Warme zon, koele maan

Benodigdheden

1. zwart papier op A4 formaat
2. kleurpotloden
3. goud- en zilverkleurige viltstift

Welke kleuren heeft de zon? Zijn dit warme of koude kleuren? Welke kleur heeft de maan? En de straling van de maan? Hoe komt het dat je de gele maan toch vaak als koud ziet? Hoe zou je de kleuren goud en zilver gebruiken bij de zon en de maan?
Al dit soort vragen kunnen aan de orde komen in een klassengesprek over de zon en de maan en de verschillen daartussen.
De leerlingen tekenen op zwart papier een cirkel rondom een schoteltje of bloempot. In deze cirkel tekenen ze een deel van het gezicht van de zon en een deel van de maan. Inkleuren met warme (zon) en koude (maan) kleuren in kleurpotlood. De stralen van de zon en de maan moeten duidelijk van elkaar verschillen.
Omlijn de onderdelen van de zon met goudkleurige stift, de maanonderdelen met zilverkleurige stift. Ook de achtergrond van de zon en maan moeten verschillend zijn van invulling en kleur.

Vrolijke visjes

Benodigdheden

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. waterverf
3. dikke zwarte stift

Verdeel het vel papier in 9 vakken van ca. 10 bij 7 cm. Maak een tekening van een vis of schelp (organische vorm) op een restje karton zodat die in het vakje past. Knip de tekening uit. Dit is de mal.
Trek de mal met potlood om in alle vakjes. Kies drie kleuren waterverf die mooi bij elkaar passen. In bovenstaand voorbeeld is gekozen voor enkel koude kleuren.
Schilder de figuren effen of geef ze een patroon. Schilder de achtergronden van de figuren ook in negen verschillende patronen. Maak je patronen niet te priegelig, want straks moet alles omgetrokken worden met zwarte stift.
Als het schilderij droog is, trek je alle kleurvlakken om met zwarte stift/.

Je kunt deze les ook gebruiken voor een lesje kleurenleer.

• leerlingen kiezen één kleur en variëren met de lichte en donkere variant ervan (beeldaspect: nuance). 
• leerlingen kiezen alleen primaire of complementaire kleuren, alleen warme of koude kleuren etc. 

Door leerlingen van groep 6

Een naam van faam!

Benodigdheden

1. wit papier op A4 formaat
2. zwarte watervaste stift
3. viltstiften

Opdracht
De leerlingen schrijven met watervaste stift hun naam meerdere keren op een wit vel. Door elkaar, op de kop, van boven naar beneden, het maakt niet uit. Het gaat erom dat de letters door elkaar komen te staan. Kies één schrijfstijl, blokletters of lusletters.
Als het blad vol genoeg is, kies je drie of vier kleuren die je mooi vindt; natuurlijk kun je er ook voor kiezen om meer kleuren te gebruiken. Kleur alleen die vlakken in die helemaal omsloten zijn door zwarte lijnen en die dus niet in verbinding staan met de witte achtergrond. Dit kunnen kleine vlakken zijn (van de letters - bij lusletters zijn er sowieso meer kleurvlakjes dan bij blokletters), maar ook grotere die tussen de namen zijn ontstaan. Hoe meer namen er staan, des te meer kleurvlakken zullen er zijn.
Plak het werk op een zwarte of gekleurde achtergrond. Op deze opdracht zijn verschillende varianten mogelijk. Zo kun je ook kiezen voor meerdere namen of voor verschillende woorden die bij een bepaald onderwerp horen.
Als de les over kleurenleer moet gaan, wijzig dan de opdracht door leerlingen te beperken in hun kleurkeuze: kies alleen primaire of alleen complementaire kleuren of alleen warme of koude kleuren.

Je naam in stralen

Benodigdheden

1. wit tekenpapier vierkant van 21 bij 21 cm
2. watervaste zwarte stift
3. zwarte fineliner
4. eventueel wascokrijtjes
5. zwart of gekleurd papier als achtergrond

Met de letters van je eigen naam kun je leuke dingen doen!
In deze les krijgen de leerlingen een vierkant vel tekenpapier. Vanuit het middelpunt (goed meten!) trekken ze een even aantal lijnen naar de kanten, zodat een oneven aantal vakken ontstaat. In het voorbeeld zijn tien hulplijnen getrokken die negen vakken opleveren. Binnen een vak schrijven ze hun naam in hoofdletters, waarbij de boven– en onderkant van de letters de hu-lijnen moeten raken; van binnen naar buiten of van buiten naar binnen. Door de schuinte van de vakken, worden de letters steeds kleiner, een opart effect (beeldaspect: ruimte).
Kleur de letters in met zwarte watervaste stift. In het aansluitende vak schrijf me met fineliner je naam zo vaak mogelijk. Schrijf in kleine letters en schrijf achter elkaar door. Hierbij zijn verschillende opties mogelijk: van binnen naar buiten, in een hoek, van links naar rechts enz. Op deze manier worden de stralen om en om gevuld met grote en kleine namen.
Eventueel kunnen de stralen met de grote letters nog ingekleurd worden met wascokrijtjes. Plak de tekening op een zwarte of gekleurde achtergrond.

Je naam ingekaderd

Door leerlingen van groep 7

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. watervaste stift
3. wasco
4. zwart papier als achtergrond

Met de letters van je eigen naam kun je leuke dingen doen!
In deze les krijgen de kinderen een vel tekenpapier waarop ze eerst over de breedte vier schuine hulplijnen zetten zodat er vijf vakken ontstaan. Binnen de vakken schrijven ze hun naam in hoofdletters, waarbij de boven– en onderkant van de letters de lijnen moeten raken. Door de schuinte van de vakken, worden de letters ook schuin en lijkt het alsof de naam wegloopt (beeldaspect: ruimte).
Kleur de letters  met watervaste zwarte stift. Kleur dan de vakken ingekleurd met wascokrijtjes en plak je werk op een zwarte ondergrond geplakt.

Kinderen met een hele korte naam, kunnen er voor kiezen om nog een verticale lijn over hun tekenvel te zetten. In plaats van vijf vakken, krijgen ze er dan tien. Zie onderstaand werkstuk van Noa.

Gave graffiti

Door leerlingen van groep 8

Benodigdheden

1. Grijs papier op A4 formaat of iets groter
2. Wasco
3. Wit stencilpapier
4. Viltstiften
5. Schaar, lijm

Graffiti is het spuiten van woorden, kreten of afbeeldingen op muren/gebouwen.

Alle leerlingen krijgen een grijs vel papier, de ondergrond. Verder krijgen ze een paar witte stencilblaadjes. Met wasco 'rubben' ze stenen over van een muur (beeldaspect: textuur).

Hieruit knip je de bakstenen. Plak ze op de grijze ondergrond geplakt en houd rekening met de metselverbanden.  

Op een nieuw wit vel ontwerpen je je eigen naam in mooie grote letters. Kleur in  met felle kleurtjes viltstift en knip of snijd de naam uit. Plak dit op de muur.

Natuurlijk kun je ook kiezen voor iets anders als de eigen naam. Kreten als Chill Out, The Bomb of Crime deden het in mijn klas ook goed! Ook kun je kiezen voor namen van voetbalclubs of muziekhelden. 

Door leerlingen van groep 7

Op art in de stijl van Victor Vasarely

Door Jetse, groep 8

Victor Vasarely was een Frans-Hongaarse kunstenaar en een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Op-art. Vasarely studeerde medicijnen in Boedapest en vertrok in 1930 vertrok naar Parijs om als decorateur en reclametekenaar te gaan werken. Hij ontwikkelde een systeem waarin hij voorwerpen uit het dagelijks leven abstraheerde.
Vasarely werd een van de leidende figuren van de geometrische abstracte schilderkunst, ook wel Op-art genoemd. Op-art werd in de 60er jaren vooral in Europa en Amerika bekend. Gewoonlijk werkte Vasarely in zwart-wit, latere werken hebben ook kleur. Bedenk dat Vasarely niet met een computer werkte!
Op-art is een afkorting van 'optical art' ofwel 'optische kunst'. De kunstenaar speelt een spelletje met de kijker door beelden te creëren die lijken te bewegen. Hoewel het kunstwerk zelf statisch is, veroorzaken de gebruikte lijnen, vormen en kleuren een optische illusie van beweging. Bij het bekijken van opart kan de reactie van de kijker erg heftig zijn; je kunt je draaierig of gedesoriënteerd voelen.

 Benodigdheden

1. wit A4 tekenpapier vierkant gesneden 21 bij 21 cm
2. viltstiften
3. liniaal en potlood
4. houtskool
5. gekleurd papier voor de achtergrond

Laat werken van Vasarely zien. Wat zie je? Herken je het gezichtsbedrog? Komt het voorwerp echt uit de achtergrond? Welke kleuren en vormen zijn gebruikt? Hoe is de optische illusie tot stand gekomen? Waar zie je schaduw? Van welke kant komt dan het licht?

De leerlingen gaan een op-art werkstuk maken in de stijl van Vasarely.
Trek een ronde vorm (schoteltje, bloempot o.i.d.) om op je tekenvel. In deze vorm trek je van boven naar beneden en van links naar rechts gebogen lijnen die de buitenrand van de cirkel volgen. De lijnen mogen elkaar nergens raken. Hoe groter de bolling, hoe groter het effect.
Verdeel dan de achtergrond met potlood in hokjes van 1,5 bij 1,5 cm. Kleur alle hokjes om en om in met naar keuze twee kleuren of één kleur en wit. Om de diepte meer te accenturen, teken je met  houtskool een schaduwvlek aan een kant van de bol.

Het tekenen van een raster bleek voor de leerlingen een ware uitdaging. Hoe meet je het raster goed uit? Hoe zorg je ervoor dat de lijnen recht zijn en parallel lopen? Hoe houd je de liniaal vast als je er met potlood langstrekt etc. (Uh ... hoezo moet ik op het midden van de liniaal drukken en niet aan het eind? 😉

Door Marrit, groep 8

Maffe apen

 

Benodigdheden

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. kleurpotloden
3. plaksel en scharen
4. groen of geel papier voor achtergrond

Om apen moeten we bijna altijd lachen, misschien wel omdat ze zo op ons lijken!
In deze les gaan we apen tekenen, en we voegen er nog extra grappige accenten aan toe.
Bekijk eerst foto’s van apen. Hoe zien ze eruit—lengte van armen en benen, hoe zit het hoofd op de romp, hoe ziet het gezicht eruit enz.

De leerlingen krijgen een wit vel tekenpapier en trekken met potlood een kader op 2 cm van de rand .  De opdracht luidt: teken een hangende aap waaraan je twee à drie grappige dingen toevoegt. Voorbeelden: een mobieltje, een kledingstuk, een sieraad, een beugel etc.
Teken de aap zo groot mogelijk, maar blijf wel binnen het kader.
Teken daarna een oerwoudachtige achtergrond: slingerplanten, grote varens, takken, boomstammen, grote bladeren, vruchten. Laat een enkele tak of blad buiten het kader uitsteken. Kleur de tekening in met kleurpotlood in natuurlijke kleuren. Zorg dat het gehele vel is ingekleurd, er mag geen wit meer te zien zijn. Knip ten slotte je tekening uit (pas op de uitstekende delen!) en plak hem op een geel of groene ondergrond.

Verborgen vlinders

Benodigdheden

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. plakkaatverf
3. kwasten
4. papieren doekjes en potten water
5. lijm en schaar
6. gekleurd papier als achtergrond

Op stevig wit tekenpapier schilderen de leerlingen met een smalle kwast witte glooiende lijnen om zo vlakken te vormen. Niet te kleine vlakken maken, dat is lastig inkleuren later. Vul de vlakken met één kleur in verschillende nuances: kleur + wit. Leg goed uit dat je bij het maken van kleurnuances altijd begint met de lichtste kleur. Dus: wil je roze maken, begin dan met wit en voeg een druppel rood toe.
In onderstaand voorbeeld is gekozen voor rood en blauw en wit, waarmee allerlei roze– en paarsvarianten ontstaan.
Leg uit dat zede verf niet verdund mag worden omdat je anders te waterige kleuren krijgt. Maak daarom ook de kwast goed droog nadat die gespoeld is.
Vouw een tweede tekenvel dubbel en teken tegen de vouw aan een of meer halve vlinders. Knip deze uit. Verf ze in dezelfde kleuren als de achtergrond, maar blijf daarbij een halve centimeter van de rand af zodat je een wit randje overhoudt. Trek met witte verf dunne lijntjes rondom het lijf van de vlinder en de versieringen als de verf voldoende aangedroogd is.
Plak de gekleurde achtergrond op een groter vel wit papier. Plak dan de vlinders op, waarbij je ook over de witte rand kunt gaan. Doe alle en lijm achter het lijf, zodat de vlinders iets van het papier gaan afstaan voor een ruimtelijk effect.

Linodruk in zwart en wit

Benodigdheden:

1. twee stukjes linoleum van 10 bij 10 cm
2. gutsjes
3. blokprint
4. drukpers
5. verfroller
6. glasplaat of plastic plaat om verf uit te rollen
7. papier om op te drukken (neem ruw papier, zodat de verf goed intrekt)
8. drukpers

Voor dit werkstuk heb je twee vierkante stukjes linoleum nodig. Hierop teken je simpele patronen of eenvoudige figuurtjes (beeldaspect: vorm).
Snijd bij het eerste linostukje de figuurtjes uit en laat de achtergrond staan (negatieve druk).
Snijd bij het tweede linostukje de achtergrond weg en laat de figuurtjes staan (positieve druk).
Druk beide werken meerdere keren af in zwarte inkt op wit papier en in witte inkt op zwart papier. Kies de beste drukken uit. Plak de witte druksels die op zwart zijn gedrukt, op een vel wit papier. Plak de zwarte druksels die op wit papier zijn gedrukt op een groter zwart vel. Plak vervolgens het zwarte en witte vel aan elkaar. Een echt kunstwerk!