Vlekkenvis

Benodigdheden:

1. wit papier op A4 formaat
2. kleurpotloden
3. gekleurd papier voor achtergrond

Tropische vissen zijn vissen met vaak mooie felle kleuren. Ze leven in warme zeeën waar koraalriffen zijn om te kunnen schuilen.

Laat plaatjes zien van tropische vissen en bespreek de anatomie van de vis (kieuwen, vinnen). Wijs op de felle kleuren en soms vreemde vormen van de vis.

De leerlingen schetsen met potlood een vis op papier. Achter de vis schetsen ze brede golven. Schets zo dun mogelijk, zodat de potloodlijnen straks niet meer door de kleurtjes heen te zien zijn. Zowel de vis als de golven moeten worden ingekleurd met 'vlekken', organische vormen die het water accentueren. Tussen de vlekken blijft ongeveer een halve centimeter wit.
Kleur de watervlekken in met verschillende kleuren blauw en groen (koude kleuren); kleur de vlekken van de vis in met warme kleuren.

Beeldaspecten in deze les: kleur (warm, koud), vorm (organische vormen).
Techniek: tekenen, kleuren.

 

Door leerlingen van groep 8

In de stijl van Thierry Noir

Door Brittany, groep 8

Benodigheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. viltstiften
3. zwarte markeerstiften, dun en dik
4. foto's van werk van Noir

Thierry Noir (Lyon, 1958) is een Franse kunstenaar die in 1982 naar Berlijn verhuisde, aangetrokken door muzikanten als David Bowie, Lou Reed en Iggy Pop die daar toen woonden. Vanaf 1984 schildert hij grote portretten aan de westkant van de Berlijnse muur. Niet om de muur mooier te maken, maar om de gekte ervan te laten zien. Typerend voor Noir zijn bonte hoofden en profil gezien, gereduceerd tot een soort pictogram met een grote neus en dikke lippen en schotelachtige ogen.

East Side Gallery, Berlijn

De East Side Gallery (zie foto, 2006) is een 1300 meter lang restant van de 3,60 meter hoge Berlijnse Muur en nu de grootste openlucht kunstgalerie ter wereld. Hier kun je de werken van Thierry Noir zien.
We bekijken en bespreken het werk van Thierry Noir.
Dan tekenen de leerlingen hoofden in de stijl van Noir: profielen van hoofden die naar links of rechts. Het tekenvel moet volledig worden gevuld, dus ook halve hoofden op de randen (beeldaspect: afsnijding).
Kies voor het inkleuren drie kleuren viltstift. Omlijn alles met een dikke zwarte markerstift. Kleur de stukken tussen de hoofden in met een vierde kleur, of, zoals in het voorbeeld, vul de ruimtes om met een patroon in fineliner.

Beeldaspecten in deze les: ruimte (overlapping), vorm (patronen), lijn (dikke zwarte randen). 
Techniek: tekenen, kleuren, patronen tekenen.

Door Danjel, groep 8

Popart zelfportret

Door Milan, groep 8

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A4 formaat
2. foto van het kind
3. markeerstiften, fijn en grof
4. waterverf
5. penselen
6. behangpapier
7. gekleurd papier voor achtergrond
8. schaar
9. plaksel

Print van foto,

Maak van de leerlingen een portretfoto en bewerk ze in een fotobewerkingsprogramma tot een portret in zwart-witte lijnen. Print voor elke leerling zijn of haar eigen tekening.

Laat enkele tekeningen in de klas zien. Waaraan herken je de leerling? Wat zijn de meest belangrijke onderdelen van het gezicht? Welke lijnen zijn nog meer belangrijk?

Geef elke leerling zijn eigen geprinte tekening. Trek met een fineliner de belangrijkste lijnen in de  tekening over. Maak hierbij keuzes, want straks wordt alles met een dikke markeerstift overgetrokken en daarbij zijn details niet mogelijk. Dus: geen haren tekenen, maar wel de contouren. Vergeet bepaalde gezichtslijnen niet, bv. rondom de mond of neus.

Als het overtrekken klaar is, ga je met je tekening en een tekenvel naar het raam. Houd de tekening tegen het raam en trek deze met potlood over. Doordat je het dikke tekenpapier eroverheen legt, zul je details niet meer zien.
Ga dan terug naar de tafel en bekijk je nieuwe portret. Lijkt het op jou? Kloppen de lijnen? Zijn de ogen goed? Neem een dikke markeerstift en trek je potloodtekening over. Schilder tenslotte je portret met waterverf. Gebruik meer water als je lichtere kleuren wilt maken.
Het portret hoeft niet in ware kleuren geschilderd te worden. Kies kleuren die je leuk vindt; haar mag ook roze of blauw, voor een heus popart portret!

Schilder de achtergrond zelf of knip je portret uit en plak het op passend behangpapier. Voor de stevigheid moet er dan wel weer een gekleurd vel knutselpapier achter.

Beeldaspecten in deze les: lijn (contourlijn, hulplijn), nuance (kleuren lichter maken in waterverf), kleur.
Techniek: bepalen van belangrijkste lijnen in een gezicht, overtrekken, schilderen met waterverf.

Door Sander en Charmaine, groep 8

Linodruk van muziekinstrumenten

Door leerlingen van groep 8

Benodigdheden:

1. kopie van bladmuziek
2. tekenpapier van 12 bij 12 cm
3. carbonpapier
4. potlood
5. twee stukjes linoleum van 12 bij 12 cm
6. gutsjes
7. drukpers
8. blockprint
9. glasplaat
10. lijm
11. gekleurd papier voor achtergrond

Op een wit blaadje van 12 bij 12 cm tekenen de leerlingen een muziekinstrument. Met carbonpapier nemen ze het ontwerp op beide stukjes linoleum over. Het is de bedoeling dat bij het ene stukje lino het instrument wordt weggegutst, en bij het tweede stukje de achtergrond juist blijft staan omdat het instrument wordt weggegutst (positieve en negatieve druk). Leerlingen moeten vooraf dus goed bedenken wat ze wegsnijden en welke delen blijven staan:  geef vooraf met potlood aan welke delen je moet wegsnijden.

Na het gutsen kan er gedrukt worden. Laat wat druppels blockprint op een glasplaat vallen en rol de verf uit. Rol het stukje linoleum goed in en maak eerst een proefdruk. Als de druk er goed uitziet, dan rol je beide stukjes lino een voor een met verf in en drukt ze af op muzieknotenpapier.

Plak het werk op een gekleurde achtergrond.

Beeldaspecten waaraan in deze les gewerkt wordt: ruimte (positieve en negatieve voorstelling).
Technieken: gutsen, het maken van meerdere afdrukken, knippen en plakken.

Schilderij in één kleur

 

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. plakkaatverf
3. kwasten
4. zwarte markeerstift

De leerlingen tekenen hun vel vol met een geometrische figuur in meerdere groottes. Overlappingen zijn verplicht. Met één kleur plakkaatverf, alleen gemengd met wit of zwart, schilderen ze alle vlakken in, in zoveel mogelijk kleurnuances. Tenslotte worden alle vakken omlijnd met een dikke zwarte markeerstift.
Belangrijk: leer de leerlingen dat je altijd begint met de lichtste kleur als je nuances wilt maken. Dus veel wit + drup rood = lichtroze, drup rood erbij = donkerder roze etc.

Beeldaspecten die in deze les aan de orde komen: vorm, lijn, nuance, kleur, ruimte.
Technieken: geometrische vormen tekenen, schilderen, kleurnuances maken, omlijnen. 

Carnavalsportret

Benodigdheden:

1. plank mdf
2. grondverf
3. ballon
4. stroken krantenpapier
5. behangplaksel
6. wc-rolletjes, piepschuim, doppen, karton e.d.
7. wc-papier of keukenrol
8. acrylverf of plakkaatverf
9. kwasten
10. glitter
11. confetti
12. zwarte markeerstift

Verf het plankje aan beide zijden met grondverf, om te voorkomen dat het kromtrekt als er later papier maché op komt.
Blaas de ballon op. Beplak de helft van de ballon met papier maché. Zorg voor minimaal acht lagen kranten. Laat dit werk goed drogen.
Als de kranten goed droog zijn, haal je voorzichtig de ballon eruit. Knip de randen recht af en leg de halve bol op een plank. Gebruik kosteloos materiaal als wc-rolletjes, doppen of piepschuim om het gezicht vorm te geven. Plak al deze onderdelen vast met meerdere stroken krantenpapier en behangplaksel. Plak een laatste laag van wc- of keukenpapier. Laat het werk opnieuw goed drogen. Beschilder het werk met acrylverf of plakkaatverf. Geef het gezicht een lijf wat er mooi bij past. Strooi eventueel glitters of confetti in de nog natte verf. Wacht tot het werk goed droog is, en omlijn alle onderdelen met een zwarte watervaste stift.

Beeldaspecten in deze les: textuur, lijn.
Technieken: werken met papier maché, schilderen, omlijnen.

Deze les en foto's kreeg ik toegestuurd van Ghislaine Aarts.

Bonte hond!

Een hondje van papier maché, beschilderd met vrolijke kleurtjes: bonte honden! Deze les past goed bij een kunstbeschouwingsles over Nikki de Saint Phalle.

Niki de Saint Phalle (1930 - 2002) was een Franse kunstschilder en beeldhouwer. Ze maakte reliëfs in gips en andere materialen. Vooral haar vrouwelijke 'Nana's' zijn beroemd. Deze grote vrouwenbeelden beschilderd in expressieve felle kleuren zijn wereldberoemd en in verschillende grote steden op de wereld te vinden.

Laat enkele beelden van Niki de Saint Phalle zien. Bespreek de opvallende kenmerken: felle kleuren, zwarte omlijning van de kleurvlakken, vaak (dikke) vrouwen zonder duidelijk gezicht.

In deze les maken de leerlingen een hond volgens de principes van De Saint Phalle.

Benodigdheden:

1. krantenpapier
2. wc -papier of keukenrol
3. behangplaksel
4. plakkaatverf
5. kwasten
6. blanke lak

Leerlingen scheuren een stapel stroken (ca. 5 cm breed) van het krantenpapier.

De basis voor de hond bestaat uit een langwerpige prop en een ronde prop krantenpapier. Met stroken en behangplaksel worden hoofd en romp aan elkaar geplakt. Gebruik zoveel stroken dat het hoofd stevig aan de romp vastzit en dat de overgang tussen beide lichaamsdelen een geleidelijke is geworden.
De poten maak je van rolletjes papier die je ook met stroken aan het lijf bevestigt. Zorg ook hier voor een geleidelijke overgang: poten zijn bovenaan breder.
De staart maak je van een opgerolde strook die je in het lijf drukt. Hierna beplakken met stroken.
De basisvorm voor de oren wordt gevouwen en daarna beplakt met stroken en aan de kop gemaakt. Zorg ervoor dat er zeker 6 stroken gebruikt worden om uitstekende delen vast te zetten.

Als de hond goed droog is, beschilder je hem met felle kleurtjes plakkaatverf; gebruik eventueel een zwarte markeerstift om kleurvlakken te markeren. Lak de hond af met blanke lak.

Beeldaspecten in deze les: kleur, lijn, textuur, ruimte.
Technieken: maken van een 3d object met papier maché, schilderen, omlijnen.

Bonte honden, door leerlingen van groep 7

Linodruk van pinguïns en ijsberen

Door Brittany, groep 8

Benodigheden:

1. linoleum 12 bij 12 cm
2. linogutsjes
3. zwarte blockprint
4. roller
5. glasplaat
6. carbonpapier
7. linopers
8. wit tekenpapier op A4 formaat
9. zwart papier voor achtergrond

Voor deze linodrukopdracht zoeken de kinderen een foto van een pinguïn of ijsbeer. Het dier moet helemaal op de foto staan. Wijs erop dat de foto's gebruikt worden om te drukken en dat de contouren dus belangrijk zijn. Een foto van een ijsbeer van vooraf gezien, is als drukwerk misschien moeilijk te herkennen.
Elk kind krijgt een stukje linoleum van 12 bij 12 cm. Met carbonpapier trekken de leerlingen de contouren van hun dier over op het linoleum. Het is de bedoeling dat de achtergrond wordt weggesneden, zodat het dier blijft staan (positief beeld). Bij de pinguïns moet je ook de witte buik wegsnijden. Denk er dan om dat de contourlijn wel moet blijven staan! Details als ogen, lijnen die poten aangeven etc. snijd je met een klein gutsje weg.
Schud de fles blockprint goed zodat de olie zich vermengt. Druppel de verf op de glasplaat en rol dit met een linoroller goed uit. Rol het lioleum in en maak zo meerdere afdrukken. Kies de twee beste uit en plak deze op zwart papier.
Door het papier rondom de afbeelding te scheuren in plaats van te knippen, versterk je het gevoel van het dier dat op een ijsschots ziet. Zie het voorbeeld van Brittany bovenaan dit bericht.

Beeldaspecten die in deze les aan de orde komen: lijn (contour), ruimte (positieve afdruk), textuur (gescheurd papier).
Technieken: goede afbeelding kiezen, contouren bepalen, gutsen, drukken, scheuren, plakken.

Door leerlingen van groep 8

Pinguïn met oorwarmers

Benodigdheden:

1. grijs papier op A4 formaat
2. witte plakkaatverf
3. wattenstaafjes
4. zwart sitspapier
5. wit behangpapier
6. restjes gekleurd papier
7. fleecestof

Uit zwart sitspapier knippen de leerlingen een pinguïn: een poort (tekenen op het bord). Uit behangpapier knippen ze een kleinere poort voor de buik. Plak beide delen op elkaar op een grijs vel papier.
Knip vleugels uit het zwarte papier en plak ze ook op. De ogen en snavel knip je uit restjes papier.
Voor de beugel van de oorwarmers gebruiken de leerlingen het restantje van de grote zwarte poort. Ze kunnen hier 2 cm langs knippen voor de beugel.
De oorwarmers zelf knip je uit wollige stof geknipt, evenals de sjaal.
De sneeuwvlokken stempel je met een wattenstaafje en witte plakkaatverf.

Beeldaspecten in deze les: vorm, textuur.
Technieken: knippen en plakken, stempelen.

Pinguïns met oorwarmers, door leerlingen van groep 3

In de stijl van Keith Haring

Door Pien, groep 8

 Benodigdheden:

1. tekenpapier
2. viltstiften
3. zwart karton

Keith Haring is een kunstenaar die valt onder de stroming Popart. Zijn werk is ontstaan vanuit de graffitikunst en valt op door strakke lijnen en het gebruik van felle kleuren. Naast graffiti werkte Haring ook met krijt op zwarte borden en beschilderde vazen en beelden.
Haring heeft in zijn kunst een eigen herkenbare symbolentaal ontwikkeld, symbolen die bijna lijken op pictogrammen.
Laat enkele werken van Haring zien. Op http://www.haring.com/ staan alle werken. Bespreek wat opvalt:

• stripachtige mensen
• weinig details
• vaak dikke zwarte lijnen als contouren
• felle kleuren
• geen verloop binnen de kleuren
• streepjes die net als in strips de beweging aangeven

Door Anneke, groep 8

Leerlingen maken zelf een tekening in de stijl van Haring. Hierbij laat je zoveel mogelijk details achterwege. Probeer in je tekening een gevoel over te brengen. Kleur in met viltstift en laat rondom je ontwerp een halve cm papier wit, net als Haring deed.
Plak je tekening  op een zwarte ondergrond en zet, net als Keith Haring deed, je naam met zwarte stift ergens aan de rand van de tekening.

Tip: op Haringkids staan meer dan 80 lesideeën rondom Keith Haring.

Beeldaspecten: lijn, kleur, ruimte (overlapping, diepte).

Door Sander, groep 8