Stormachtige winternacht zoals Van Gogh

Vooraf: 
Geïnspireerd op de Sterrennacht van Vincent van Gogh maken leerlingen deze stormachtige winternacht. Laat het schilderij zien en bespreek de spiralen in de lucht.

Wat heb je nodig? 

• tekenpapier A3 
• potlood
• oliepastels 
• vloeibare waterverf
• kwast 

Wat moet je doen? 

1. Leg het tekenvel in de breedte voor je.  
2. Teken het hoofd van een verbaasd kijkende sneeuwman in de hoek.  t
3. Teken zijn sjaal die fladdert in de wind.
4. Teken zijn afgewaaide hoed die door de lucht vliegt. 
5. Kleur in met oliepastels. 
   
6. Teken met oliepastels spiralen in de lucht net zoals Van Gogh. 
7. Verf de tekening met vloeibare waterverf maar laat de randen wit. 

Beeldaspecten: kleur, ruimte, lijn. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 6. 

Sterrennacht met lijm en krijt

Laat tijdens de les, die uit twee lesmomenten bestaat,  het schilderij Sterrennacht op het digibord staan. 

Info voor leerkracht

Vincent van Gogh (1853-1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme, de stroming na het impressionisme. In zijn begintijd schildert Van Gogh vooral gewone mensen, bv. arme boeren die zwaar werk doen. De kleuren van zijn schilderijen zijn donker (de Aardappeleters). 

In Parijs ontdekt hij de lichte en kleurige werken van Franse schilders. Van de schilder Pissaro leert hij impressionistisch te schilderen. Van Gogh verandert de stippen in streepjes en zijn werk wordt kleuriger en helderder. 

Na twee jaar Parijs gaat Van Gogh naar Zuid-Frankrijk, waar hij o.a. boomgaarden en korenvelden schildert. Van Gogh krijgt angstaanvallen en laat zich opnemen in een ziekenhuis bij Arles. In de tuin van het ziekenhuis maakt hij de mooiste schilderijen. Een van de werken die daar is ontstaan, is Sterrennacht. In 1890 pleegt Van Gogh zelfmoord. 

Vooraf
Laat het schilderij Sterrennacht zien. Bespreek wat opvalt: 

• heldere kleuren
• korte kwaststreken
• geen gemengde kleuren, maar kleuren die naast elkaar gebruikt zijn
• je ziet beweging in de lucht

Zoom in op het werk via Arts & Culture en zie de textuur: zichtbare dikke klodders verf met barstjes erin. Her en der zie je zelfs het schildersdoek er doorheen.

Wat heb je nodig?

• zwart papier A3 formaat
• wit potlood
• witte lijm die transparant opdroogt, bv. houtlijm of schoollijm
• oliepastelkrijtjes

Wat moet je doen?

Les 1: Tekenen met lijm 

1. Teken met wit potlood jouw Sterrennacht op zwart papier. Teken de buitenlijnen van de huisjes en de hoge cipres of een andere boom. Teken de grote krullen in de lucht. 
2. Oefen met het tekenen met lijm op een kladje. Hoe hard moet je drukken? Hoe voorkom je dikke klodders? 
3. Trek de potloodlijnen in jouw Sterrennacht over met lijm. 
4. Laat je werk drogen.

Les 2: Inkleuren met oliepastel

1. Kleur het werk in met oliepastelkrijtjes. Kleur geen vlakken, maar trek korte streepjes rondom de lijmlijnen, net zoals Van Gogh deed. 
2. Maak de streepjes in de lucht zo dat je de beweging erin goed ziet. 

Beeldaspecten: kleur, lijn, nuance, textuur. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 5. 

Zelfportret, net als Vincent van Gogh

 Benodigdheden: 

1. tekenpapier
2. plakkaatverf in huidskleuren + basiskleuren
3. kwasten + schotels eierdozen
4. papieren doekjes
5. zwarte fineliner 
6. gekleurd papier of stroken
7. lijm

Voor info over Van Gogh, zie een van de andere lessen over hem op dit weblog. 

Bekijk zelfportretten van Vincent van Gogh. Wat valt op?

• heldere kleuren
• geen kleurvlakken
• snelle korte verfstreken
• achtergrond lijkt soms te bewegen

Ter voorbereiding op deze les en het schilderen van streepjes zie de les Schilderen zoals een impressionist. 

Wat moet je doen?

• Bekijk het filmpje over het tekenen van een gezicht. 
• Schets een portret van jezelf. Gebruik eventueel een spiegeltje.
• Oefen het schilderen van streepjes op een kladje. 
• Schilder het portret net als Van Gogh deed, dus met korte penseelstreken. Ga geen verf mengen, maar schilder kleuren over elkaar zoals Van Gogh deed, of doe twee kleuren aan je kwast.  
• Schilder de achtergrond ook in korte penseelstreken. 
• Omlijn eventueel ogen, neus en mond met een fineliner. 
• Signeer je werk met je eigen naam of de naam Vincent. 
• Plak of niet je werk op een gekleurde achtergrond.

Beeldaspecten: kleur, nuance, textuur. 

Technieken: schilderen in korte streken, portret tekenen.

Deze les is gegeven in groep 8 tijdens onze Arts & Activities-lessen over het impressionisme in maart/april 2021. 

De stoel van Vincent van Gogh

Benodigdheden:

1. gekleurd papier 14 bij 14 cm
2. linoleum 12 bij 12 cm
3. carbonpapier
4. gutsjes
5. glasplaat
6. blockprint
7. roller
8. kranten
9. drukpers
10. lijm

Vincent van Gogh (1853-1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme. In zijn beginjaren portretteert hij vooral gewone mensen en zijn de kleuren van zijn schilderijen donker (de Aardappeleters). 

Hij verhuist naar Parijs en leert werk van de Franse schilders kennen: licht en kleur zijn in hun werk belangrijk. Van Gogh verruilt de donkere kleuren voor heldere. Van de schilder Pissaro leert hij impressionistisch te schilderen. Van Gogh verandert de stippen in streepjes en zijn werk wordt kleuriger en helderder. 

Na twee jaar Parijs gaat Van Gogh naar Zuid-Frankrijk, waar hij o.a. boomgaarden en korenvelden schildert. 

Van Gogh krijgt angstaanvallen en laat zich opnemen in een ziekenhuis bij Arles. In de tuin van het ziekenhuis maakt hij de mooiste schilderijen. Een van de werken die daar is ontstaan, is Sterrennacht. In 1890 pleegt Van Gogh zelfmoord. 

Het schilderij De stoel (The London Gallery) is geschilderd in 1888. 

Bekijk het schilderij en bespreek het aan de hand van de beeldaspecten. Wat zie je? Wat valt op? Wat ligt op de stoel? Wat kun je zeggen over het kleurgebruik? Welk materiaal is er gebruikt? Wat vind je van het schilderij? Wat kun je zeggen over  de kleuren? 

Print voor elke leerling onderstaande afbeelding op 12 bij 12 cm. 

Breng de afbeelding met carbonpapier over op linoleum.

Snijd de lijnen uit met een gutsje. 

Rol het linoleum in met blockprint en maak twee afdrukken zonder dat je een tweede keer het linoleum inrolt. Experimenteer met kleuren door elkaar of twee kleuren op een afdruk. 

Plak de werken naast of onder elkaar op een passend gekleurd vel. 

Beeldaspecten: kleur, ruimte, lijn. 

Deze les is gegeven in groep 6 tijdens onze Arts & Activities-lessen over het impressionisme in maart/april 2021. 

De slaapkamer van Vincent

door Dylan, groep 8

Dit is de 500e les op Tekenen en zo!

Benodigdheden:

1. wit en zwart tekenpapier 18 bij 14 cm
2. wit en zwart tekenpapier 31 bij 20
3. linoleum 16 bij 12 cm
4. carbonpapier
5. gutsjes
6. glasplaat
7. blockprint
8. roller
9. kranten
10. drukpers
11. lijm

Vincent van Gogh (1853-1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme. In zijn beginjaren portretteert hij vooral gewone mensen en zijn de kleuren van zijn schilderijen donker (de Aardappeleters). 

Hij verhuist naar Parijs en leert werk van de Franse schilders kennen: licht en kleur zijn in hun werk belangrijk. Van Gogh verruilt de donkere kleuren voor heldere. Van de schilder Pissaro leert hij impressionistisch te schilderen. Van Gogh verandert de stippen in streepjes en zijn werk wordt kleuriger en helderder. 

Na twee jaar Parijs gaat Van Gogh naar Zuid-Frankrijk, waar hij o.a. boomgaarden en korenvelden schildert. 

Van Gogh krijgt angstaanvallen en laat zich opnemen in een ziekenhuis bij Arles. In de tuin van het ziekenhuis maakt hij de mooiste schilderijen. Een van de werken die daar is ontstaan, is Sterrennacht. In 1890 pleegt Van Gogh zelfmoord. 

Het schilderij De slaapkamer is uit 1888. Bekijk het schilderij en bespreek het aan de hand van de beeldaspecten. Wat zie je? Wat valt op? Wat zie je aan de wand? Wat kun je zeggen over het perspectief? Welk materiaal is er gebruikt? Wat vind je van het schilderij? Wat kun je zeggen over  de kleuren? 

Print voor elke leerling onderstaande afbeelding op 12 bij 16 cm. 

Breng de witte lijnen van de afbeelding met carbonpapier over op linoleum. Dat wat wit is, moet worden uitgesneden. 

Schrijf linksonder je naam in spiegelbeeld. 

Maak dan vier drukken: twee met witte verf op zwart papier en twee met zwarte verf op wit papier. 

Laat de drukwerken goed drogen en plak ze dan op de vellen van 31 bij 19 cm: wit op zwart, zwart op wit. Gebruik 1 cm om deze twee vellen aan elkaar te plakken. 

Beeldaspecten: kleur, ruimte, lijn. 

Deze les is gegeven in groep 8 tijdens onze Arts & Activities-lessen over het impressionisme in maart/april 2021. 

Van Gogh's Starry Night in meerdere technieken

Laat tijdens beide lessen het schilderij Sterrennacht van op het digibord staan, zodat leerlingen telkens kunnen gaan kijken.   

Info voor leerkracht: Vincent van Gogh (1853-1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme, een stroming die het impressionisme opvolgde. In zijn begintijd schildert Van Gogh vooral gewone mensen, bv. arme boeren die zwaar werk doen. De kleuren van zijn schilderijen zijn donker (de Aardappeleters). 

In Parijs leert hij het werk van de Franse schilders kennen: licht en kleur zijn in hun werk belangrijk. Van de schilder Pissaro leert hij impressionistisch te schilderen. Van Gogh verandert de stippen in streepjes en zijn werk wordt kleuriger en helderder. 

Na twee jaar Parijs gaat Van Gogh naar Zuid-Frankrijk, waar hij o.a. boomgaarden en korenvelden schildert. 

Van Gogh krijgt angstaanvallen en laat zich opnemen in een ziekenhuis bij Arles. In de tuin van het ziekenhuis maakt hij de mooiste schilderijen. Een van de werken die daar is ontstaan, is Sterrennacht. In 1890 pleegt Van Gogh zelfmoord. 

Lees voor en vertel over Vincent van Gogh, bv. met een van deze twee boeken. 

Laat het schilderij Sterrennacht zien. Bespreek wat opvalt: heldere kleuren, korte kwaststreken, kleuren die naast elkaar gebruikt zijn i.p.v. gemengd. Zoom in op het werk via Arts & Culture en zie de textuur: zichtbare dikke klodders verf en her en der zie je nog het schildersdoek erdoorheen. 

Het werk dat de leerlingen gaan maken wordt verspreid over twee lessen. De tweede les kunt u nog splitsen in twee momenten, door stap 7 op een later moment te doen). 

Benodigdheden voor les 1:

1. zwart knutselpapier 
2. aluminiumfolie
3. klei-onderlegger, snijmat of stuk karton
4. schilderstape
5. blauwe en witte plakkaatverf
6. wattenstaafjes
7. kwasten
8. bord of palet

Les 1

Span voorafgaand aan de les aluminiumfolie over snijmat/kleionderlegger/ stuk karton en tape dit vast aan de achterkant. 

Stap 1: Voor elk tweetal leerlingen is er een palet met blauwe en witte verf. Met kwast en/of wattenstaafjes beschilderen leerlingen het aluminiumfolie met spiraalvormen. 

Stap 2: Maak een afdruk door een vel zwart papier op je schilderwerk te leggen en hier met je handen op te drukken. 

Stap 3: Haal het zwarte vel eraf en laat dit drogen. 

 Benodigdheden voor les 2:

1. oliepastel in zwart, grijs en paars
2. gele en witte plakkaatverf
3. zwart knutselpapier
4. kwasten
5. schaar
6. lijm
7. bord of palet

Stap 4: Teken en kleur de bergen met oliepastel. Teken de draaibewegingen in de lucht. 

Leg tijdens uw instructie de nadruk op de tekenlijntjes en kwaststreken: de streepjes moeten evenwijdig aan elkaar lopen en bij een beweging ook dezelfde kant op gaan. 

Laat leerlingen ook zien dat je de kleuren kunt vervagen door de oliepastel uit te smeren. Op deze manier kun je de kleuren ook donkerder of lichter maken.  

Stap 5: Bepaal waar de grote donkere cipres in de voorgrond moet komen en knip deze na uit zwart papier. (In groep 3 hebben we de leerlingen voor deze cipres een mal gegeven.)

Stap 6: Knip huisjes voor het dorp en plak deze vast. Teken de verlichte raampjes met geel oliepastel. 

Stap 7: Schilder de sterren en maan met gele verf. Plak het werk op een donkerblauwe achtergrond.

Alle kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 3.

Beeldaspecten: kleur, lijn, nuance, textuur. 

Deze les is gegeven in groep 3 tijdens onze Arts & Activities-lessen over het impressionisme in maart/april 2021. 

Sterrennacht, in de stijl van Vincent van Gogh

Door Fleur, groep 6

Benodigdheden

1. rechthoekig schildersdoek
2. acrylverf
3. kwasten
4. kleurplaat Sterrennacht

Vincent van Gogh (1853-1890) was een Nederlands kunstschilder. Zijn werk valt onder het postimpressionisme, een stroming die het impressionisme opvolgde. Als hij begint met schilderen, wil hij vooral gewone mensen portretteren. Hij schildert arme boeren die zwaar werk doen. De kleuren van zijn schilderijen zijn donker (de Aardappeleters). 

Hij verhuist naar Parijs en leert het werk van de Franse schilders kennen: licht en kleur zijn in hun werk belangrijk. Van Gogh verruilt de donkere kleuren voor heldere. Van de schilder Pissaro leert hij impressionistisch te schilderen. Van Gogh verandert de stippen in streepjes en zijn werk wordt kleuriger en helderder. 

Na twee jaar Parijs gaat Van Gogh naar Zuid-Frankrijk, waar hij o.a. boomgaarden en korenvelden schildert. 

Van Gogh krijgt angstaanvallen en laat zich opnemen in een ziekenhuis bij Arles. In de tuin van het ziekenhuis maakt hij de mooiste schilderijen. Een van de werken die daar is ontstaan, is Sterrennacht. In 1890 pleegt Van Gogh zelfmoord. 

Door Neil, groep 6

Laat aan de hand van plaatjes op het digibord werk van Van Gogh zien, o.a. Sterrennacht. Bespreek wat opvalt: heldere kleuren, korte kwaststreken, kleuren die naast elkaar gebruikt zijn i.p.v. gemengd. Zoom in op het werk en zie de textuur: zichtbare dikke klodders verf en her en der zie je nog het schildersdoek erdoorheen. 

De leerlingen trekken en kleurplaat van Sterrennacht in grote lijnen over op hun schildersdoek. Dit moet op van Gogh wijze worden geschilderd: korte kwaststreken (til je kwast steeds op als je een streepje hebt gezet)! Meng de kleuren niet, maar doe twee kleuren tegelijk aan je kwast om het Van Gogh effect te krijgen. Het belangrijkste bij deze opdracht is: niet schilderen, maar streepjes zetten! 

N.B.: bij het gebruik van acrylverf geldt: kwasten spoelen oke, maar dan wel heel goed droog maken! De verf is het mooist als ze onverdund wordt gebruikt.