Hippe slippers

Wat heb je nodig? 

• wit tekenpapier A4
• licht- en donkerblauw gekleurd papier 
• viltstiften
• splitpennen
• lijm en schaar

Wat moet je doen?

1. Scheur stroken van de smalle kant van het lichtblauwe en donkerblauwe papier, dit zijn de golven. 
2. Plak ze om en om en overlappend op het witte vel. Wil je liever strand? Kies dan geel papier en schuurpapier.
3. Trek je voeten om op wit papier en knip uit.
4. Kleur de slippers in met vrolijke zomerkleuren.
5. Knip vier stroken wit van ca. 15 cm lang en 1,5 cm breed en kleur ze in.
6. Prik een gaatje in de slippers tussen de grote en tweede teen. 
7. Prik ook gaatjes in de vier stroken op 0,5 cm van het eind. 
8. Steek een splitpen door de twee stroken en de slipper. 
9. Plak de uiteinden van de stroken onder de slipper, ongeveer in het midden; knip het teveel aan strook weg. 
10. Plak je slippers op het golvenvel.

Gemaakt door leerlingen van groep 6.

Valentijnsharten - zoals Jim Dine

Valentijnsdag, dus hartjes! Roze, rood en wit zijn de basiskleuren voor deze les!

Jim Dine 

Jim Dine (1935, VS) is beeldhouwer en pop-art kunstenaar. Harten, stropdassen, ochtendjassen en gereedschappen zijn terugkerende thema's in zijn werk. Laat werken van Jim Dine en bespreek ze.

Wat heb je nodig? 

• wit tekenpapier 20 bij 20 cm
• fotokarton 10 bij 10 cm
• liniaal en potlood
• plakkaatverf + kwasten
• waterverf + penselen
• kleurpotloden 
• viltstiften
• pastelkrijt
• oliepastel
• restjes gekleurd papier, bv. crèpe- en vloeipapier, ribkarton, folie, vouwblaadjes.
• plaksel
• roze of rood papier voor de achtergrond

  

Organisatie
Verdeel de tekenmaterialen over verschillende plekken. Stimuleer leerlingen te experimenteren met de materialen. 

• Wat gebeurt er als ik met waterverf over oliepastel ga? 
• Kun je pastelkrijt en viltstift combineren? 
• Hoe zorg ik dat mijn hart naar voren lijkt te komen? 
• Wat gebeurt er als ik water op vloeipapier laat lopen? 
• Met welke materialen breng ik textuur aan? 

Iedereen mag vrij door het lokaal en daar gaan zitten waar het materiaal van zijn/haar keuze ligt. De enige beperking is het aantal stoelen bij een groep: zijn ze allemaal bezet, dan kies je een ander materiaal.

 

Wat moet je doen?

1. Verdeel het tekenvel in vier vakken van 10 bij 10 cm. 
2. Vouw het stukje karton dubbel. Teken een half hart tegen de vouw en knip uit - dit is je mal. 
3. Trek de mal om in de vier vakken van het tekenvel.
4. Kleur de hartjes en de achtergronden. Gebruik zoveel mogelijk materialen en pas verschillende technieken toe. 
5. Klaar? Plak de harten op een roze of rood ondervel.

Beeldaspecten: vorm, kleur, textuur, nuance.

Werkstukken gemaakt door leerlingen uit groep 7/8.

Kerstbomenbos

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A4
• meerdere kleurmaterialen, bv. wasco, oliepastel, waterverf, kleurpotlood, viltstift
• geprint muziekpapier
• lichtblauw pastelkrijt
• zwarte markeerstift
• schaar + lijm
• groen papier voor achtergrond

Vooraf

Verdeel de kleurmaterialen over de tafelgroepjes: een plek met verf (plakkaat- + waterverf), een plek met krijt (wasco + oliepastel) en een plek met kleurpotlood en viltstift. Om te kleuren gaan leerlingen zitten waar het materiaal van hun keuze ligt. 

Wat moet je doen?

1. Teken drie overlappende driehoeken. 
2. Kleur in met verschillende materialen en patronen. Je mag alleen groen gebruiken!  
3. Omlijn bomen en patronen met zwarte markeerstift. 
4. Knip de bomen uit, inclusief de zwarte omlijning! 
5. Scheur een vel met bladmuziek in stukken en plak die op een wit vel. 
6. Kleur de achtergrond lichtblauw met pastelkrijt. 
7. Plak de bomen op het blauwe vel.
8. Plak je kunstwerk op een groene achtergrond.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5 en 7. 

Beeldaspecten: kleur, lijn (patroon), nuance. 

Broodjes bouwen

Benodigdheden:

• fotokarton A3 verticaal gehalveerd
• ribkarton
• restjes gekleurd papier
• crepepapier
• tijdschriften
• viltstiften
• draadjes
• lapjes stof
• droge etenswaren als macaroni, rijst, bonen, zaden
• perforator
• schaar en lijm

Vooraf

Een les om uit te leggen wat textuur is.
Bespreek vooraf wat er allemaal op een broodje kan en hoe je dat kunt maken van de materialen die je hebt. Voorbeelden: geel papier met gaatjes wordt kaas, rode draad is ketchup, een opgerold stukje roze stof is worst enz. Het is de bedoeling dat het een gedeeltelijk 3D werkstuk wordt. Niet alles plat opplakken, maar ruimtelijk en dus deels over elkaar heen. 

Wat moet je doen? 

1. Plak met restjes stof of papier een tafelkleed onderaan het vel karton. 
2. Knip uit gekleurd papier een bord en plak dit op het tafelkleed.
3. Knip van ribkarton de onderkant van een broodje en plak dit op het bord. 
4. Vul je broodje met etenswaren tot je bijna bovenaan het karton bent. 
5. Plak bovenaan weer een half broodje van ribkarton.

Werkstukken van leerlingen uit groep 6, 7 en 8.

Beeldaspect: ruimte.

De kan van Kandinsky

Wat heb je nodig? 

• gekleurd karton A3 formaat
• sponsjes
• verfrollers
• stroken stevig geribbeld karton 
• bubbeltjesplastic
• plakkaatverf
• kwasten
• schaar  
• lijm

Lees hier over Kandinsky's concentrische cirkels. 

Voorbereiding en organisatie

Verdeel deze les in twee momenten. Richt voor les 1 (stap 1-4) vier tafelgroepjes in waar leerlingen kunnen drukken. Verdeel de leerlingen over deze groepjes. Als iemand klaar is, kan hij naar de volgende groep. Zo rouleren de leerlingen tot ze de stappen 1-4 hebben gedaan.  

In de tweede les 2 (stap 5) worden de afzonderlijke onderdelen gecombineerd tot een kunstwerk. Leerlingen zitten dan op hun eigen plek in de klas.  

Tip: laat leerlingen op elk afzonderlijk onderdeel dat ze maken hun naam zetten! 

Groep A: drukken met sponsjes. Zet in het groepje papieren bordjes met verschillende kleuren verf klaar en leg bij elke kleur een verfroller.  

Groep B: drukken met karton. Snijd van een doos stroken karton van ongeveer 25 cm breed. Zet papieren bordjes klaar met verschillende kleuren verf en per kleur een kwast. 

Groep C: drukken met bubbeltjesplastic. Leg hier stevig wit A4 papier, stukken bubbeltjesplastic, enkele kleuren plakkaatverf en verfrollers klaar. Per kleur een verfroller.  

Groep D: concentrische cirkels verven. Leg in deze groep dik tekenpapier en verf op plastic bordjes klaar. Per kleur een kwast. 

Wat moet je doen? 

Stap 1: Leg het gekleurde karton rechtop voor je. Stempel ongeveer 1/3 deel van de onderkant vol met een sponsje en één kleur verf. Niet wrijven! 

Stap 2: Doe met een kwast verf op de rand van de strook karton. Stempel horizontale en verticale strepen boven de sponsafdrukken. 

Stap 3: Spuit wat verf op het plastic en smeer dit uit met een kwast. Maak een afdruk op wit papier. Laat drogen. 

Stap 4: Vouw een tekenvel in 6 vierkantjes. Schilder in elk vak een concentrische cirkel zoals Kandinsky dat deed. Gebruik 3 kleuren per cirkel. Laat drogen. 

Stap 5: Knip de cirkels uit. Teken op de achterkant van de bubbelplastic print een symmetrische vaas en knip die uit. Plak vaas en bloemen op het bedrukte karton. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 5.  

Beeldaspecten: kleur, nuance, vorm, lijn

Technieken: drukken met verschillende materialen, verven, knippen, plakken. 

Zeeschildpad

Benodigdheden:

1. tekenpapier A3 en A4 formaat
2. blauwe vloeibare waterverf
3. witte plakkaatverf
4. wc-rolletje
5. viltstiften
6. oliepastel
7. schaar
8. lijm
9. plantensproeier

Wat moet je doen?

1. Teken met oliepastel waterplanten op het A3 tekenvel.
2. Spuit wat water op het vel en laat er enkele druppels vloeibare waterverf in vallen. De verf verspreidt zich in het water, eventueel geholpen met een penseel. Laat drogen.
3. Stempel met een wc-rol en witte plakkaatverf waterbubbels op het werk. Laat drogen.
4. Teken op het A4 vel een schildpad. 
5. Verdeel het schild in vlakken. Kleur in met drie kleuren viltstift. Kleur de poten en kop met oliepastel.
6. Knip de schildpad uit en plak op het A3 vel. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 5

Beeldaspecten: kleur, ruimte. 

Technieken: stempelen, tekenen, knippen.

Schaapjes voor het hek

Wat heb je nodig?

• tekenpapier
• plakkaatverf 
• tamponneerkwasten
• schilderstape
• restjes wit en zwart papier
• lijm 

Wat moet je doen?

1. Plak met schilderstape een hekje op het tekenvel. 
2. Trek een horizonlijn boven het hek. 
3. Tamponneer de wei door verschillende kleuren groen en geel aan de kwast te doen. Niet mengen!
4. Tamponneer de lucht op dezelfde manier met wit en blauw. 
5. Tamponneer bloemen in de wei.
   
6. Verwijder de schilderstap; doe dit als de verf nog nat is om scheuren van het papier te voorkomen.
7. Knip uit restjes wit papier wolkjes voor het lijf van de schapen of gebruik watjes. 
8. Knip koppen en pootjes uit zwart papier. 
9. Plak de schaapjes voor het hek. 
10. Teken met wit potlood het gezicht van het schaap.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 4. 

Kleurige kerstbomen

Wat heb je nodig?

• twee vellen tekenpapier A4
• waterverf + penselen  
• pot water
• zijdevloeipapier
• schaar en lijm
• kwast
• liniaal
• potlood
• lijm
• goud- en zilverkleurige stift
• witte stift of snippers uit perforator
• glitter

Wat moet je doen?

1. Schilder een achtergrond met waterverf in verschillende kleuren die in elkaar overlopen. Gebruik veel water voor mooie lichte kleuren. 
2. Kies drie kleuren vloeipapier. Vouw de blaadjes enkele keren dubbel en knip er driehoekjes en vierkantjes uit. 
3. Maak een vel tekenpapier nat met een kwast of plantenspuit en leg de stukjes vloeipapier erop. Het vloeipapier zal gaan 'bloeden'. 
4. Laat het vel goed drogen. 
5. Haal het vloeipapier eraf. Je vel ziet er dan zo uit: 
   
6. Knip langgerekte driehoeken. Gebruik eventueel het schema (een A4 vel  - aan beide zijden houd je een halve cm over). Knip een stukje van de onderkant van de driehoeken voor bomen van verschillende hoogte. 
7. Plak de drie bomen op de achtergrond. Overlapping mag. 
8. Knip van de restjes kleinere driehoeken als je meer bomen wilt. 
9. Omlijn de bomen met goud- of zilver stift en teken een simpele takkenstructuur. 
10. Teken met bruin potlood stammen. 
11. Teken met witte viltstift sneeuwvlokken of plak snippers uit de perforator rond de bomen. 
12. Plak je werk op een gekleurde achtergrond. 
13. Plak glitters op de bodem van het bos.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Beeldaspecten: kleur, vorm, nuance. 

Spookhuis in maanlicht

Door een leerling van groep 8

Benodigheden:

1. wit tekenpapier op A4formaat
2. zwart knutselpapier
3. geel bordkrijtje
4. schaar
5. snijmesje en -mat
6. lijm
7. wit potlood
8. zwarte viltstift
9. blauwe en paarse verf
10. schoteltje
11. stukje spons

Deze les staat in het teken van Halloween en spookhuizen. Maak eerst een woordweb: waar denk je aan als je aan een spookhuis denkt: skeletten, spinnen, vleermuizen, oud, vervallen, donker, eng enz.

Scheur van het zwarte papier een strook van ongeveer 5 cm en plak die op het witte vel; de bodem. Teken op zwart papier een huis dat er vervallen en oud uitziet. Knip het uit.

Snijd met een stanleymesje de ramen en deuren eruit. Plak het op het witte vel. Teken met wit potlood details, zoals stenen, spoken, spinnenwebben. Teken met zwarte stift dingen in de raamopeningen.

Knip een rondje - de maan - uit een restje papier en leg dit los op het werk. Trek met een geel bordkrijtje een lijn van ongeveer een cm breed rondom het huis en de maan en veeg dit naar buiten toe uit.

Gebruik een stukjes spons om de achtergrond te stempelen met paarse en blauwe plakkaatverf. Kom niet te dicht bij het gele krijt.

Plak het werk op een gele ondergrond.

Portfoliomappen voor al je kunstwerken

Hoe leuk is het om aan het eind van het schooljaar alle tekeningen in een zelfgemaakte portfoliomap mee naar huis te nemen? Op de school waar ik werk, doen we dat al jaren. Zie ook deze eerdere post. 

De map maken we heel simpel van dubbelgevouwen schetspapier van de kleuters (A1 formaat). Voorop maken de leerlingen zelf een tekening, al dan niet volgens een opdracht. Vaak kiezen we een opdracht die aansluit bij een van de drie kunststromingen die we dat jaar behandeld hebben tijdens onze lessen Arts & Activities. 

Natuurlijk staat je naam erop en het schooljaar. 

Hieronder een aantal voorbeelden. 

Groep 8, met op de map de zonnebrillen uit de les Door een zomerse bril.  

Groep 7: de lollybomen van Hundertwasser. Lesbeschrijving. 

Groep 6: teken jezelf en voeg popart elementen toe. In dit werk de stippen op de bloes van Yayoi Kusama en de tekstballon en kleurkeuze van Roy Lichtenstein.

Groep 5. Teken een zelfportret, kleur in met oliepastel en blaas haren met ecoline. Uitgebreide lesbeschrijving vind je hier.

Groep 6, Op zoek naar de kameleon. Lesbeschrijving vind je hier. 

Groep 4: net als Juan Miró. Lesbeschrijving hier. 

Groep 6, Salvadar Dali en het surrealime. Lesbeschrijving staat hier.

Aan het strand - collage

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A4 formaat
2. schetspapier 40 bij 35 cm
3. plakkaatverf
4. kwasten
5. tamponneerkwasten
6. schaar
7. viltstiften
8. lijm
9. viltstiften
10. huidskleur potlood

Maak met de klas een woordveld met woorden die je kunt bedenken bij 'strand'. Denk aan dingen voor op het zand, in het water en in de lucht. Leg uit wat de opdracht is en hoe er gewerkt gaat worden. Bespreek hoe mensen eruit zien als ze in het water staan - je ziet dan immers geen benen.

Zet in een tafelgroepje bedekt met kranten drie bakjes met verf klaar:

• geel met een beetje bruin ernaast (strand) + twee grote kwasten
• blauw met een beetje groen ernaast (zeewater) + twee grote kwasten
• blauw met wit (lucht)  + twee grote kwasten
• wit (branding) + twee tamponneerkwasten

Laat vier kinderen tegelijk werken aan het schilderen van het basisvel waarop het strand komt. Doe voor hoe er geschilderd moet worden: veel geel aan de kwast en een beetje bruin voor het strand (niet mengen!). Idem blauw met wit voor de lucht, en blauw met groen voor het water. Maak golvende bewegingen met de kwast om het water te accentueren. Eindig met een getamponneerde rand wit voor de branding.

Maak op het A4 vel tekeningetjes van mensen en dingen die je op het strand ziet. Kleur in met viltstift en gebruik potlood voor huidskleur. Knip alles uit en maak er een collage van op het geschilderde vel.
Plak alle werken naast elkaar voor een extra lang strand!

Alle werken zijn gemaakt door leerlingen uit groep 5.

Picasso's gitaar - collage

Door leerlingen van groep 8

Benodigdheden:

1. A3 tekenpapier
2. liniaal
3. potlood
4. geprint muziekpapier
5. waterverf
6. penselen
7. pot water
8. plakkaatverf in zwart en bruin
9. kwasten
10. zwarte wasco
11. zwart katoen
12. ribkarton
13. lijm

Picasso
Pablo Picasso (Spanje, 1881 - 1973) is een van de beroemdste kunstenaars aller tijden. Hij was beeldhouwer, grafisch ontwerper, pottenbakker, tekenaar en schilder.

Op 19-jarige leeftijd trok Picasso naar Parijs, waar hij een armoedig leven leidde. Zijn schilderijen uit die tijd zijn somber. We noemen dit de Blauwe Periode (1901-1904). Met het begin van zijn succes werden Picasso's schilderijen vrolijker. Hij ging circusclowns en circusartiesten schilderen in zijn Roze Periode (1904-1906).
In 1907 begon Picasso te experimenteren met een nieuwe stijl van schilderen, het kubisme. Hij werkte samen Georges Braque. In het kubisme worden de onderwerpen geanalyseerd en opgedeeld in verschillende secties. Vervolgens worden de secties weer in elkaar gezet en vanuit verschillende perspectieven en hoeken geverfd. 
In 1912 ging Picasso kubisme en collage combineren. Hij gebruikte zand of gips in zijn verf om het textuur te geven. Hij gebruikte ook materialen zoals gekleurd papier, kranten en behang in zijn werken om ze een extra dimensie te geven.

Bekijk enkele collages van Picasso, bv. Guitar (1913) en Guitare (1919). Wat zie je? Welke materialen heeft Picasso gebruikt in deze werken? Hoe herken je de gitaar?

Aan het werk: 
Deze opdracht doe je met zijn tweeën. 

1. Neem een A3 vel tekenpapier. Trek met potlood en liniaal 4 lijnen van boven naar beneden (laat de lijnen elkaar niet kruisen) en zes 6 van links naar rechts (ook hier geen kruis). 
2. Knip uit muziekpapier 3 stukken en knip ze zo dat ze precies in 3 vlakken passen. Plak ze vast. 
3. Trek alle potloodlijnen over met zwarte wasco, ook die rond het muziekpapier. 
4. Kleur de overgebleven vlakken in met waterverf in maximaal 3 kleuren. 
5. Neem een nieuw vel A3-papier. Teken een gitaar. Verf de klankkast in bruine en zwarte tinten met plakkaatverf. 
6. Knip de hals uit ribkarton. 
7. Knip snaren van katoendraad en plak ze op de steel en klankkast. 
8. Knip de gitaar in stukken. Plak deze op het eerste vel.

Beeldaspecten: textuur, ruimte, lijn, vorm, kleur. 
Les is gegeven in groep 8 tijdens de Arts & Activities lessen over kubisme. 

Waterlelies op een bordje

Door Jesper, groep 3

Claude Monet (1840- 1926) geldt als een van de belangrijkste schilders van het impressionisme. Zijn schilderij 'Impression, soleil levant' uit 1872 is de aanzet geweest tot de term impressionisme. 

Impressionisme is in de 2e helft van de 19e eeuw ontstaan in  Frankrijk.  Typerend voor impressionisten: 

• keuze voor onderwerpen uit het gewone leven waarin het draait om sfeer
• bijzondere aandacht voor licht en kleur
• werken in de open lucht
• vlotte penseelstreken
• streepjes, klodders - lijkt op een schets
• het gaat om de impressie!

Monet heeft ook in Nederland gewoond en gewerkt. Over zijn periode in Zaandam heeft Kaatje Vermeire het kinderboek 'In de tuin van Monet' geschreven. 

Monet had bij zijn atelier in Giverny een kleurrijke tuin met vijver en een Japanse brug. In die tuin schilderde hij graag. Beroemd zijn dan ook zijn werken van de waterlelies. 

Bespreek de term impressionisme. Laat enkele schilderijen van Monet zien en zoom in op een werk met waterlelies via Arts & Culture. Zien de leerlingen de kenmerken van impressionisme hierin terug? 

Benodigdheden:

1. papieren bordjes
2. plakkaatverf in blauw en wit
3. tamponneerkwast
4. wit tekenpapier, zo groot als de doorsnee van het bordje 
5. vloeipapier in licht- en donkergroen
6. bakje water en spons
7. vloeipapier in roze, geel
8. mal van een waterlelieblad
9. lijm
10. schaar

Stap 1:

Tamponneer het bordje met blauw en wit. 

Stap 2:

Maak het witte papier nat met een spons. Knip vierkantjes van het groene vloeipapier. Leg deze op het natte papier. Laat dit drogen. 

 

Stap 3

Haal het vloeipapier eraf. Leg de mal van het lelieblad erop en trek dit om. Knip het blad uit. 

Stap 4

Vouw de vloeiblaadjes voor de lelie twee keer diagonaal en knip de punt rond weg zodat een bloemvorm ontstaat. 

Stap 5

Pak de bloemvormen in het midden vast. Frommel ze tot een bloem. Doe een drupje lijm op het lelieblad en plak het midden van de lelie daarop. Rol een propje van een restje vloeipapier en plak dit in het midden van de bloem. 

Beeldaspecten: textuur, kleur, ruimte. 

Deze les is gegeven in groep 3 tijdens onze Arts & Activities-lessen over het impressionisme in maart/april 2021.