Een bord vol bordjes

door leerlingen van groep 5

Benodigdheden: 

1. kranten in stroken
2. plaksel
3. borden/schaaltjes
4. vaseline
5. witte latex
6. blauwe plakkaatverf
7. wattenstaafjes

Smeer een bord of schaaltje in met vaseline. Beplak het met stroken krantenpapier en behangersplaksel (papier maché). Zorg voor minimaal 6 lagen kranten. 

Laat dit goed drogen. 

Haal het papier maché schaaltje/bord voorzichtig van het echte schaaltje/bord af en knip eventueel de randen bij. Verf het wit met latex. 

Laat drogen.

Gebruik blauwe verf en een wattenstaafje en stempel stippelpatronen op het werk. 

De danseres van Degas

Door Eva, groep 6

Benodigdheden:

1. blokje hout
2. ijzerdraad
3. aluminiumfolie
4. diverse tangen
5. secondenlijm

De Franse kunstschilder en beeldhouwer Edgar Degas (1834-1917) is beroemd door zijn schilderijen van balletdanseressen, die hij vanaf 1867 schildert. Hij wordt gerekend tot het impressionisme vanwege zijn deelname aan de eerste belangrijke tentoonstelling van de impressionisten in 1874 in Parijs. Degas zag zichzelf echter liever als een zelfstandig kunstenaar, onafhankelijk van deze stroming.

In het begin van zijn loopbaan, schilderde Edgar Degas vooral historische stukken en portretten. Zijn onderwerpen koos Edgar Degas vooral uit de theater- en balletwereld. 

Vanaf 1870 krijgt Degas problemen met zijn ogen. Hij trok zich steeds meer terug uit het openbare leven en legde zich meer toe op beeldhouwen. Edgar Degas maakte in de laatste jaren tientallen beelden van balletdanseressen, die hij soms tentoonstelde met balletkleding.

Onderstaand beeld is wellicht het beroemdst: Danseresje van 14 jaar. Het beeld is gemaakt van bijenwas, waaraan pigmenten zijn toegevoegd zodat het lijkt op een bronzen beeld. Degas voegde aan zijn danseres echt mensenhaar toe en een tutu van zijde. 

De originele versie van het beeld in bijenwas staat in het Smithsonian in Washington. De stof van de rok is uiteraard vervangen. Inmiddels zijn er 25 bronzen afgietsels van het beeld te bekijken in diverse musea. 

Bekijk werk van Degas: zijn schilderijen en beelden van balletdansers en bespreek wat opvalt. 

Met behulp van ijzerdraad maken leerlingen een poppetje. Hiervoor zijn voldoende beschrijvingen te vinden op internet (google op: ijzerdraad poppetje). Of op Youtube: how to make a wire sculpture. 

Omwikkel het geraamte met aluminiumfolie zodat een hoofd en een tutu ontstaat. Boor een gat in blokje hout, laat er een druppel secondenlijm inlopen en steek een 'voet' van de danseres daarin.  

Beeldaspecten die in deze les aan de orde komen: textuur, vorm, ruimte. 
Technieken: figuur maken van met ijzerdraad, boren. 

Gesmolten klokken van Dalí

Wat heb je nodig?

• klei
• kleiplaat
• kleiroller
• mesjes
• glazuur
• kwast

Voor meer informatie over Salvador Dalí, zie de les van de olifanten op hoge poten.

Kunstbeschouwing
Bekijk het schilderij De volharding der herinnering van Salvador Dalí. Op Wikipedia staat  achtergrondinformatie over de betekenis van en symboliek in dit werk. 

• Wat is er met de klokken gebeurd? 
• Welke vorm hebben ze? (organisch)
• Zijn dit klokken die je aan de muur kunt hangen? 
• Waarom niet? 
• Waarom noemen we dit surrealistisch?

Wat moet je doen?

1. Boetseer van klei een gesmolten klok zoals Dalí ze in zijn kunstwerk schilderde. Gebruik een plastic doosje om de klok in vorm te houden. 
   
2. Rol dunne sliertjes van klei om de cijfers en wijzers te maken of druk ze met een stokje in de klok.
3. Bak de klok in een kleioven.
4. Glazuur de klok en bak opnieuw.

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 6.

Sculpturen .... In de stijl van Niki de Saint Phalle

Wat heb je nodig?

• stroken krantenpapier
• behangerslijm
• keukenrol
• witte latex
• plakkaatverf
• blanke lak
• kwasten
• visdraad

Over de kunstenaar
Niki de Saint Phalle (1930 - 2002) is een Franse kunstschilder en beeldhouwer. Ze maakte reliëfs in gips en andere materialen. Vooral haar vrouwelijke 'Nana's' zijn beroemd; deze grote vrouwenbeelden in felle kleuren zijn in verschillende grote steden op de wereld te vinden.

Kunstbeschouwing

Laat foto's van beelden van Niki de Saint Phalle zien en bespreek de opvallende kenmerken: 

• felle kleuren
• zwarte omlijning van de kleurvlakken - waaronder cirkels, 
• vaak (dikke) vrouwen zonder duidelijk gezicht. 

Laat daarna de beelden zien die bij het Centre Pompidou in Parijs staan. Dit zijn geen vrouwen, maar abstracte beelden. Hoe kun je zien dat dit toch beelden van Niki de Saint Phalle zijn?

Wat moet je doen? 

1. Maak een abstract beeld van papier maché met minimaal één gat erin en twee uitsteeksels. 
2. Zorg voor zeker acht lagen kranten.
3. Werk af met keukenpapier.
4. Laat een paar dagen goed drogen. 
5. Verf het beeld met witte latex en laat drogen.
6. Beschilder het beeld met felle kleuren en laat drogen. 
7. Schilder met een kleine kwast zwarte lijnen tussen de kleurvlakken. 
8. Breng een laag blanke lak aan op je kunstwerk. 
9. Haal een draadje door het gat en hang het werk op.

Door leerlingen van groep 7.

Drie uilen

Door Simon, groep 7

Benodigdheden:

1. klei
2. bierviltjes
3. kleiplaat
4. kleimesje

In deze les gaan de leerlingen drie massieve vormen aan elkaar boetseren en de vormen daarna versieren.
Bekijk aan de hand van foto's van uilen de basisvormen van de uil: een eivormig lichaam, ronde oogvormen, kegelvormige snavel en oorpluimen (let op, dit zijn geen oren, want die zitten aan de zijkant van het hoofd).

Door Jesse, groep 7

De kinderen maken van klei drie eivormen in verschillende groottes. De spitse kant is de onderkant van de uil. Boetseer de vormen aan elkaar. Werk de vormen uit door het aanbrengen van vleugels, snavels, oorpluimen, ogen enz. De vleugels worden uit geplette kleibollen gedrukt en gesneden. Om de vleugels vast te maken moet de hechtingskant ruw worden gemaakt, waarna de vleugel stevig aangedruk moet worden. Maak een snavel en oorpluimen op dezelfde manier uit kleine kegelvormen. Maak de ogen door met een vinger in het hoofd te drukken.
Breng textuur aan op de vleugels en de buik en rondom de ogen met behulp van een mesje.
Plaats het werk op twee aan elkaar geniete bierviltjes. Laat het een paar weken goed drogen alvorens het te bakken.

Gipsmakser

Benodigdheden:

1. gipsverband
2. vaseline
3. bakje met water
4. schaar
5. handdoek
6. schildersdoek
7. textieltape
8. plakkaatverf
9. pot water
10. kwast
11. veren
12. lijm

Werk voor deze opdracht in tweetallen.
Laat dit filmpje zien voor je aan de les begint: maskers maken.
Bespreek nog een keer de aanwijzingen uit dit filmpje:
1. Doe een handdoek om je schouders en haal de haren uit het gezicht.
2. Smeer het gezicht goed in met vaseline, ook wenkbrauwen en wimpers.
3. Knip gipsverband in stukjes. Maak het verband nat en leg het op het gezicht. Leg het volgende stukje verband eroverheen en strijk dit glad. Laat de neus open.
4. Zorg voor drie lagen gips voor een stevig masker.
5. Verwijder het masker na 15 minuten.
6. Plak gipsverband op de opening van de neus.

Omlijn het masker met potlood op een schildersdoek. Snijd een gat in het doek dat rondom een halve centimeter kleiner is. Duw het masker aan de achterkant in het gat van het doek, en plak het aan de achterkant envoorkant vast met textieltape.

Schilder het doek en het gezicht met verdunde plakkaatverf en versier het. Kies hiervoor veertjes, oals in het voorbeeld, of kies voor lint, schelpen, steentjes etc. Natuurlijk kun je er ook voor kiezen het makser helemaal te schilderen.

Makers en dragers van het masker bij elkaar!

Trotse totempalen

Totempalen, door leerlingen uit groep 7

Benodigdheden:

1. dikke kartonnen buizen of Pringlesbussen of bussen van tennisballen
2. karton
3. kranten
4. eierdozen
5. wc-rolletjes
6. behangplaksel
7. schaar
8. duct tape of behangerstape
9. plakkaatverf
10. kwasten
11. spuitlak

Totempalen zijn belangrijke kunstvoorwerpen voor de bewoners van de Pacifische kusten. Ze worden gemaakt van stammen van de cederbomen en stellen vaak mensen, dieren, vogels of vissen voor. Deze karakters worden gebruikt om verhalen te vertellen.
Laat enkele afbeeldingen van totempalen zien en bespreek deze met de klas. Verdeel de klas in groepen van vier leerlingen. Geef elke groep een grote kartonnen rol (vraag in posterwinkel), een pot met behangerslijm, karton, tape, eierdozen, wc-rolletjes en veel kranten. Mocht je niet aan kartonnen buizen kunnen komen, dan kun je ook kiezen voor aan elkaar geplakte Pringlesbussen of bussen van tennisballen. Verstevig de bussen dan met zandbakzand, zodat ze niet omvallen. De groepsleden gaan eerst overleggen uit hoeveel karakters hun totempaal moet bestaan. Dan worden de taken verdeeld. Gebruik karton om uitstekende delen zoals vleugels te maken. Eerst tekenen, dan uitknippen en met tape vastmaken aan de buis. Gebruik eierdozen en wc-rolletjes voor het maken van ogen, neus of mond. Als alle uitstekende delen vastzitten, moet alles beplakt worden met meerdere stroken krantenpapier. Laat de totempaal een paar dagen goed drogen. Beschilder hem dan met plakkaatverf. Tenslotte wordt de hele paal bespoten met spuitlak, zodat de kleuren mooi gaan glanzen.

Carnavalsportret

Benodigdheden:

1. plank mdf
2. grondverf
3. ballon
4. stroken krantenpapier
5. behangplaksel
6. wc-rolletjes, piepschuim, doppen, karton e.d.
7. wc-papier of keukenrol
8. acrylverf of plakkaatverf
9. kwasten
10. glitter
11. confetti
12. zwarte markeerstift

Verf het plankje aan beide zijden met grondverf, om te voorkomen dat het kromtrekt als er later papier maché op komt.
Blaas de ballon op. Beplak de helft van de ballon met papier maché. Zorg voor minimaal acht lagen kranten. Laat dit werk goed drogen.
Als de kranten goed droog zijn, haal je voorzichtig de ballon eruit. Knip de randen recht af en leg de halve bol op een plank. Gebruik kosteloos materiaal als wc-rolletjes, doppen of piepschuim om het gezicht vorm te geven. Plak al deze onderdelen vast met meerdere stroken krantenpapier en behangplaksel. Plak een laatste laag van wc- of keukenpapier. Laat het werk opnieuw goed drogen. Beschilder het werk met acrylverf of plakkaatverf. Geef het gezicht een lijf wat er mooi bij past. Strooi eventueel glitters of confetti in de nog natte verf. Wacht tot het werk goed droog is, en omlijn alle onderdelen met een zwarte watervaste stift.

Beeldaspecten in deze les: textuur, lijn.
Technieken: werken met papier maché, schilderen, omlijnen.

Deze les en foto's kreeg ik toegestuurd van Ghislaine Aarts.

Bonte hond!

Een hondje van papier maché, beschilderd met vrolijke kleurtjes: bonte honden! Deze les past goed bij een kunstbeschouwingsles over Nikki de Saint Phalle.

Niki de Saint Phalle (1930 - 2002) was een Franse kunstschilder en beeldhouwer. Ze maakte reliëfs in gips en andere materialen. Vooral haar vrouwelijke 'Nana's' zijn beroemd. Deze grote vrouwenbeelden beschilderd in expressieve felle kleuren zijn wereldberoemd en in verschillende grote steden op de wereld te vinden.

Laat enkele beelden van Niki de Saint Phalle zien. Bespreek de opvallende kenmerken: felle kleuren, zwarte omlijning van de kleurvlakken, vaak (dikke) vrouwen zonder duidelijk gezicht.

In deze les maken de leerlingen een hond volgens de principes van De Saint Phalle.

Benodigdheden:

1. krantenpapier
2. wc -papier of keukenrol
3. behangplaksel
4. plakkaatverf
5. kwasten
6. blanke lak

Leerlingen scheuren een stapel stroken (ca. 5 cm breed) van het krantenpapier.

De basis voor de hond bestaat uit een langwerpige prop en een ronde prop krantenpapier. Met stroken en behangplaksel worden hoofd en romp aan elkaar geplakt. Gebruik zoveel stroken dat het hoofd stevig aan de romp vastzit en dat de overgang tussen beide lichaamsdelen een geleidelijke is geworden.
De poten maak je van rolletjes papier die je ook met stroken aan het lijf bevestigt. Zorg ook hier voor een geleidelijke overgang: poten zijn bovenaan breder.
De staart maak je van een opgerolde strook die je in het lijf drukt. Hierna beplakken met stroken.
De basisvorm voor de oren wordt gevouwen en daarna beplakt met stroken en aan de kop gemaakt. Zorg ervoor dat er zeker 6 stroken gebruikt worden om uitstekende delen vast te zetten.

Als de hond goed droog is, beschilder je hem met felle kleurtjes plakkaatverf; gebruik eventueel een zwarte markeerstift om kleurvlakken te markeren. Lak de hond af met blanke lak.

Beeldaspecten in deze les: kleur, lijn, textuur, ruimte.
Technieken: maken van een 3d object met papier maché, schilderen, omlijnen.

Bonte honden, door leerlingen van groep 7

Een bloes van klei

Door Iris, groep 8

Benodigdheden:

1. klei
2. kleigereedschap
3. kleiplanken
4. vernis
5. kwasten

Neem een bloes mee en laat zien hoe deze wordt opgevouwen. Laat kinderen zelf proberen de bloes op te vouwen. Bekijk vervolgens hoe deze bloes er nu uitziet. Welke onderdelen zie je nog wel (kraag, knoopbies, zakje, vouwen aan de zijkant) en welke niet meer. Geef alle kinderen een bal klei en de opdracht een opgevouwen bloes te maken. Breng textuur aan in de stof van de bloes. Behalve de knoopjes mogen er geen onderdelen aangeplakt worden, alles moet uit een stuk worden gekleid. Laat de kinderen hun naam krassen in een label dat in de achterkant van de kraag zit. De bloezen kunnen na het bakken worden geschilderd met plakkaatverf en afgelakt met vernis.

Bloezen van klei, door leerlingen van groep 8