In de stijl van René Magritte

Door Ellen, groep 8

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A3 formaat
2. potlood
3. plakkaatverf
4. kwasten

René Magritte
Rene Magritte wordt geboren in 1898 in België. Als hij 13 is, pleegt zijn moeder zelfmoord. Ze springt in de Samber en wordt later gevonden, haar gezicht bedekt met haar jurk. Volgens sommigen heeft deze trieste gebeurtenis grote invloed gehad op het leven en werk van Magritte. Bedekte gezichten zijn regelmatig door hem geschilderd. 

 In 1924 raakt Magritte bevriend met leden van de Brusselse surrealisme groep: André Breton, Joan Miró en Salvador Dalí. Zij beïnvloeden hem en zijn werk; uiteindelijk is Magritte beroemd geworden met schilderijen die surrealistisch van aard zijn. 

Magritte gaf in zijn schilderijen een realistisch effect weer van het surrealisme: voorwerpen, zoals een schoen, appel of pijp,  haalde hij uit hun gewone omgeving en plaatste ze in een aparte atmosfeer.
Een van zijn bekendste werken is 'Het verraad van de voorstelling', een realistisch schilderij van een pijp met daaronder de tekst Ceci n'est pas une pipe. Hij bedoelt hiermee dat de pijp die hij schildert geen echte pijp is, maar gewoon een met verf beschilderd doek dat wij schilderij noemen. Door de kijker op het verkeerde been te zetten, dwingt Magritte ons over kunst na te denken. Magritte vond het de taak van de kunstschilder om de realiteit in een ander kader te plaatsen.

 
Magritte museum, Brussel

Door Nikki, groep 8

Aan het werk 
Bespreek het werk van Magritte en de term surrealisme.  Laat leerlingen  verwoorden waaraan je surrealistische schilderijen kunt herkennen. Laat als tegenhanger enkele realistische schilderijen zien.
Toon dan een afbeelding van 'The son of man', het schilderij van de man met de appel voor zijn gezicht. Vertel dat we een schilderij in de stijl van Magritte gaan maken.

Op stevig wit papier schetsen leerlingen een portret, net als Magritte deed bij The son of man. In plaats van een appel kiezen ze een eigentijds voorwerp waarmee ze het gezicht bedekken (overlapping). Het voorwerp moet wel in de juiste verhouding tot het gezicht staan. Een piano of euromunt kunnen dus niet! Wel een mobiele telefoon, een pakje kauwgum o.i.d.
Schilder het werk met plakkaatverf. Breng nuance in het haar door meerdere kleuren aan je kwast te doen. Indien nodig kun je het voorwerp voor het gezicht nog omlijnen  met een fineliner.

Beeldaspecten: ruimte (overlapping), nuance (meerdere kleuren aan kwast).
Technieken: tekenen van een portret, schilderen, kleuren mengen.

Happy Halloween

Door Rochelle, groep 7

Benodigdheden

1. oranje papier op A4 formaat
2. zwart papier
3. dikke zwarte stift
4. zwarte fineliners
5. witte correctievloeistof

Start de les met een spannend verhaal! Op www.beleven.org staan er een heleboel.

Halloween vieren we op 31 oktober. De naam Halloween is afgeleid van Hallow-e'en of All Hallows Eve. In de Iers-Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober was oudejaarsavond. De oogst was binnen, het zaaigoed voor het volgend jaar lag klaar en dus was er tijd voor een vrije dag: het Keltische nieuwjaar of Samhain (uitspraak Saun). Samhain was ook om een andere reden bijzonder. De Kelten geloofden namelijk dat op die dag de geesten van alle gestorvenen van het afgelopen jaar terugkwamen om te proberen een levend lichaam in bezit te nemen voor het komende jaar. De geesten die uit dode mensen op zouden rijzen, werden aangetrokken door voedsel voor hen neer te leggen voor de deuren. Om de boze geesten af te weren droegen de Kelten maskers.
In Nederland wordt Halloween door sommigen ook gevierd door het versieren van huizen en het organiseren van Halloweenfeesten. (Bron tekst: Wikipedia)

Rondom Halloween hangt een spannend sfeertje. Logisch, want dood en geesten zijn altijd een beetje eng.
De leerlingen maken een tekening over Halloween bij nacht. Bespreek eerst de dingen waaraan je kunt denken bij Halloween: spinnen, skeletten, spoken, heksen, vleermuizen, zwarte katten, donker, kerkhof, pompoenen enz.
In deze les worden alleen contouren getekend. Wat zijn contouren en hoe teken je die?
Elk kind krijgt een oranje vel papier. Teken de breedte van een liniaal af aan de boven- en onderkant van het vel. Maak een schets van een halloweenfeest zoals jij denkt dat het eruit zou kunnen zien. Trek je potloodtekening over met fineliner en kleur de figuren in met zwarte stift. Maak met kleine stipjes correctievloeistof de ogen. Plak onder- en bovenaan het vel een zwarte strook papier. Mooi om alle tekeningen naast elkaar te hangen, voor een Big Happy Halloween Party!

Beeldaspecten die in deze les aan de orde komen: lijn (contouren), ruimte (diepte).
Technieken: tekenen van silnouetten met zwarte stift

Door Charmaine, groep 7

Lijn aan de wandel

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. dikke zwarte watervaste stift
3. viltstiften
4. zwarte fineliner

Met een zwarte watervaste stift trekken de leerlingen een dikke lijn (circa 1 cm breed( van de ene kant van het papier naar de andere.
Trek de lijn meerdere keren om met gekleurde viltstiften. Vul de achtergrond met lijnpatronen in fineliner (beeldaspect: vorm). Als de tekening klaar is, lijkt het alsof de gekleurde lijn eruit springt, aan de wandel is!
Deze opdracht is ook goed als groepsopdracht te doen. Leerlingen moeten dan overleggen over het begin- en eindpunt van de lijn, over de kleuren en ook over het aansluiten van de patronen.

Groepsopdracht Lijn aan de wandel, groep 8

Staphorster stipwerk

Tafelkleed, gemaakt door leerlingen van groep 8

In de gemeente Staphorst worden nog altijd gebruiksvoorwerpen (dienbladen, jasbeschermers op de fiets, houten doosjes e.d.) en lappen stof versierd met Staphorster stipwerk. Het is een simpele techniek met een prachtig resultaat, en zeer geschikt om op school te doen. Houd een klassengesprek over oud-Nederlandse klederdrachten en Staphortser dracht in het bijzonder. Laat plaatjes zien van deze Staphorster klederdracht, en dan vooral van het stipwerk. Bespreek de motieven, de kleuren, de grootte van de diverse stippen en de regelmaat in de patronen. Vertel dat de kinderen vandaag ook gaan stippen net zoals ze dit in Staphorst al eeuwen doen.

Foto © Tourpress.

Benodigdheden:

1. per kind een lapje zwarte katoen
2. textielverf
3. kopspijkers in diverse maten

Laat een aantal voorbeelden zien van Staphorster stipwerk. Bespreek wat opvalt aan deze techniek van versieren: kleurgebruik, grootte van de stippen, motieven, patronen enz. Laat de kinderen eerst op een kladblaadje en met kleurpotloden oefenen in het maken van patronen. Als ze het principe van bloemen maken met behulp van stippen onder de knie hebben, kunnen ze gaan stempelen met de kopspijkers. Hiervoor worden kopspijkers gedoopt in textielverf.

Varianten:
Deze les kan individueel worden gedaan, maar is ook zeer geschikt als groepsopdracht. Een groepje kinderen maakt dan in onderling overleg een kleed voor hun eigen tafelgroepje. In plaats van te stippen op stof, kun je ook kiezen voor het versieren van een gebruiksvoorwerp van hout. Te denken valt aan een spaanplaten doosje, een broodplankje, een houten pennendoosje o.i.d.
Voordat er gestipt kan worden, moet het voorwerp eerst met zwarte verf worden geschilderd. Het verven en stippen van gebruiksvoorwerpen gebeurt uiteraard niet met textielverf, maar kan met gewone plakkaatverf. Aflakken voor een mooi resultaat.

Detail van bovenstaand tafelkleed

Spoken op het hek

Benodigdheden:

1. zwart knutselpapier op A4 formaat
2. restjes karton
3. schaar
4. wit pastelkrijt
5. haarlak

Rondom Halloween hangt een spannend sfeertje: spoken, geesten en enge donkere plekken horen bij dit feest. 
In deze les knippen leerlingen organische vormen: spoken. De spoken vliegen rondom een hek. 
Knip een hek van restjes karton. Het hoeft niet kaarsrecht te zijn, want het is een oud hek en dus krom of vervallen. Knip drie spookjes uit restjes karton. 
De opdracht luidt: een spook vliegt boven het hek, een vliegt erachter en de laatste vliegt ervoor (beeldaspect: ruimte). 
Rangschik het hek en de spookjes zo op het zwarte papier dat je aan de opdracht voldoet. 
Kleur de randen van alle geknipte onderdelen met wit krijt. Veeg het krijt uit op het zwarte papier. Knip een maan en doe hiermee hetzelfde.
Fixeer het werk met haarlak.