Griekse vazen

Wat heb je nodig?

• bruin inpakpapier of papieren zak
• Oost-Indische inkt of zwarte stift/fineliner
• wit bordkrijt
• gekleurd papier voor achtergrond
• lijm
• schaar

In de Griekse oudheid speelde aardewerk in het dagelijks leven een grote rol. Het werd gebruikt om levensmiddelen in te bewaren, bijvoorbeeld wijn, olijfolie en water. Vaak werd het aardewerk versierd. Zo is er aardewerk waarbij de figuren rood zijn en de achtergrond zwart en andersom. Op Wikipedia staat veel informatie over Grieks aardewerk, vooral over de stijlen in de versiering van de vazen.

Instructie

Bekijk afbeeldingen van Grieks aardewerk. Bespreek enkele vormen:

amfoor - kruik met aan beide kanten een oor zodat hij gemakkelijk kon worden opgetild. Hij werd zowel voor vloeistoffen als vaste stoffen gebruikt.

krater - mengvat voor wijn en water. De Grieken lengden hun wijn altijd met water aan en soms voegden ze kruiden toe om de smaak te veranderen.


kylix - drinkschaal, plat of op sierlijke voet, met twee horizontale orenom de schaal gemakkelijk door te kunnen geven.

stamnos - groot wijnvat met deksel en twee hoog opgezette oren. Meestal heeft de stamnos een buik die aan de bovenkant breder wordt en een korte hals.

 

Bekijk de motieven (organische en geometrische) op de vazen en benoem ze: dieren, planten, bloemen, driehoeken, spiralen, fabelwezens enz. 

Wat moet je doen?

1. Vouw een stuk bruin inpakpapier dubbel.
2. Teken met bordkrijt tegen de vouw een halve Griekse vaas. 
3. Vouw het vel dan zo dat een afdruk van het krijt op de andere helft komt. 
4. Teken op de vaas met inkt of stift figuren en randjes. Maak ook zwarte randjes waar je motieven uitspaart. 
5. Knip de vaas uit en plak hem op een gekleurde achtergrond.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Een naam van faam!

Een opdracht voor de verjaardagskalender die we bij de start van het schooljaar maken. 

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4 
• zwarte watervaste stift
• viltstiften

Wat moet je doen?

1. Schrijf met watervaste zwarte stift meerdere keren je naam op het tekenvel. Kies blokletters of lusletters. Schrijf door elkaar, op de kop, van boven naar beneden, het maakt niet uit. Als de letters maar door elkaar staan. 
2. Kies een paar kleuren die je mooi vindt. Kleur alleen die vlakken in die helemaal omsloten zijn door zwarte lijnen. Dit kunnen kleine vlakken zijn (van de letters - bij lusletters zijn er sowieso meer kleurvlakjes dan bij blokletters), maar ook grotere die tussen de letters zijn ontstaan. Hoe meer namen er staan, hoe meer kleurvlakken er zijn.
3. Plak het werk op een zwarte of gekleurde achtergrond. 

Varianten:

Kies voor meerdere namen of voor verschillende woorden die bij een bepaald onderwerp horen.
Gebruik alleen primaire / complementaire / warme / koude kleuren.

Kakelbonte klasse(n)kunst

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A1 formaat
• plakband
• plakkaatverf
• kwasten

Vooraf

Plak een aantal A1 tekenvellen aan elkaar vast en leg dit grote vel op een groepje tafels van gelijke hoogte. Laat beurtelings een groepje van vier kinderen werken aan de opdracht.

Stap 1

Schilder met zwarte verf drie kleine tekeningetjes op het vel. De tekeningen mogen elkaar nergens raken. Rouleer de groepen tot het papier helemaal vol is. 

Laat vervolgens een paar kinderen de tekeningetjes met elkaar verbinden door middel van rechte zwarte lijnen, zodat er vlakken ontstaan. 

Stap 2

Kleur alle vlakken en tekeningen in met plakkaatverf. Laat hiervoor opnieuw groepjes van vier kinderen tegelijk komen. Elk kind kiest een kleur en verft hiermee enkele vlakken of tekeningetjes. Geen twee dezelfde kleuren naast elkaar. 

Stap 3

Werk de zwarte lijnen bij als er gekleurde verf op gekomen is. 

Variaties

Bij deze opdracht, die in elke klas gedaan kan worden, kun je naar hartenlust variëren: kies je bv. alleen voor primaire kleuren en rechte vormen dan heb je de Mondriaanvariant. 

Je kunt ook kiezen voor een thema in de tekeningetjes, bv. sport, eten, feest. 

Groot succes, bij welke variant dan ook, is gegarandeerd!

Door leerlingen van groep 6. 
Oorspronkelijk idee: Experiments in Art Education. 

Mooie Medusa?

Wat heb je nodig? 

• zwart papier A3 
• plakkaatverf in blauw, groen, zwart en wit
• kwasten
• potten met water

De mythe van Medusa

In het oude Griekenland woonde Medusa, een mooie vrouw met glanzend haar. Iedereen bewonderde haar en dat maakte haar hoogmoedig. Ze vond zelfs dat ze mooier was dan de godin Athena. Dat pikte de godin niet en ze sprak een vloek uit; hierdoor werden de haren van Medusa giftige slangen en iedereen die ze aankeek versteende. Medusa vluchtte en leefde jarenlang in een grot tussen de versteende lichamen van reizigers die haar per ongeluk waren tegengekomen.
Perseus kreeg de opdracht haar te doden. Met een zwaard en spiegelend schild ging hij de grot in. Hij keek strak naar zijn schild om te kijken waar Medusa was. Terwijl de slangen naar hem sisten, sloeg hij haar hoofd eraf. Perseus nam het hoofd mee als trofee. De blik van Medusa bleek een machtig wapen tegen het kwaad.

Deze mythe is de aanleiding voor een tekenles: teken het hoofd van Medusa met slangenhaar in (uiteraard!) koude kleuren. 

Wat moet je doen?

1. Teken het hoofd van Medusa met de slangen eromheen.  
2. Verf alles in koude kleuren. Let op: je maakt lichte kleuren door druppels donkere verf bij de lichte te mengen, en dus niet andersom.

Beeldaspecten: kleur (koud), nuance. 

Technieken: kleurnuances aanbrengen in verf. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7.

Portfoliomap groep 3-8

Aan het eind van het schooljaar nemen de leerlingen hun kunstwerken van dat jaar mee in een zelfgemaakte portfoliomap. De map is niet meer dan een dubbelgevouwen schetspapier, maar de voorkant is elk jaar anders.

Groep 3 heeft een tekening gemaakt zoals Miro (geen popart). Beschrijving hier. Van de map heb ik geen foto, wel van de inhoud:

Groep 4 heeft een map gemaakt in de stijl van Burton Morris, de meest gebruikte les van dit blog! Hier de beschrijving. 

inhoud groep 4

De mappen van groep 5: in de stijl van David Hockney. De les staat hier. De map is versierd met gedrukte ringen (wc-rol + verf). 

inhoud groep 5

De mappen van groep 6: in de stijl van als James Rizzi: beschrijving. 

Groep 7: net als Modigliani (geen popart). Beschrijving hier. 

Groep 8 zelfportret in popart stijl. Naam en jaartal moeten er nog op. Beschrijving hier. 

In de stijl van Klaas Gubbels

Over de kunstenaar

Klaas Gubbels (Rotterdam, 1934) is een Nederlands kunstenaar, momenteel wonend in Arnhem. Hij is vooral bekend van zijn stillevens van tafels, stoelen en koffiekannen. Daarnaast maakt hij beelden, veelal met dezelfde onderwerpen.
Gubbels volgde diverse kunstopleidingen en gaf zelf les aan de kunstacademie in Rotterdam. Zijn werk is in de loop der jaren steeds abstracter geworden. Een kenmerk van Klaas Gubbels is dat hij alles mijdt wat 'mooi' is. Schoonheid is voor hem onecht en houdt af van de waarheid. Hij gebruikt het onderwerp als middel; het gaat niet meer om een tafel, stoel of koffiepot, maar om humor, agressie of saaiheid. De gebruiksvoorwerpen zijn, als ze bevrijd zijn van hun functie, zelf drager van een stemming of emotie.
Gubbels gebruikt verschillende technieken: schilder- en tekenkunst, grafische technieken, maar ook foto's, collages, assemblages en beelden in glas en metaal.

Wat heb je nodig? 

• schilderdoek A4
• acrylverf   
• kwasten
• schoteltje   
• pot water

Vooraf

Laat werken van Gubbels zien en bespreek ze. 

• Welke onderwerpen komen steeds terug? 
• Wat valt je op? Veel of weinig details? 
• Diepte? 
• Kleurgebruik? 
• Perspectief?

Wat moet je doen?

1. Teken met potlood een van de onderwerpen die Gubbels ook vaak gebruikt: stoel, tafel of koffiepot.
2. Verf je afbeelding in met acrylverf. 
3. Schilder de achtergrond tot er geen wit meer te zien is. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen uit groep 7.

Zeepaardje

Wat heb je nodig? 

• tekenpapier A4
• witte wasco
• vloeibare waterverf 
• penselen
• zout

Vooraf

Een zeepaardje is een vis, maar ziet er niet zo uit. 

Bekijk foto's bespreek de kenmerken. 

• het hoofd lijkt op dat van een paard
• lange snuit
• bolle buik
• lange, oprolbare grijpstaart 
• geen schubben, maar rijen knobbels of stekels (beenringen) 
• zwemt rechtop

Wat moet je doen?

1. Oefen het tekenen van een zeepaardje op een kladje. 
2. Lukt dit, teken dan met witte wasco een zeepaardje. Niet te veel details, er moet ruimte overblijven voor de kleur.
3. Verf het zeepaardje met waterverf en een dun penseel. 
4. Verf de achtergrond met blauwe en groene waterverf. Laat de kleuren in elkaar overlopen. 
5. Strooi zout op de nog natte achtergrond.
6. Laat drogen.
7. Wijf het zout er met je handen af.
   

Help, mijn naam verdwijnt!

Vooraf

In deze les combineer je perspectief tekenen met een optische illusie.

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• liniaal
• passer
• viltstiften

Wat moet je doen?

1. Leg het papier in de breedte voor je. 
2. Zet met potlood een stip halverwege de rechter zijkant. 
3. Trek met liniaal 5 strepen van de stip naar de linkerzijkant. 
4. Trek 5 strepen vanuit de stip naar de boven- en onderkant van het papier. 
5. Teken met de passer steeds grotere cirkels rond de stip tot het blad vol is.
6. Schrijf je naam in blokletters tussen twee schuine lijnen en drie blokken hoog. 
7. Maak de blokletters 3D door de onderkanten en linkerzijkanten erbij te tekenen.
8. Kleur de voorkant van de letters. 
9. Kleur de schaduwen met een andere kleur. 
10. Kies 2 kleuren (of één en laat de rest wit) en kleur de blokken om en om, net als een dambord. 
11. Omlijn de letters met fineliner.

Tekeningen gemaakt door leerlingen uit groep 8. 

Landenvaantje

Wat heb je nodig? 

• tekenpapier A4
• viltstiften
• zwarte fineliner

Instructie

Elk land heeft zo zijn eigen specifieke dingen: volkslied, vlag, taal, een gerecht, monument, evenement. Waaraan denk je als je aan Nederland denkt? Natuurlijk zullen er stereotypen genoemd worden, bv. klompen waar we al lang niet meer op lopen! Toch is de klomp nog steeds specifiek voor Nederland. Bespreek ook enkele andere landen en de typische dingen die daarbij horen.

Bespreek de term: vaantje. Leerlingen zullen ze herkennen van de sportclub. Wat is het doel van een vaantje? Wat valt je op aan de vorm? (symmetrie) Laat een aantal vormen via het digibord zien. 

Wat is het verschil tussen een vaantje en een vlag? 

Wat moet je doen ? 

1. Bedenk van welk land je een vaantje wilt maken en welke typische dingen daarbij horen. 
2. Teken met potlood een vaantje en knip dit uit,. 
3. Verdeel je vaantje in vier vakken.
4. Teken in de vakken kenmerkende dingen van het land. In een van de vakken moet de vlag van het land komen.
5. Kleur in met viltstift.
6. Omlijn alles met zwarte fineliner.
7. Plak je vaantje op zwart papier.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.    

Pretparkpret

Wat heb je nodig?

• oliepastel
• tekenpapier
• waterverf
• penselen
• pot water

Wat moet je doen?  

Naar aanleiding van een schoolreisje naar een pretpark, zijn deze tekeningen gemaakt. De opdracht luidde: teken dat wat jij het leukst vond in het pretpark en zorg dat jij zelf onderdeel bent van de tekening.
Ingekleurd met oliepastel en daarna eroverheen met een grote kwast en sterk verdunde waterverf.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 6.

De mooiste voetbal!

Wat heb je nodig?

• patroon voetbal
• liniaal
• zwarte potloden of stiften
• gekleurd papier voor achtergrond
• schaar en lijm
• lijm

Patroon voetbal (klik voor download)

Een voetbal heeft meestal de vorm van een afgeknotte icosaëder. Dit is een wiskundig figuur met 32 vlakken waarvan 20 zeshoekig en 12 vijfhoekig. De vijfhoeken zijn zwart, de zeshoeken wit. 

Wat moet je doen?

1. Teken de half afgemaakte voetbal af. Let op: er zijn zeshoeken en vijfhoeken!
2. Versier de vlakken met patroontjes in zwart/wit. Wil je onderscheid maken tussen vijf- en zeshoeken, maak de patroontjes dan donkerder in de vijfhoeken en lichter in de zeshoeken. 
3. Knip de bal uit en plak deze op groen of oranje papier. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5. 

Zonnige gezichten

Wat heb je nodig? 

• tekenpapier in vierkant gesneden
• waterverf
• penselen
• potten met water
• dikke zwarte stiften

Instructie

Bespreek aan de hand van de kleurencirkel wat warme en koude kleuren zijn. 

Wat moet je doen? 

1. Vouw het tekenvel in vieren.
2. Teken een cirkel met een passer of leg een schotel in het midden en trek om.  
3. Schets een  zonnig gezicht: ogen (iets boven het midden), neus, mond, wimpers, wenkbrauwen. 
4. Teken zonnestralen rond het gezicht. 
5. Verf de vier vlakken van het gezicht in verschillende warme kleuren.
6. Verf de onderdelen van het gezicht ook in warme kleuren. 
7. Verf de achtergrond in verschillende koude kleuren. 
8. Laat drogen. 
9. Trek alle onderdelen om met dikke zwarte stift.
   
10. Trek de vouwlijnen over met zwarte stift.

Werkstukken van leerlingen uit groep 7 en 8. 

Japanse notans

Vooraf

Notan is het Japanse woord voor de balans tussen donker en licht. Het is ook een kunstvorm waarbij je werkt met een schaar positieve en negatieve ruimtes creëert.

Wat heb je nodig?

• wit papier 20 bij 20 cm
• zwart papier 10 bij 10 cm
• schaar en lijm

Instructie

Laat voorbeelden van notans zien - symmetrische en niet symmetrische,  abstracte en figuratieve. Bespreek de afbeeldingen: 

• Wat zie je?
• Is er symmetrie in de afbeelding of niet? 
• Is de voorstelling abstract of figuratief? 
• Wat betekent harmonie? 
• Is er sprake van harmonie in deze notan? Waarom wel/niet? 

Wat moet je doen?

1. Teken aan de randen van het zwarte blaadje vormen die je mooi vindt. Let op: Ga niet verder dan het midden van het vierkante vel.
2. Knip de vormen  uit.
3. Plak het zwarte vierkant in het midden van het witte vel.
4. Leg de uitgeknipte vormpjes terug in het gat waar ze vandaan komen.
5. Klap ze naar buiten om en plak ze vast.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Geometrische figuren met schaduw

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4 formaat
• potlood
• viltstift

Instructie

Bekijk deze foto van drie driedimensionale geometrische figuren. Waar komt het licht vandaan? Hoe weet je dat? Waar zijn de vlakken donker? Waar zie je schaduwen? Hoe kun je in een tekening diepte laten zien? Hoe teken je schaduwen? 

Er zijn meerdere manieren om schaduwen te tekenen: diagonale lijnen, mengen of krabbelen (afbeelding hieronder). In deze les oefenen de leerlingen deze drie manieren. Door de lijnen dichter op elkaar te zetten, ontstaan nuances. 

Wat moet je doen?

1. Teken de foto na of teken zelf drie geometrische figuren. 
2. Breng op elke figuur op de juiste plek schaduwen aan, per figuur één manier. 
3. Kies een kleur viltstift. 
4. Vul de achtergrond met patronen. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Beeldaspecten: vorm, nuance, lijn, ruimte. 

Bron les: Arteascuola.