Compositie van geometrische en organische vormen

Benodigdheden:

1. zwart knutselpapier 18 bij 18 cm
2. vier vouwblaadjes van 16 bij 16 cm in verschillende kleuren
3. schaar
4. lijm
5. zwart knutselpapier

Begin de les met een leergesprek over geometrische en organische vormen. Een geometrische vorm is een vorm die je kan beschrijven, bv. een rechthoek, vierkant, cirkel, driehoek. Hij is regelmatig. Een organische vorm is een vorm die je niet kan beschrijven, die geen naam heeft. Hij is onregelmatig. Organische vormen kom je tegen in de natuur. Een compositie is de manier waarop je onderdelen bij elkaar legt.
Kies vier vouwblaadjes in kleuren die mooi bij elkaar passen en vouw deze in vieren (rechte kruis). Knip ze allemaal over de vouwlijn, zodat je 16 vierkantjes hebt van 4 bij 4 cm. Leg vier rijen van vier vierkantjes netjes tegen elkaar aan op het zwarte vel van 18 bij 18 cm. Leg geentwee dezelfde kleurtjes tegen elkaar aan. Plak de vierkantjes vast. Knip uit zwart papier een aantal organische vormen. Maak een mooie compositie op het gekleurde vel met vierkantjes en plak de zwarte knipsels erop. Ze mogen elkaar niet overlappen.

Beide werkstukken zijn gemaakt door leerlingen uit groep 5

Voor de bovenbouw is deze les ook prima geschikt, maar dan moeten de leerlingen hun vierkantjes zelf uitmeten uit een groter vel. Voor de organische vormen kun je dan kiezen voor (herfst)bladeren. Ook kunnen de leerlingen een kader met organische vormen toevoegen aan hun compositie. Zie hiervoor ook de les 'Schilderen met de schaar'. Een andere variant: kies alleen voor warme of koude kleuren voor de geometrische vormen.

Alfabet

Door Shanti en Emmy, groep 8

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A6 formaat
2. viltstiften
3. zwarte fineliner
4. twee grote vellen zwart karton
5. lijm

Geef alle leerlingen een tekenblaadje op A6 formaat (A4 in vieren gesneden). Spreek af welke leerling welke letter van het alfabet maakt. De I en de J komen op een vel, zodat er straks een groepswerk van 5 bij 5 tekeningen uitkomt.
Elke leerling tekent een grote letter, met circa 1 cm vrije ruimte rondom. Kleur de letter in zoals je zelf wilt. Kleur ook de achtergrond. Omlijn de letter en ook alle details met een fineliner. Zorg dat de letter en de achtergrond zo van elkaar te onderscheiden zijn, dat de letter goed 'naar voren' komt.
Plak twee grote vellen zwart karton aan elkaar. Plak de letters met 2 cm tussenruimte op het karton.

Groepswerk alfabet, groep 8

Kleurenpracht aan de gracht

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. witte wasco
3. waterverf
4. pot water
5. penselen

Grachtenhuizen kennen verschillende gevels: de trapgevel, halsgevel, klokgevel, tuitgevel, lijstgevel en tuitgevel. Teken de vijf gevelvormen op het bord, en bespreek deze. Zoek op internet foto’s van grachtenhuizen of laat de kinderen deze zelf zoeken. (zoekterm canal house of grachtenhuis). Trek een lijn op 12 cm van de onderkant, de waterlijn. Teken met witte wasco een lage aantal grachtenhuizen. Teken ramen, deuren, trapjes en luiken. Verf elk huis in met een kleur waterverf. De waterverf zal niet pakken op de wasco, zodat de witte lijnen weer naar voren komen. Verf direct daarna een versimpelde weerspiegeling van het huis op de onderkant onder de getrokken lijn. Verf het water en de lucht.

Letters met lussen

Door een leerling van groep 4

Een leuke les voor het moment dat de leerlingen de lusletters hebben leren schrijven. 

Benodigdheden:

1. tekenpapier gesneden op 20 bij 20 cm
2. wasco
3. ecoline/vloeibare waterverf
4. penselen
5. pot met water

Maak een rasterpatroon van hokken van 5 bij 5 cm en kopieer dit voor alle leerlingen op tekenpapier. Met wasco in diverse kleurtjes schrijven de kinderen grote lusletters in de hokken. Trek de lijnen van de vakken over met één kleur wasco. Kleur de vakken in met ecoline of vloeibare waterverf. Daar waar wasco zit, zal de ecoline niet pakken.

Kalligram

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A6 formaat (briefkaart)
2. potlood
3. fineliner

Een kalligram is een figuurtekst, waarbij woorden worden geschreven in een vorm die hun betekenis weerspiegelt. Laat op het digiboard enkele voorbeelden van kalligrammen zien. Zoek hiervoor in de Google afbeeldingenzoeker op 'kalligram' of 'calligram'. Kinderen tekenen op hun tekenvel met potlood de contouren van een woord waarvan ze een kalligram gaan maken. Met een fineliner schrijven ze hun tekening vol met het woord of de woorden die erbij horen, waarbij ze natuurlijk binnen de potloodlijnen van de tekening moeten blijven. Als de inkt is aangedroogd, kunnen de potloodlijnen worden weggegumd.

Woordkunst

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A6 formaat (briefkaart)
2. kleurpotloden of viltstiften
3. zwarte fineliner

Elke leerling bedenkt een woord dat hij wil tekenen. Het ontwerp moet de betekenis van het woord laten zien. Iemand die het woord niet kent, moet aan het ontwerp kunnen zien wat het woord betekent. Gebruik kleurpotloden of viltstiften om de letters in te kleuren. Omlijn de letters met een zwarte fineliner.

Door leerlingen van groep 6, 7 en 8

Tuimelende blokken

Door leerlingen van groep 8

Ook al ben ik zeker geen fan van kleurplaten, deze opart variant was in mijn groep een absolute hit! Benodigdheden:

1. kleurplaat 'tumbling blocks'
2. viltstiften

Laat voorbeelden zien van opart via het smartboard. Opart is een afkorting van 'optical art' ofwel 'optische kunst'. De kunstenaar speelt een spelletje met de kijker door beelden te creëren die lijken te bewegen. Hoewel het kunstwerk zelf statisch is, veroorzaken de gebruikte lijnen, vormen en kleuren een optische illusie van beweging. Bij het bekijken van opart kan de reactie van de kijker erg heftig zijn; je kunt je draaierig of gedesoriënteerd voelen. Ik heb de kleurplaat gedownload op Incompetech, een site waar je ruitjes- en millimeterpapier in alle soorten en maten gratis kunt downloaden. Kies voor 'tumbling blocks' en stel de waarden in zoals je dit wilt hebben. Print de pdf uit en kopieer hem voor alle kinderen. Gebruik voor het inkleuren maximaal drie kleuren en wijs de leerlingen erop dat gelijke vlakken ook dezelfde kleur moeten krijgen.

Spiegelgezichten

Wat heb je nodig?

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. liniaal
3. potlood
4. viltstiften in twee kleuren

Vooraf

Welke gezichtsuitdrukkingen ken je? Hoe kun je de uitdrukking van een gezicht tekenen? Laat aan de hand van voorbeelden zien hoe gezichten veranderen bij bepaalde emoties. Denk aan de stand van de mond, ogen, wenkbrauwen.

Wat moet je doen?

1. Trek met potlood en liniaal 3 schuine lijnen van boven naar beneden. 

2. Trek vanaf het midden van de korte kant een schuine lijn naar de eerste verticale lijn. Doe dit ook naar de tweede lijn, derde lijn en ga door tot de andere korte kant. 

3. Trek verticale schuine lijnen van boven naar beneden, zodat de vakken precies middendoor gaan. 

4. Teken een half gezicht tegen de rode lijn van het eerste vak linksboven en teken het spiegelbeeld aan de andere kant van de rode lijn.  

5. Kleur van de ene helft de diverse gezichtsonderdelen in. 

6. Kleur van de andere helft de achtergrond en laat de gezichtsonderdelen juist wit. 

7. Teken nog een gezicht in het vak eronder, kleur dit in zoals hierboven beschreven maar wissel wit en gekleurd om. Zie afbeelding c.

8. Maak de tekening af en met verschillende gezichtsuitdrukkingen. 

9. Kleur de tekening in, waarbij je gekleurd en wit als een dambordpatroon afwisselt. Zie afbeelding d.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Vogels in de stijl van Corneille (2e les)

Door leerlingen van groep 5

Deze les over Corneille is qua inhoud vrijwel dezelfde als de les die ik een paar dagen geleden plaatste, met dit verschil dat de tekeningen van deze Corneille-les in oliepastel zijn uitgevoerd en in een lagere groep zijn gemaakt.
Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. oliepastel krijt
3. ecoline/vloeibare waterverf
4. kwasten
5. potten water
6. gekleurd papier voor achtergrond
7. nietapparaat of lijm

Leven en werk van Corneille

Guillaume Cornelis Beverloo (1922 - 2010), Corneille, was een Nederlandse kunstenaar. Tijdens de oorlog studeert hij aan de Kunstnijverheidsschool in Amsterdam en volgt een cursus tekenen en etsen aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Als schilder is hij autodidact. Aanvankelijk gaat Corneille in zijn kunst uit van de realiteit; hij schildert stillevens, landschappen en figuren.

In 1948 is Corneille betrokken bij de oprichting van de Cobra-groep, een club van Deense (Copenhagen), Belgische (Brussels) en Nederlandse (Amsterdam) kunstenaars. Ook schrijvers als Remco Campert en Hugo Claus behoren tot de Cobra-groep. De kunstenaarsgroep blijft slechts drie jaar bestaan, maar is wel bepalend geweest voor het werk van Corneille. Volgens Corneille willen de Cobra-kunstenaars zich vooral uiten als kinderen en onbevangen met kleuren kunnen spelen.

Sinds 1950 woonde en werkte hij in Parijs. Zijn schilderijen zijn vrolijk en kleurrijk. De zon, vrouwen, bomen en vogels zijn steeds weer terugkerende elementen. Vooral voor vogels heeft hij een zwak; de artiestennaam Corneille betekent in het Frans 'kraai'.

Door Justin, groep 5

Aan het werk

Laat voorbeelden Corneilles werk zien via het smartboard. Welke onderwerpen zie je in zijn schilderen vaak terug? Wat valt je op aan de stijl? Bespreek de opvallende kenmerken: felle kleuren, dikke zwarte omlijningen, weinig details, voorstelling alsof het door een kind geschilderd is, een beeld dat soms niet compleet is en van het papier af valt.
Bij deze opdracht moeten de kinderen direct tekenen met zwarte oliepastels, om te voorkomen dat ze gaan 'priegelen'. Teken de omtrek van een vogel die aan drie kanten het tekenvel raakt: groot dus! Kleur de vogel in met vrolijke kleuren en/of patronen. Schilder de achtergrond met verdunde ecoline of kleur deze ook in met oliepastel. Plak of niet het werk op een gekleurde achtergrond.

Door Niels, groep 5

Verslag van de vakantie

Naar Ameland, door Debbie groep 8

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A3
2. kleurpotloden
3. viltstiften
4. atlas

Aan het begin van het schooljaar maken de kinderen vaak een getekend verslag van hun zomervakantie. Waar ben je geweest? Waar ligt dat gebied? Welke taal spreken ze er? Wat heb je gedaan? Waar heb je gelogeerd?

De opdracht luidt: maak een getekend vakantieverslag, en schrijf daar interessante informatie bij.

Italië, door Malou groep 8