Vincent, leven om te schilderen

In de serie kunstprentenboeken van uitgeverij Leopold is er nu het prachtige boek 'Vincent, leven om te schilderen', geschreven en geïllustreerd door Janneke Ipenburg. Een must have voor scholen! 

Inhoud
Vincent houdt van kinds af van tekenen. Op de kunstacademie wordt hij echter afgewezen en hij gaat werken als prediker in België. Daar begint zijn liefde voor tekenen weer te kriebelen. Hij schetst de mijnwerkers met hun grauwe, doorleefde gezichten. Maar hij wordt ziek en depressief en gaat terug naar huis. Ondanks zijn mentale broosheid blijft hij fanatiek tekenen en schilderen.

Als zijn vader overlijdt, gaat Vincent naar zijn broer Theo, die kunsthandelaar is in Parijs. Hier komt hij in contact komt met moderne kunstenaars als Gaugain en Seurat. De sombere tekenstijl van de mijnwerkers en de aardappeleters verandert van bruine verfstreken naar losse stippen en streepjes in felle kleuren.   

Vincent reist naar Arles in het zuiden en blijft onvermoeibaar schilderen. Portretten, zonnebloemen, landschappen. Helaas verkoopt hij amper iets, drinkt te veel en raakt weer in de war. Hij wordt opgenomen in een kliniek en ook daar blijft hij schilderen.  Maar Vincent heeft het idee dat hij steeds zieker wordt. Hij gaat terug naar Theo en huurt een kamer in de buurt van Parijs. In 1890 berooft hij  zichzelf van het leven in 1890.  

'Vincent, leven om te schilderen' is het resultaat van een samenwerking tussen auteur/illustrator Janneke Ipenburg, uitgeverij Leopold en het Kroller Muller Museum, waar vanaf 15 september een grote Van Gogh tentoonstelling zal zijn. 

Review
Er zijn al zoveel (kinder)boeken over Van Gogh dat ik me eigenlijk niet kon voorstellen dat 'Vincent, leven om te schilderen' iets zou toevoegen. Maar het tegendeel is waar. Wat een fantastisch boek! In rijke, beeldende  taal neemt Ipenburg de lezer mee in het leven van de schilder. Daarbij schuwt ze zijn mentale problemen niet en brengt Vincent tot leven zonder dat het erg zwaar wordt. Fijne toevoeging is de extra uitleg onderaan elke pagina. 

Paginagrote illustraties brengen de tekst tot leven, alsof ze door Van Gogh zelf zijn gemaakt. Zo zien we de Aardappeleters, Het cafe in Arles bij nacht en natuurlijk Sterrennacht. "We kunnen eigenlijk alleen onze schilderijen laten spreken," schrijft Vincent vlak voor zijn overlijden in 1890. 

In de klas
'Vincent, leven om te schilderen' is een geweldig boek om bij je kunstlessen te gebruiken. Wie was Vincent? Hoe was zijn leven? Wat schilderde hij? Welke kleuren gebruikte hij? Waaraan herken je zijn latere schilderijen? 

Algemene gegevens: 

• Uitgeverij: Leopold
• ISBN: 97899025888664
• Aantal pagina's: 40
• Verschenen: juli 2026
• Zelf lezen vanaf 8 jaar, voorlezen vanaf 6 jaar. 

Link naar 7 lessen over Vincent van Gogh op dit weblog: schilderen, drukken en mixed media.  

Margot Frank, uit de schaduw van Anne

Janny van der Molen schreef eerder twee boeken over het leven van Anne Frank, maar haar zus Margot bleef in Annes schaduw staan. Hoog tijd om Margot daaruit te halen en een eigen boek te geven, volgens Van der Molen. 

Over Margot Frank is echter veel minder bekend. Ze hield wel een dagboek bij net als Anne, maar dat is niet bewaard gebleven. Veel van wat we over Margot weten komt uit het dagboek van Anne. Margot is slim, rustig en serieus - tegenpool van de ongedurige en opstandige Anne. 

Uit de schaduw van Anne is een biografie, dagboek en infoboek ineen. Margot's leven wordt beschreven tegen de achtergrond van het opkomend nazisme. De Duitse familie Frank vlucht naar Nederland en duikt in juli 19942 onder in het Achterhuis. We lezen over Margot als zus, dochter en vriendin. Over haar schooltijd en de roeiclub waarvan ze lid was. Vooral de foto's van of met Margot hierbij zijn indrukwekkend. 

Toch is er, ondanks gedegen speurwerk van de schrijfster, niet heel veel meer bekend geworden over Margot dan we al wisten. Daarom heeft Van der Molen ervoor gekozen zelf dagboekfragmenten te bedenken als aanvulling op de informatieblokken. 

dagboekfragment Margot

Margot Frank, uit de schaduw van Anne is een prachtig vormgegeven boek. Dat kun je wel overlaten aan de Anne Frank Stichting met wie Van der Molen samenwerkte. In 12 hoofdstukken lezen we over de aanloop naar en het verloop van de Tweede Wereldoorlog en hoe Margot in die tijd leefde. Rijke taal, een schat aan foto's en illustraties en veel om over na te denken. Een aanwinst voor de schoolbibliotheek. 

Margot Frank, uit de schaduw van Anne kwam uit op 16 februari 2026, de 100e geboortedag van Margot. 

Een tekenles bij dit boek vind je hier.

Algemene gegevens

Titel: Margot Frank, uit de schaduw van Anne

Auteur: Janny van der Molen

ISBN: 9789021687414  

Uitgeverij: Ploegsma 

Jij bent mijn begin

Jij bent mijn begin, Octavie Wolters

'Alles wat leeft komt uit de lente,' zei moeder Haas. 'Waar ligt dat, de lente?' vroeg Haassie. 'In het oosten,' zei vader haas. 'Volg de rivier, zij zal het je wijzen.'

Zo begint de reis van Haassie op zoek naar zijn oorsprong. Hij rent zo hard als hij kan naar het oosten, waarbij de rivier hem als zwijgzame vriend de weg wijst. Hij reist door de winter, de herfst en de zomer naar de lente. Onderweg ontmoet hij verschillende dieren die hem aanmoedigen om door te rennen. Uiteindelijk komt hij terug bij het hazenleger, waar het inmiddels lente is. Haassie beseft dat het einde van zijn zoektocht ook zijn begin is. 
'Ik ben waar ik begonnen ben,’ zei Haassie. Zijn moeder knikte. ‘Mijn begin, dat ben jij.'

De tekst wordt ondersteund door prachtige, grote zwart-wit linosnedes. Of is het juist andersom, en worden de illustraties ondersteund door die enkele tekstregels onderaan de platen? 

Algemene gegevens: 
Titel: Jij bent mijn begin
Tekst en illustraties: Octavie Wolters 
Jaar van uitgifte: 2025
ISBN: 9789021687070
Uitgeverij: Ploegsma

In de klas

'Jij bent mijn begin' biedt allerlei aanknopingspunten voor op school, zowel in de onder- als de bovenbouw. Ga met leerlingen op zoek naar de filosofische laag door te praten over waar je vandaan komt, met wie je je verbonden voelt en waar je je thuisvoelt. Zoek de bijzonderheden over de rivier, die niets zegt maar toch communiceert. Bespreek de seizoenen. Bestudeer de afbeeldingen en onderzoek hoe Octavie Wolters emoties laat zien bij de dieren. En natuurlijk maken leerlingen zelf een linosnede (bovenbouw) of foamafdruk (onderbouw) net zoals Octavie Wolters! *

* Deze foamafdrukken bij het boek Het lied van de spreeuw van Octavie Wolters zijn gemaakt in groep 2. De leerlingen Jill en Naämi konden al wel hun eigen naam schrijven, maar nog niet in spiegelbeeld! 

Albatros, Yorick Goldewijk

Niet vaak werd ik zo gegrepen door een boek als door Albatros van Yorick Goldewijk. Uiteraard door de inhoud, daarover straks meer, maar vooral ook om wat je er als leerkracht in de klas mee kunt doen. Albatros is bij uitstek geschikt als samenleesboek. Het biedt tal van gespreksonderwerpen om dieper over na te denken en te bespreken: oorlog, vriendschap, onverdraagzaamheid, nepnieuws.

Krijg je de aanschaf van 25 exemplaren voor de hele klas niet rond, gebruik Albatros dan als voorleesboek bij je lessen begrijpend luisteren. 

Plot
Albatros speelt zich af in een land waar Zuiderlingen en Noorderlingen al tientallen jaren met elkaar in oorlog zijn. Als Abel op een dag wakker wordt, ontdekt hij dat alle mensen in dieren zijn veranderd. Zijn vader is een hond en zijn moeder een hert. Vlak voor haar spraakvermogen helemaal weg is, smeekt zij Abel op zoek te gaan naar andere mensen. Samen met zijn vader, de hond, trekt hij naar het vijandige Noorden. Daar ontmoet hij de 15-jarige cynische en wantrouwende Kat. Ze besluiten samen op reis te gaan om andere mensen te zoeken. 

Waarom worden alle mensen in dieren veranderd? Is het de erfzonde, een straf van God of een teken uit het universum? Kat denkt het wel te weten, want mensen maken volgens haar alles kapot - en niet alleen in een oorlog. Maar naarmate ze langer samen optrekken, krijgen Kat en Abel respect voor elkaars verschillen en ontstaat er een hechte vriendschap. 

Begrijpend luisteren 
De plot over in dieren veranderde mensen mag dan fantasy zijn, de onderliggende thematiek is actueel. De slepende oorlog tussen Zuiderlingen en Noorderlingen wordt gevoed door propaganda, nepnieuws en ingesleten haat. Door de ogen van Abel en Kat zien leerlingen dat dingen die mensen elkaar aandoen, de menselijkheid wegnemen. 

De rijke, beeldende taal van Goldewijk, vol sterke metaforen en symboliek, daagt leerlingen uit om dieper na te denken over deze zware thematiek. Het boek biedt daarmee veel aanknopingspunten om te onthouden, begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren en creatief te denken volgens de taxonomie van Bloom.

Algemene gegevens: 
Titel: Albatros
Schrijver: Yorick Goldewijk 
Cover: Martijn van der Linden
Jaar van uitgifte: 2025
ISBN: 9789021686608
Uitgeverij: Ploegsma

Verhalen uit Wisselweg Woud

In Verhalen uit Wisselweg Woud nemen Vickie Cowie en Charlie Mackesy ons mee naar een sprookjesachtige wereld vol elfjes, kabouters en allerlei andere mythische wezens. In een raamvertelling op rijm vol warmte en humor lees je verhalen over de bewoners van Wisselweg Woud, een magische kever, de slimme mol Melvin, de geest van Slot Snittingen en Wouter het Waterpaard. 

Het taalgebruik in het boek is rijk, sfeervol en grappig en laat veel ruimte voor fantasie. Hilarisch is de tekst over majoor De Wit die een mol in zijn tuin heeft. Bij de winkel van L. de Behanger, mollenvanger, vraagt hij advies. 

"Wat het ook vaak goed doet, 
is visafval op hun stoep,
Want waar ze echt niet tegen kunnen, 
is verse dierenpoep." 

De poep smeerde hij uit,
dat leek hem beter
over zijn hele tuin
iedere vierkante meter.

Melvin de Mol interesseerde het geen zier
Die at onder de grond een heerlijke pier. 

De vertaling is van Arthur Japin. Het vertalen van teksten op rijm is net even lastiger dan een gewoon verhaal. Dit merk je nu en dan in het metrum en de door elkaar gebruikte rijmschema's binnen een verhaal. 

De illustraties zijn van Charlie Mackesy, die we kennen van De jongen, de mol, de vos en het paard. Met ogenschijnlijk lukraak getekende zwarte inktlijnen, ingekleurd met slechts enkele kleuren waterverf, vergezelt Mackesy de verhalen van prachtige prenten.  
Het boek is sjiek vormgegeven met linnen rug, en leeslint en een getekend schutblad van Wisselweg Woud en omgeving. 

Algemene gegevens 
Titel: Verhalen uit Wisselweg Woud
Oorspronkelijke titel: Tales from Muggleswick Wood
Schrijver: Vicky Cowie 
Illustraties: Charlie Mackesy
Jaar van uitgifte: 2025
ISBN: 9789021686530
Uitgeverij: Ploegsma

Honden in het museum, door Arthur Japin

In Honden in het museum vertelt schrijver Arthur Japin over twee van zijn grote liefdes: honden en kunst. Japin nodigt ons, samen met zijn hond Basso, uit voor een rondleiding door een denkbeeldig museum vol met echte kunstwerken waarin honden de hoofdrol spelen. Want wat niemand eigenlijk weet, is dat er juist in een museum heel veel honden zijn. En dat terwijl ze zelf eigenlijk nooit naar binnen mogen! 

De vriendschap tussen mens en hond is al eeuwenoud. Waar je ook kijkt, overal duiken honden op in kunstwerken. Cerberus, de driekoppige hond die in de Romeinse tijd als bewaker diende. De familiehond op de schilderijen van Jan Steen. En als je goed kijkt naar De schreeuw van Edvard Munch, dan zie je eigenlijk een bange spaniel met lange hangoren in plaats van een mens! 

De getekende illustraties in dit boek zijn van Martijn van der Linden, die we ook kennen van Bob Popcorn, Tangramkat en Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt. Van der Linden past verschillende technieken toe. We zien gearceerde zwart-wit tekeningen, maar ook gedetailleerde kleurige hondenportretten. Grappig is de Afghaanse windhond Kabul van Picasso, getekend in de bekende kubistische stijl van Picasso. 

Bij elke afbeelding vertelt Japin een kort verhaal. De toon is rustig en  vriendelijk, alsof je Japin het verhaal speciaal aan jou vertelt. 

Honden in het museum is een boek dat je goed kunt gebruiken als introductie bij verschillende kunstlessen op dit weblog. Een paar ideeën: 

• Het verhaal over Archie, de hond die Andy Warhol zijn muze noemde, sluit aan bij deze les. Natuurlijk kies je dan een afbeelding van een hond. 
• Of kies de les De schreeuw van Edvard Munch met als onderwerp een bange hond. 
• Met een verknipte tekening van een hond kun je deze Picassoles gebruiken. 
• Wil je liever drukken? Kies dan deze les en laat leerlingen een expressionistische hond drukken. 
• Of boetseer een hond van papier maché in de stijl van Nikki de Saint Phalle. 

Algemene gegevens 
Titel: Honden in het museum
Schrijver: Arthur Japin
Illustraties: Martijn van der Linden
Jaar van uitgifte: 2025
ISBN: 9789021686448
Uitgeverij: Ploegsma  

Morgen ben ik vrij

 Morgen ben ik vrij, Verhalen over slavernij 

Op 1 juli wordt met Keti Koti de afschaffing van de slavernij herdacht. Voorafgaand aan deze feestdag, verscheen 'Morgen ben ik vrij'. In dit boek staan verhalen over de tijd van de slavernij gezien door de ogen van kinderen. Van Paramaribo tot Amsterdam en van Java tot Curaçao: slavernij heeft overal een enorme invloed gehad. Maar hoe was het voor kinderen om in de tijd van de slavernij te leven? 

In elf verhalen brengen de schrijvers je dichter bij die geschiedenis. Elk verhaal wordt verteld door een kind dat destijds te maken had met slavernij. De opstand van Tula, het abolitionisme van Elizabeth Fry en Marten Douwes Teenstra en Ma Pansa die zaadjes in haar haar smokkelde. Maak ook kennis met Isack, de jongen die als pronkstuk cadeau wordt gegeven aan een adellijke familie. Of met Doni, die gevangenzit op een slavenschip en de schaduwjongen Untung, die op het familieportet van Pieter Cnoll staat in Batavia. 

Na elk verhaal vind je twee pagina's met feitelijke informatie. Dit biedt  context en verdieping, zodat fictie en geschiedenis naadloos in elkaar overlopen. Achterin het boek is per verhaal een verklarende woordenlijst opgenomen van de woorden die in de teksten blauw gedrukt zijn.

Knap is dat de auteurs erin slagen een evenwicht te vinden tussen de rauwe realiteit van slavernij en hoop en veerkracht. De hoofdpersonen tonen moed, doorzettingsvermogen en menselijke kracht in hun strijd tegen onrecht. 

illustratie Roeqija Fris

De verhalen zijn geschreven door bekende auteurs: Simone Arts, Annemarie van den Brink, Janice Deul, Fikry El Azzouzi, Henna Goudzand Nahar, Tialda Hoogeveen, Martine Letterie, Milouska Meulens, Robin Raven en Dwight van van de Vijver. Het voorwoord is van Ernestine Comvalius en de prachtige, kleurrijke illustraties van Roeqiya Fris.

Bij het boek is een mooie lesbrief gemaakt, met elf afzonderlijke verwerkingsopdrachten bij de verhalen. Te vinden op kinderboeken.nl. 

Algemene gegevens: Leeftijd	vanaf 10 jaar
ISBN	9789021686639
Uitgever	Ploegsma
Prijs Verschijningsdatum	19,99 11-06-2025
Aantal pagina's	136

Gieren (met de) pinguïns

 Gieren (met de) pinguïns, door Job van Tol

Job van Tol werkt in dierentuin Artis als vaste verzorger van de Afrikaanse pinguïns en de vale gieren. In dit informatieve boek geeft hij je een kijkje achter de schermen van de dierentuin. Wie werken er en wat zijn hun taken? Wat eten al die verschillende dieren? Hoe zorg je ervoor dat dieren gezond blijven? En is het eigenlijk wel goed om dieren in een dierentuin te laten wonen? 

Je loopt een hele dag mee met Job. Je voert de pinguïns, schept poep en helpt tussendoor bij de geboorte van een giraffe. Je maakt kennis met de verzorgers en andere mensen die in de dierentuin werken. En tussen al deze informatie door maak je kennis met Ad, een reiger die zijn kostje bij elkaar zoekt in de dierentuin en over zijn belevenissen vertelt. 

Een mooi boek voor kinderen die gek zijn op dieren en natuurlijk ook voor de schoolbibliotheek, want het bevat een schat aan informatie. Helaas is de kwaliteit van de foto's niet zo geweldig.  

Algemene gegevens:
Titel: Gieren met de pinguins
Schrijver: Job van Tol
Illustraties: Annemiek Schellenbach
Uitgever: Ploegsma
Aantal pagina's: 156
Leeftijd: 9-12 jaar

Een wandeling door impressionistisch Parijs, door Charlotte Dematons

Bij de opening van de tentoonstelling Nieuw Parijs: van Monet tot Morisot in het Kunstmuseum in Den Haag (feb. 2025), is er weer een prachtig boek verschenen in de collectie kinderkunstboeken van uitgeverij Leopold. Dit keer van niemand minder dan Charlotte Dematons: Een wandeling door impressionistisch Parijs met Georges en Jacques. Vanuit het perpectief van twee dakloze mannen, Georges en Jacques, zien we het Parijs van de 19e eeuw.

Op een bankje in de Jardin de Tuileries zit Georges te mijmeren over vroeger. Over zijn impressionistische schildervrienden van die tijd: Monet, Degas, Renoir, Cezanne, Morisot en Bazille. Over Jeanne, van wie hij zoveel hield, maar die omkomt in de Frans-Duitse oorlog van 1870. 

Georges haalt de tekening die Degas van Jeanne maakte uit zijn binnenzak. Dan komt Jacques naast hem zitten. Om Georges op te beuren, stelt Jacques een wandeling door Parijs voor. Ze lopen langs de bezienswaardigheden die we kennen van de impressionistische schilderijen, zien de Eiffeltoren in aanbouw, de bouw van de Sacré-Coeur op de heuvel van Montmartre en gaan tot slot met de trein ("Kaartje hoeft niet, ik ken de directeur, kennis van Monet") naar de kikkerpoel bij Bourgival, de plek waar Georges vroeger met Jeanne en zijn vrienden de zondag doorbracht. 

In het boek zijn veel originele schilderijen te zien die het verhaal ondersteunen. Op de achtergrond getekende stukjes plattegrond van Parijs. Onderaan de pagina's illustreert Dematons de verhaallijn in een doorlopende strook: Georges die vanuit het park met Jacques door Parijs wandelt. Op alle pagina's vind je de typerende Dematons-zoekplaatjes: de gele ballon, een luchtballon, een zwarte kat en de zwerver met Georges. Op de laatste twee bladzijden korte uitleg bij het boek.

Een geweldig boek om voor te lezen en/of te gebruiken bij je kunstlessen. 

Lachen, gieren, brullen!

Lachen, gieren, brullen

meer dan 100 grappige gedichten

met illustraties van Matt Hunt

Wie kent niet het boek Ik wou dat ik een vogel was, een verzameling  natuurgedichten, of de opvolger hiervan, Een wonderprachtig dier, met  dierengedichten. Beide bloemlezingen bevatten 366 gedichten geschreven door bekende Nederlandse en Vlaamse auteurs. Voor elke dag is er dus een gedicht! 

Oorspronkelijk zijn het Engelstalige boeken. Uitgeverij Ploegsma heeft de Engelse gedichten vervangen door Nederlandstalige, maar wel de originele illustraties van Frann Preston-Gannong en Britta Teckentrup gebruikt.  

Ook aan Lachen, gieren, brullen! dat in oktober 2024 verscheen ligt een Engelstalig boek ten grondslag: A whale of a time, met illustraties van Matt Hunt. Helaas dit keer in de Nederlandstalige versie geen 366 gedichten, maar 102. Die zijn dan wel stuk voor stuk hilarisch grappig of wrang geestig. Wat te denken van een stappenplan voor het pikken van een snoepje uit de trommel. Of de snotterende olifant die bang is voor minibeestjes.  Of de leeuwen die zo verlegen zijn dat ze niet durven te brullen. Of het droevig-grappige Ik ben een feest ... als ik er ben geweest. 

In het boek vind je gedichten van de inmiddels overleden Annie M.G. Schmidt en Hans Andreus, maar ook van hedendaagse schrijvers als Pim Lammers, Rian Visser en Edward van den Vendel. Sommige gedichten zijn eerder gepubliceerd, andere zijn voor dit boek geschreven.  

Op de paginavullende illustraties van Matt Hunt is zo veel te zien dat je bijna zou vergeten de gedichten, die er in klein lettertype tussen staan, te lezen! Hunt combineert in zijn collage-achtige afbeeldingen verf, pen, krijt en kleurpotlood en bewerkt ze verder op de computer. Kleurrijk, vrolijk, modern en een feestje om naar te kijken!

 

Een heerlijk boek om in de klas voor te lezen of om zelf te lezen! 

En misschien vormen de illustraties van Matt Hunt inspiratie voor een fijne tekenles. 

Leeftijd:                        6 - 99 jaar    

Uitgever:                       Ploegsma

Verschijningsdatum:     1-10-2024

Aantal pagina's:            160    

Type:                             hardcover+leeslint    

ISBN:                            9799021685786

Prijs:                              27,50

Eerste woordjes met Vincent

Met kunst kun je niet vroeg genoeg beginnen. En dat dachten ze bij het Van Goghmuseum ook. Met het vierkante kartonboekje Eerste woordjes leren peuters woorden aan de hand van (uitsnedes uit) schilderijen van Vincent van Gogh. Hoe leuk is dat! 

Uitgegeven april 2024
Uitgeverij Ploegsma
ISBN 9789021685472 
14 pagina's, € 6,95 

Een zomerse zondag - Vlaamse expressionisten

Het Kunstmuseum in Den Haag brengt in samenwerking met uitgeverij Leopold bij grote tentoonstellingen prentenboeken uit. Allemaal meer dan de moeite waard om voor school aan te schaffen. Ik schreef al eerder over deze boekenserie bij de lessen over Karel Appel en M.C. Escher.
Bij de expositie Heerlijke herinneringen over het Vlaams expressionisme (maart-augustus 2023) verscheen het boek Een zomerse dag van de Vlaamse kunstenares Gerda Dendooven. 

'De Vlaamse expressionisten schilderden de poëzie van het dagelijks leven' lezen we op de achterflap. Logisch, maar vooral erg leuk, dat de teksten in dit boek volledig op rijm zijn geschreven. Aan de hand van de prenten wandelen we in en rond een Vlaams dorp waar ieder op zijn eigen manier van de zomerse zondag geniet. 

Zondagochtend negen uur.

De vroege zon strooit zacht haar vuur.

Wat is het stil, geen blaf geen zucht.

Geen vogel fladdert in de lucht. 

We zien vissers aan het water, een schilder die het zachte ochtendlicht probeert te vangen, een gezin in een bootje, kaartende mannen in een café en een schrijver die aan zijn nieuwe boek werkt.  Na de kermis wordt in de grote tent gefeest en gedanst tot de schemering invalt. De rust keert terug in het dorp. 

Door de bomen schijnt de maan.

Ook de schilders zijn naar huis gegaan.

Het was een mooie zomerdag.

En morgen is het maandag.   

De sfeervolle prenten in het boek bestaan uit collages van geknipte personen, aangevuld met getekende en geschilderde accenten. Bijzonder is dat de mensen uit slechts een kleur bestaan. De omgeving in zachte pasteltinten trekt daardoor extra aandacht. De typische Dendooven-grapjes zien we in dit boek ook, zoals de klodder verf op de billen van de vrouw van de schilder. Of de poedel die we steeds in een andere kleur tegenkomen: als schilder, circusartiest of danser. De afbeeldingen laten veel ruimte om er zelf dingen bij te bedenken.

Inspiratie voor haar boek haalde Dendooven uit schilderijen van verschillende Vlaamse expressionisten. Zo zien we het schilderij Marc groet 's morgens de dingen* van Floris  Jespers terug, evenals De grote schietkraam* van Gustave de Smet.
De titel van het boek is afgeleid van het schilderij Herinnering aan een zondag* van Edgard Tytgat. Op dit werk zien we Tytgat tijdens een zomerse namiddag aan het water, samen met  Gustave De Smet, Frits van den Berghe en hun echtgenotes. De interpretatie van Dendooven zien we terug in een van de prenten en natuurlijk ook in de titel van het boek!

* Hierop zit nog auteursrecht, dus hier geen afbeelding. 

Terugkerende onderwerpen in de schilderijen van Tytgat en De Smet zijn de kermis en het circus.  Die zien we ook in dit boek, evenals de accordeonspeler uit kunstwerken van De Smet.
Bijzonder is het kubistische tintje in sommige gezichten: ogen die je van voren ziet in gezichten die en profil zijn getekend. Kijken we naar een werk van Picasso? Nee, het is de kubistische inslag in het werk van Desmet. 

Een prachtig boek om bij een kunstles te gebruiken en te leren over de ontwikkeling van de moderne kunst in de dorpen langs de Leie. Of om gewoon lekker voor te lezen!
Te koop bij het Kunstmuseum of uw eigen boekhandel.  

Vlakvullingen, net als Escher

Benodigdheden: 

1. wit tekenpapier
2. knutselpapier of dun karton 7 bij 7 cm
3. potlood
4. schaar
5. viltstiften 
6. zwarte markeerstift
7. zwart papier voor ondergrond

Gebruik bij deze les het prentenboek 'Nadir en Zenith in de wereld van Escher' van Wouter van Reek. Uitgever: Leopold. ISBN: 9789025876913. 

Nadir en Zenith zijn op een plek die zo vreemd is dat ze niet weten of het nu echt is of niet. Via blokken waar je niet op kunt lopen en trappen die niet omhoog gaan, komen ze terecht in een prent van Escher, waar de kunstenaar zelf druk aan het gutsen is aan een nieuwe houtsnede. 

Nadir en Zenith gaan op zoek naar het onbekende, een plek waarvan ze niet weten of die wel bestaat. Tijdens hun tocht komen ze de van Escher zo bekende onmogelijkheden tegen: de wenteltrap die niet naar boven en niet naar beneden gaat, de handen die zichzelf tekenen en de valpartij: "Help! We storten neer! Of eh ... omhoog? 

Nadir en Zenith denken het te snappen, maar dan toch weer niet. Maar wat maakt het ook uit: "Dingen ontdekken die niet bestaan is het leukste dat bestaat." En na deze conclusie rennen ze op de laatste pagina enthousiast het boek uit. Via deze bladzijde, de achterflap en de cover die allemaal in elkaar doorlopen, hollen ze terug naar de pagina een die weer aansluit op de voorkant. Zo wordt dit verhaal een verhaal dat oneindig lijkt, net als vele prenten van Escher. 

Nadir en Zenith in de wereld van Escher is een fantastisch boek om steeds dieper in de wondere wereld van Escher te duiken. Het boek zal leerlingen verwonderen en ook vragen oproepen. Op Kinderboeken.nl vind je een lesbrief over dit boek. 

M.C. Escher

Maurits Cornelis (Mauk) Escher (1898-1972) is geboren in Leeuwarden en brengt zijn jeugd door in Arnhem. Na de middelbare school gaat hij naar de grafische afdeling van de school voor bouwkunde om grafisch kunstenaar te worden.

Tijdens een reis naar het Alhambra in Granada ontdekt hij de Moorse mozaïeken. Deze hebben later een grote invloed op zijn werk en vormen de basis voor deze les. 

Bekijk werken van Escher op het digibord en bespreek ze. Laat bv. de onmogelijke gebouwen Belvedere of Waterval zien, of het spectaculaire Metamorphose II. 
Bekijk dan enkele prenten met vlakvullingen van dieren en bespreek daarbij de term: symmetrie = als twee objecten elkaars spiegelbeeld zijn. Dit spiegelen kan ten opzichte van een punt, een lijn of een vlak zijn. 

Wat zie je? Hoe zou Escher deze prenten hebben gemaakt? Bij welke prenten zie je dat hij verschillende dieren heeft gemaakt? En bij welke prenten zie je steeds hetzelfde dier? Waar zijn de dieren gedraaid? Waar zie je de dieren in dezelfde richting? Waaraan kun je zien dat Escher deze vlakvullingen niet uit de losse pols heeft getekend? Kun je nog andere dingen noemen die symmetrisch zijn? 

Wat moet je doen? 

1. Neem een knutselkarton of -papier van 7 bij 7 cm. . Teken aan twee aaneensluitende zijden een vorm en knip die uit. 

2. Plak de uitgeknipte stukjes met plakband aan de andere kant vast. Let erop dat de afstand vanaf de kanten even groot is.  

3. Trek de vorm met potlood om op het tekenvel. Verschuif de vorm en trek hem opnieuw om. 

4. Maak het blad zo helemaal vol, dus ook met halve dieren langs de randen van het vel.

5. Zoek in de vorm naar een dier. Teken details. 

6. Kleur de dieren in met viltstift. Omlijn de vormen met zwarte stift. Teken de details met zwarte stift. 

7. Plak het werk op een groter zwart vel. 

Beeldaspecten: vorm, kleur, lijn, ruimte. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8.