Japanse notans

Vooraf

Notan is het Japanse woord voor de balans tussen donker en licht. Het is ook een kunstvorm waarbij je werkt met een schaar positieve en negatieve ruimtes creëert.

Wat heb je nodig?

• wit papier 20 bij 20 cm
• zwart papier 10 bij 10 cm
• schaar en lijm

Instructie

Laat voorbeelden van notans zien - symmetrische en niet symmetrische,  abstracte en figuratieve. Bespreek de afbeeldingen: 

• Wat zie je?
• Is er symmetrie in de afbeelding of niet? 
• Is de voorstelling abstract of figuratief? 
• Wat betekent harmonie? 
• Is er sprake van harmonie in deze notan? Waarom wel/niet? 

Wat moet je doen?

1. Teken aan de randen van het zwarte blaadje vormen die je mooi vindt. Let op: Ga niet verder dan het midden van het vierkante vel.
2. Knip de vormen  uit.
3. Plak het zwarte vierkant in het midden van het witte vel.
4. Leg de uitgeknipte vormpjes terug in het gat waar ze vandaan komen.
5. Klap ze naar buiten om en plak ze vast.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Geometrische figuren met schaduw

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4 formaat
• potlood
• viltstift

Instructie

Bekijk deze foto van drie driedimensionale geometrische figuren. Waar komt het licht vandaan? Hoe weet je dat? Waar zijn de vlakken donker? Waar zie je schaduwen? Hoe kun je in een tekening diepte laten zien? Hoe teken je schaduwen? 

Er zijn meerdere manieren om schaduwen te tekenen: diagonale lijnen, mengen of krabbelen (afbeelding hieronder). In deze les oefenen de leerlingen deze drie manieren. Door de lijnen dichter op elkaar te zetten, ontstaan nuances. 

Wat moet je doen?

1. Teken de foto na of teken zelf drie geometrische figuren. 
2. Breng op elke figuur op de juiste plek schaduwen aan, per figuur één manier. 
3. Kies een kleur viltstift. 
4. Vul de achtergrond met patronen. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Beeldaspecten: vorm, nuance, lijn, ruimte. 

Bron les: Arteascuola.

Striptaal

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier 10 bij 10 cm
• wit tekenpapier 31 bij 31 cm
• plakkaatverf
• kwasten
• viltstiften
• zwarte markeerstift
• liniaal

Inleiding

Striptekenaars geven geluiden soms op een speciale manier weer. Met letters of woorden bereiken ze zo een speciaal effect. Dit heet een klanknabootsing of onomatopee. Voorbeelden: vroeoemmm = draaiende motor, splash = vallend water,  tonk = iemand die zijn hoofd stoot. 

De klanknabootsingen gaan vaak samen met een beweging. Dit kun je zien aan de vorm of richting van de letters of aan de letters zelf. Ook zie je bij het woord passende symbolen, zoals sterretjes bij TONK of waterdruppels bij  SPLASH.

Opdracht

1. Maak op het blaadje van 10 bij 10 een striptekening met een klanknabootsing. 
2. Teken op het grote vel een kader van 1 cm breed.
3. Teken je tekening van het kleine blaadje in vergrote vorm na. Moeilijk? Maak dan een raster op het grote vel: teken hokken van 3 bij 3 cm en hokjes van 1 bij 1 cm op het kleine vel. Nu kun je de kleine tekening goed natekenen.
4. Kleur in met viltstift (kleine onderdelen) en plakkaatverf (grote vlakken). Kies heldere kleuren en laat de rand buiten het kader wit. 
5. Trek alle lijnen en het kader om met zwarte stift.
6. Zet je naam plus © teken in het witte kader. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Op zoek naar de kameleon

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• oliepastelkrijtjes
• schaar
• dubbelzijdig plakband

Wat moet je doen?

1. Kies vier of vijf kleurtjes oliepastel die mooi bij elkaar passen. Kleur hiermee vlakken in op je tekenvel. Laat rondom elk vlak een strook van een halve centimeter wit. 
2. Teken op een ander vel een kameleon.
3. Kleur deze op dezelfde manier en met dezelfde kleuren in. Vergeet de witte randjes niet. Laat om de ogen een randje wit en maak de ogen zwart.
4. Knip de kameleon uit met een randje van een halve centimeter wit. 
5. Zoek hoe de kameleon het mooist op de ondergrond past en plak vast met dubbelzijdig plakband. De kameleon ligt nu iets hoger dan de ondergrond; dit geeft een mooi ruimtelijk  effect.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Gestapelde vogels

 

Wat heb je nodig?

• tekenpapier 20 bij 40 cm
• potlood
  
• wasco
  
• vloeibare waterverf 
• kwasten
  

Wat moet je doen?  

1. Teken met potlood drie of meer vogels die boven op elkaar zitten. Hoe hoger de rij, hoe kleiner de vogels moeten zijn. 
2. Kleur de vogels in met wasco. 
3. Verf de achtergrond met vloeibare waterverf en laat daarbij een rand van circa 1 cm wit.

Tekeningen gemaakt door leerlingen uit groep 5/6.