de toegang tot de metro. Ook Gaudi ontwierp zijn gebouwen in deze stijl: sierlijke grillige vormen, versierd met mozaïek en tegels en smeedijzeren hekwerk.  

Laat Art Nouveau voorbeelden zien via het digibord. Bespreek de kenmerken: sierlijke lijnen, ronde vormen, veelal asymmetrisch, organische vormen uit de natuur, uitbundig. 

Trek een schoteltje om op wit tekenpapier. Teken hierop met gelpennen Art Nouveau motieven in maximaal drie kleuren. Plak de tekening op een tweede vel wit tekenpapier. Teken poten, staart en kop van een flamingo en versier deze delen ook met gelpen. Knip de vogel uit met een vormschaar en laat daarbij een randje wit zitten. Plak het werk op een langgerekt stuk gekleurd papier dat past bij de kleur van de flamingo.

De snor van Salvador Dalí

Wat heb je nodig? 

• A3 tekenpapier 
• oliepastels
• potlood
• zwarte watervaste stift
• chenilledraad 

Voor meer informatie over Salvador Dalí, zie de les van de olifanten op hoge poten.

Over de kunstenaar

Laat enkele werken van Dalí zien. Ze zullen zorgen voor verbazing, verrassing of soms een schok. Leg het verschil uit tussen realisme (werkelijkheid geschilderd op doek, als een foto) en surrealisme - realisme met vreemde elementen.
Bekijk het werk 'De olifanten' en bespreek de surrealistische kenmerken: de olifanten zelf zien er realistisch uit, maar ze hebben veel te hoge poten. Op hun rug staan huisjes.

Instructie 

Teken een gezicht. Ik heb gekozen voor de methode van WikiHow. Draai stap 1 en 2 om door bij stap 1 het vel in vieren te vouwen en daarna een eivorm te tekenen voor het hoofd volgens de afmetingen in de afbeelding. Ga verder volgens het stappenplan op Wikihow.

Wat moet je doen?

1. Teken een gezicht.
2. Teken er  een aantal smeltende klokken omheen. Laat ook klokken van het papier 'afvallen'. Waarom doen we dit? De kijker moet zich  afvragen hoe het schilderij verder gaat, dit is spannender (beeldaspect ruimte: afsnijding).
3. De klokken en het gezicht blijven wit. 
4. Kleur de achtergrond met warme kleuren en de kleding van Dali met koude kleuren (of andersom).
5. Omlijn klokken en gezicht met zwarte oliepastel. 
6. Teken met zwarte markeerstift de cijfers en wijzers van de klok en de delen van het gezicht. 
7. Kleur de iris van het oog met een fel kleurtje.
8. Prik twee gaatjes onder de neus en haal hier een stukje chenilledraad door. 
9. Buig dit tot een mooie snor. 
10. Signeer je kunstwerk met je eigen naam. Zet ook de naam Dali ergens op het werk, compleet met een snorretje!

Kunstwerken gemaakt door leerlingen uit groep 6.

Olifanten op hoge poten, in de stijl van Salvador Dali

Door Fleur, groep 6

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. viltstiften (geen watervaste!)
3. penselen
4. pot met water
5. pastelkrijt
6. vilt
7. lijm

Salvador Dalí Salvador Dalí (Figueres, Spanje,1904 – 1989) was een veelzijdig kunstenaar. In zijn jonge jaren was Dalí geïnteresseerd in kunstschilders als El Greco, Michelangelo en Diego Velázquez. Hij richtte zijn aandacht in die tijd op het impressionisme en het kubisme. Dalí studeerde in Madrid van 1921 tot 1924. In 1929 ging hij naar Parijs. Daar leerde hij Pablo Picasso en André Breton kennen en sloot hij zich aan bij het surrealisme.

Door Neil, groep 6

Vroege periode (1917-1927)
In deze periode maakte Dalí vooral schilderijen van het landschap in de omgeving van Figueres. Deze werken tonen zijn verwantschap met het impressionisme en kubisme.

Overgangsperiode (1927-1928)
Deze periode wordt gekenmerkt door experimenteren. Hij gebruikt verschillende texturen, gemaakt met verfkunstharsen, grof zand, stenen, kurk en grind.

Surrealistische periode (1929-1940)
De surrealisten hadden niet voldoende aan logica alleen. Zij richtten zich op dromen en het onderbewuste. Dalí verkende zijn eigen angsten en fantasieën en legde ze door symbolische beelden op doek vast in een superrealistische, bijna fotografische stijl. Hij noemde zijn schilderijen ‘handgeschilderde droomfoto’s’.

Klassieke periode (1941-1989)
In 1941 stopte Dalí met de surrealistische stijl. Hij raakte gefascineerd door religie en moderne wetenschap en haalde zijn inspiratie uit de klassieke en renaissancistische kunst.

Aan het werk
Laat enkele surrealistische werken van Dali zien. De werken zorgen voor verbazing, verrassing of soms een schok. Leg het verschil uit tussen realisme (de werkelijkheid geschilderd op doek, alsof het een foto is) en surrealisme - realisme met vreemde elementen.
Bekijk het werk 'De olifanten'. Bespreek de surrealistische kenmerken: de olifanten zelf zien er realistisch uit, maar ze hebben veel te hoge poten. Op hun rug staan huisjes.

De leerlingen tekenen aan bovenaan het blad een olifant. Ik had per groepje foto's en tekeningen van olifanten neergelegd zodat ze die konden natekenen. Zet de olifant op hoge poten en zorg dat er in een van de poten een knik zit. Trek de tekening om met een donker gekleurde niet watervaste viltstift. Verf de olifant met water; doe het zo dat je met je penseel langs de omlijning trekt, zodat de inkt zich mengt met het water.

Laat het werk drogen. Teken een horizonlijn. Teken een zon op de horizon. Vul de achtergrond met pastelkrijtjes en veeg de kleuren door elkaar. Teken de schaduwen van de poten met zwart pastelkrijt. In deze tekeningen staan de schaduwen de verkeerde kant op, nl. naar de zon toe. Surrealistisch!
Knip uit vilt een kleedje en plak die op de olifant.

Door leerlingen van groep 6

Vinexwijk voor vogels

Door leerlingen van groep 6

Benodigdheden:

1. gekleurd karton
2. behangpapier (behangstalenboek)
3. bruin inpakpapier
4. plakkaatverf
5. zwarte markeerstift
6. kwasten
7. pot water
8. schaar en lijm 

Op bruin inpakpapier tekenen de kinderen een vogelhuisje met een speciale ingang. Dit kan een hartje zijn, of een ster of een vogeltje. Knip deze ingang uit het vogelhuisje en omlijn het gat met een zwarte markeerstift.

Beschilder het huisje met vrolijke kleuren. 

Plak het op een stuk behangpapier en knip dit uit met 2 cm rondom. Plak een strook zwart papier op het karton, de stok van het vogelhuisje. Plak het vogelhuisje over de stok. Omlijn het huisje met zwarte markeerstift.  

Alle huisjes bij elkaar vormen een mooie Vinexwijk voor vogels.

Geen groene kerstboom!

 

Door Gladys, groep 6

Benodigdheden:

1. twee vellen tekenpapier op A4 formaat
2. vloeibare waterverf
3. kwasten
4. pot water
5. vloeipapier
6. schaar
7. liniaal
8. potlood
9. lijm
10. goud- en zilverkleurige stift

Schilder een achtergrond voor de kerstbomen met vloeibare waterverf. Gebruik twee donkere onverdunde kleuren en laat ze in elkaar overlopen. Schilder snel en met grote halen, en sla stukjes over om witte strepen te houden.
Kies drie kleuren vloeipapier. Vouw de blaadjes enkele keren dubbel en knip er dan driehoekjes en vierkantjes uit. Maak een vel tekenpapier met een kwast goed nat met water en leg de stukjes vloeipapier hierop. Als het vloeipapier niet aan het papier vastzuigt, is de ondergrond niet nat genoeg. Ga er dan nog een keer met een kwast met water overheen. Het vloeipapier zal dan gaan 'bloeden'. Plak het vel op deze manier vol en leg het op de verwarming te drogen. Haal de stukjes vloeipapier van het tekenvel af als het helemaal droog is.

Door Lyan, groep 6

Vouw het met vloeipapier gekleurde vel in de lengte dubbel. Knip er langgerekte driehoeken uit van verschillende breedtes en hoogtes. Ruil eventueel met de leerling naast je als je meerdere kleurtjes wilt. 

Plak de drie bomen op de achtergrond. Overlapping mag. Plak de bomen niet allemaal op dezelfde hoogte, zodat je diepte krijgt. 

Gebruik een goud- of zilverkleurige markeerstift om de bomen te omranden. Teken ook een simpele takkenstructuur. Teken de stammen met bruin potlood of gebruik hiervoor ook de metallic stiften. 

Drieluik in de stijl van Hans Innemee

Door Mike, groep 6

Benodigdheden:

1. drie vellen gekleurd tekenpapier van 12 bij 12 cm
2. potlood
3. pastelkrijt of bordkrijt
4. haarlak
5. wit papier voor achtergrond
6. lijm

Hans Innemee (1951) is een Nederlands kunstenaar. Hij  studeerde grafische technieken en werkte geruime tijd als tekenleraar.
Innemees werkt volgens de techniek van het monotypen. Een dun vel papier wordt op een met verf of inkt ingerolde glasplaat gelegd en dan wordt op de achterkant getekend. Met een aantal van deze tekeningen maakt hij zijn kunstwerk: hij scheurt onderdelen uit de tekeningen en plakt ze op collageachtige wijze op zelfgemaakt papier samen tot een nieuw werk. Inkleuren gebeurt met oliepastels.

Bekijk werken van Hans Innemee met de klas. Ontdek samen dat het lijkt alsof er een verhaaltje in het werk zit. Vraag de leerlingen welk verhaaltje bij hen opkomt als ze de werken bekijken.

Bespreek de kenmerken van het werk van Innemee: 

1. Tekeningen van dieren.
2. Simpele vormen.
3. Geen details. 
4. Weinig kleuren.
5. Zwarte omlijning. 
6. Eenvoudige achtergrond. 
7. Tekst/titel onder de tekening. 

De opdracht luidt: bedenk een verhaaltje dat je in drie stappen kunt vertellen. Teken dit op drie blaadjes en kleur het in met pastelkrijt. Werk in de stijl van Hans Innemee.

Plak de drie werkjes op een groter vel. Bespuit het met haarlak. Schrijf met potlood in zo weinig mogelijk woorden de tekst van het verhaaltje dat je had bedacht, onder de tekeningen. 

Door leerlingen van groep 6

Met dank aan Hans Innemee voor de toestemming zijn werk op dit blog te plaatsen en zijn lovende woorden voor het werk van mijn leerlingen!