Berkenbos in de herfst

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• schilderstape
• tamponneerkwast
• lichtblauw pastelkrijt
• plakkaatverf
• houtskool

Instructie

Bekijk foto's van berkenbomen en bespreek de opvallende dingen: lange witte stam, grijszwarte lijnen als gevolg van het horizontaal afbladderen van de bast, veel  warme kleuren in het blad. Laat zien dat je de blaadjes vooraan nog apart kunt zien en je dus meerdere kleuren ziet, terwijl verder weg de kleuren steeds meer samensmelten tot één kleur. 

Leg uit hoe je met een tamponneerkwast werkt: geen kleuren mengen, maar de kwast in meerdere kleuren tegelijk dopen en dan lichtjes stampen. Laat dit op een kladje uitproberen. 

Wat moet je doen?

1. Plak stroken schilderstape op het papier in verschillende lengtes - de boomstammen. 
2. Teken een horizonlijn. 
3. Tamponneer de bodem in herfstkleuren; vooraan meerdere kleuren, naar achteren overgaand in één kleur. 
4. Tamponneer het resterende blad aan de bomen. Hier kan ook nog groen aan zitten! 
5. Laat drogen.
6. Kleur de lucht blauw met pastelkrijt. 
7. Trek het schilderstape er voorzichtig af. 
8. Teken met houtskool de specifieke berkenstreepjes. 
   

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 6. 

Happy Halloween

Wat heb je nodig?

• oranje papier A4
• zwart papier
• potlood
• liniaal
• dikke zwarte stift
• zwarte fineliners
• correctievloeistof

Start de les met een spannend verhaal! Op www.beleven.org staan er een heleboel.

Vooraf

Halloween vieren we op 31 oktober. De naam Halloween is afgeleid van Hallow-e'en of All Hallows Eve. In de Iers-Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober was oudejaarsavond. De oogst was binnen en dus was er tijd voor een vrije dag: het Keltische nieuwjaar of Samhain. Kelten geloofden dat op die dag de geesten van de overledenen van het afgelopen jaar terugkwamen om te proberen een levend lichaam in bezit te nemen voor het komende jaar. De geesten werden aangetrokken met etenswaren voor de deuren. Om boze geesten af te weren droegen de Kelten maskers.

Wat moet je doen?

1. Neem een oranje vel en teken de breedte van een liniaal af aan boven- en onderkant.  
2. Maak met potlood een tekening over Halloween bij nacht: spinnen, skeletten, spoken, heksen, vleermuizen, katten, kerkhof, pompoenen enz.
3. Trek de potloodtekening over met fineliner en kleur de figuren in met zwarte stift. 
4. Maak de ogen met stipjes correctievloeistof.
5. Plak onder- en bovenaan een strook zwart papier. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7.

Help, mijn naam verdwijnt!

Vooraf

In deze les combineer je perspectief tekenen met een optische illusie.

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• liniaal
• passer
• viltstiften

Wat moet je doen?

1. Leg het papier in de breedte voor je. 
2. Zet met potlood een stip halverwege de rechter zijkant. 
3. Trek met liniaal 5 strepen van de stip naar de linkerzijkant. 
4. Trek 5 strepen vanuit de stip naar de boven- en onderkant van het papier. 
5. Teken met de passer steeds grotere cirkels rond de stip tot het blad vol is.
6. Schrijf je naam in blokletters tussen twee schuine lijnen en drie blokken hoog. 
7. Maak de blokletters 3D door de onderkanten en linkerzijkanten erbij te tekenen.
8. Kleur de voorkant van de letters. 
9. Kleur de schaduwen met een andere kleur. 
10. Kies 2 kleuren (of één en laat de rest wit) en kleur de blokken om en om, net als een dambord. 
11. Omlijn de letters met fineliner.

Tekeningen gemaakt door leerlingen uit groep 8. 

Pretparkpret

Wat heb je nodig?

• oliepastel
• tekenpapier
• waterverf
• penselen
• pot water

Wat moet je doen?  

Naar aanleiding van een schoolreisje naar een pretpark, zijn deze tekeningen gemaakt. De opdracht luidde: teken dat wat jij het leukst vond in het pretpark en zorg dat jij zelf onderdeel bent van de tekening.
Ingekleurd met oliepastel en daarna eroverheen met een grote kwast en sterk verdunde waterverf.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 6.

Geometrische figuren met schaduw

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4 formaat
• potlood
• viltstift

Instructie

Bekijk deze foto van drie driedimensionale geometrische figuren. Waar komt het licht vandaan? Hoe weet je dat? Waar zijn de vlakken donker? Waar zie je schaduwen? Hoe kun je in een tekening diepte laten zien? Hoe teken je schaduwen? 

Er zijn meerdere manieren om schaduwen te tekenen: diagonale lijnen, mengen of krabbelen (afbeelding hieronder). In deze les oefenen de leerlingen deze drie manieren. Door de lijnen dichter op elkaar te zetten, ontstaan nuances. 

Wat moet je doen?

1. Teken de foto na of teken zelf drie geometrische figuren. 
2. Breng op elke figuur op de juiste plek schaduwen aan, per figuur één manier. 
3. Kies een kleur viltstift. 
4. Vul de achtergrond met patronen. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Beeldaspecten: vorm, nuance, lijn, ruimte. 

Bron les: Arteascuola.

Hey jij, wat zit er in jouw ei?

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A5
• houtskool
• geel papier 
• haarlak

Verrassing!
Stel je voor dat je op Eerste Paasdag je eitje open tikt, en er blijkt iets heel anders in te zitten dan eiwit en eigeel.... Teken deze fantasie met houtskool op een wit blaadje.

Oefenen
Nooit met houtskool gewerkt? Oefen dan eerst op een kladje. Maak strepen, vervaag ze door met je vingers te vegen, maak schaduwen, gum de houtskol weg met kneedgum. Houtskool vlekt snel, dus maak je vingers regelmatig schoon met een nat doekje.

Wat moet je doen?

1. Teken twee helften van een ei.
2. Teken daartussen wat er volgens jouw fantasie in het ei zit.
3. Teken de omgeving.
4. Fixeer je tekening met haarlak.
5. Plak het werk op een gele achtergrond.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5.

Knappe kippen

Wat heb je nodig?

• blauw papier A4
• oliepastels
• geel papier A4
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken op blauw papier een kip volgens de aanwijzingen op How to draw a chicken. 
2. Maak er een knappe kip van door hem naar eigen fantasie in te kleuren met oliepastels. Meng de kleuren voor mooie overgangen. 
3. Teken een horizonlijn en kleur de grond. 
4. Teken iets op de horizonlijn om diepte te creëren, bv. een hekje of huis.  
5. Scheur de randen van het blauwe vel weg en plak de knappe kip op een geel vel. Teken eventueel eieren rondom de kip.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7/8. 

Sporter in beweging

Wat heb je nodig?

• afbeelding silhouet van een sporter
  
• gekleurd papier A4 
• wit tekenpapier  A4
• paperclips
• schaar
• snijmat en snijmesje
• lijm
• viltstift

Wat moet je doen?

1. Zoek een silhouet van een sporter in beweging en print uit.  

2. Leg drie kleuren papier op elkaar en daarop de print van de sporter. Maak de vier vellen aan elkaar vast met paperclips. 

3. Knip de sporter uit. Verplaats daarbij steeds de paperclips zodat de vier vellen goed op elkaar blijven. Gebruik een snijmesje voor stukjes waar je met de schaar niet bij kunt. 

4. Maak een compositie die beweging suggereert en plak de sporters op wit papier. 

5. Vul de achtergrond met patronen in viltstift.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Olympische sporters

Wat heb je nodig?

1. per groep een vel A1 tekenpapier A1
2. ronde vouwkartons of knutselpapier in Olympische kleuren
3. passer
4. scharen en lijm
5. kopie sportfiguur

Vooraf

Begin de les met het symbool van de Olympische Spelen: de gekleurde ringen. Welke kleuren hebben ze? Wat is de betekenis van de ringen? Hoe zijn ze door elkaar gevlochten?

Vraag enkele kinderen de houding van een sporter aan te nemen, bv. een schaatser of skiër. Bekijk en bespreek de houding: hoe is de stand van de benen, armen en lichaam? Wijzig de houding en kijk opnieuw goed.

Wat moet je doen?

1. Je werkt in een groep van 5 leerlingen. Pak een groot tekenvel, vouwkartons in de kleuren van de ringen en 5 kopieën van de sportfiguur. 
2. 
   Overleg hoe groot jullie ringen worden en wie welke kleur heeft. Teken met de passer een ring en knip uit. 
3. Knip de ring op één plek door. 
4. Bespreek hoe de ringen moeten liggen: wat is de goede volgorde? Welke komt naar voren en welke erachter?  Zorg dat de knip onder een andere ring terechtkomt, zodat je die niet ziet. Plak de ringen nog niet vast!  
5. Knip de onderdelen van de sportfiguur uit. 
6. Ieder legt de losse onderdelen rond/achter/voor/door zijn eigen ring in de vorm van een sporter. 
7. Plak tot slot alle onderdelen vast. 
   

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

De les is oorspronkelijk op dit blog gepubliceerd in 2010.  

Winterbomen doorkijkje

Wat heb je nodig? 

• Engels karton 15 bij 20 cm in drie kleuren
• liniaal
• potlood
• stanleymes
• snijmat
• dubbelzijdig foamtape

Wat moet je doen? 

1. Teken op elk karton een rechthoek op 2 cm van de buitenkanten. 
2. Teken in elke rechthoek een winterboom. Laat de drie boomstammen iets verspringen ten opzichte van elkaar. Zorg dat de takken aan de linker-, boven- of rechterkant het frame raken.  
3. Snijd de delen tussen de takken en naast de stam weg. 
4. Plak de drie ramen aan elkaar met dubbelzijdige foamtape: de lichtste kleur vooraan, de donkerste achteraan.
5. Maak een haakje of touwtje aan je werk en hang het voor een raam. 

Beeldaspecten: ruimte, vorm, kleur. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Het beste nest

Het beste nest voor vogels in de winter is een kleurrijk vogelhuisje dat  beschermt tegen sneeuw en kou.

Wat heb je nodig? 

• tekenpapier
• oliepastel
• vloeibare waterverf
• kwasten
• 3D tape
• geprinte vogel *

Wat moet je doen? 

1. Teken een vogelhuisje op een stok.
2. Misschien hangt er ook een vetbol of pindaslinger aan het huisje.
3. Kleur in met oliepastel. 
4. Teken met witte oliepastel sneeuwvlokken en een laagje sneeuw op het huisje.
5. Schilder de achtergrond met vloeibare waterverf. Laat een rand van een cm rondom wit voor een extra winterse look. 
6. Teken een vogeltje op een ander stuk papier en kleur in of * kleur de geprinte vogel in. 
7. Plak de vogel bij het huisje met 3D tape zodat hij iets naar voren komt. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 3.

Beeldaspecten: ruimte, kleur, vorm 

Sneeuwmannen in het bos

Vooraf:

Maak een landschap met textuur van gescheurde stukken papier. Oefen voorafgaand aan deze les hoe je het best papier kunt scheuren. 

In deze les maakt elke leerling zijn eigen kunstwerk, maar je kunt deze opdracht ook als groepsopdracht laten doen.

De bomen worden gescheurd uit beschilderd papier. Voor lagere groepen kun je groen papier gebruiken; sla stap 1 en 2 dan over. 

 

Wat heb je nodig?

• grijs knutselpapier A4
• wit tekenpapier A4
• restje zwart papier
• plakkaatverf
• kwast
• pot water
• viltstiften
• lijm
  

Wat moet je doen?

1. Verf een vel tekenpapier groen. Gebruik waterige verf en meng diverse kleuren, zodat het niet een egaal groen geheel wordt. 
2. Laat drogen.
3. Scheur enkele bergen van wit papier. Leg deze overlappend op het gekleurde papier. Gebruik de rechte kanten voor de onderkant. Stukjes die over de rand komen, kun je later wegknippen. 
4. Scheur een paar sneeuwpoppen uit wit papier. 
5. Scheur uit zwart papier hoeden voor de sneeuwpoppen. 
6. Scheur wolken uit wit papier. 
7. Teken op de achterkant van het groene vel een paar dennen in verschillende groottes en scheur ze uit.
8. Leg de dennen op het vel met de bergen: de grootste vooraan en de kleinere naar achter om diepte te creëren. 
9. Plaats de sneeuwmannen tussen of deels achter de bergen. 
10. Tevreden? Plak alles vast. 
11. Knip uitstekende stukjes papier aan de zijkanten weg. 
12. Teken met viltstift knopen en een neus op de sneeuwmannen.

Beeldaspecten: textuur, ruimte, vorm, nuance. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8 (bovenaan de pagina) en groep 4 (de andere). 

Sneeuwmannen op een kluitje

Wat heb je nodig?

• blauw papier A4
• potlood
• oliepastelkrijtjes

Wat moet je doen?

1. Teken met potlood op het blauwe vel drie
   sneeuwmannen die dicht bij elkaar staan. Zorg voor overlap. 
2. Teken bij elke sneeuwman een sjaal.
3. Kleur in met oliepastel; begin met wit. 
4. Breng schaduwen aan met lichtgrijze oliepastel. 
5. Omlijn de sneeuwmannen en sjaals met zwart.
6. Teken sneeuwvlokken op de achtergrond.

Beeldaspecten: ruimte, kleur.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 6.

Sneeuwpop close-ups

Wat heb je nodig?

• grijs papier 15 bij 15 cm
• oliepastels
• gekleurd karton voor achtergrond
• schaar
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken drie keer het gezicht (of een deel ervan) van een sneeuwpop vanuit verschillende gezichtspunten: van bovenaf, frontaal, van onderaf, profiel, ondersteboven enz.
2. Kleur in met oliepastels en omlijn met zwart. Natuurlijk komen de gekozen kleuren in alle tekeningen terug, het is immers steeds dezelfde sneeuwman!
3. Plak de tekeningen op gekleurd karton.

groep 8

groep 5

Beeldaspecten: kleur, lijn, ruimte.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5 en 8. 

De winter uit mijn raam

Wat heb je nodig?

• stroken bruin papier van 2 cm breed
• lichtblauw tekenpapier
• plakkaatverf
• kwasten
• oliepastelkrijtjes

Wat moet je doen? 

1. Teken een horizonlijn op het papier. 
2. Teken met oliepastels een winterboom en kleur deze in. 
3. Teken een weglopend hekje dat naar achteren toe steeds kleiner wordt.
4. Schilder met witte plakkaatverf sneeuw op de grond; meng er wat zwart door voor vegen in de sneeuw.
5. Schilder sneeuw op de takken en het hekje. 
6. Plak de bruine stroken op de tekening in de vorm van een raamkozijn.

Beeldaspecten: ruimte (perspectief, overlapping).

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Flitsend vuurwerk

Wat heb je nodig?

• zwart papier A-4
• witte en gekleurde plakkaatverf
• spatraam + oude tandenborstel
• OF een theelepel + oude tandenborstel
• schotel
• foto van skyline of bekend bouwwerk
• schaar
• rietje

Vooraf

Spatten kan met een spatraam en een tandenborstel. Je moet het eerst even oefenen op een kladje.

Met spatraam: doop de tandenborstel in verdunde plakkaatverf en wrijf daarmee stevig over het spatraam. Niet te dicht bij het papier, anders worden de spatten te groot. 

Met theelepel: houd de theelepel in je schrijfhand en de tandenborstel in de andere. Doop de borstel in verdunde plakkaatverf en schraap met de lepel over de tandenborstel. Belangrijk: schraap naar jezelf toe! Hierdoor schieten de borstelhaartjes terug waarbij ze spatjes verf loslaten. 

Wat moet je doen?

1. Kies een plaatje van een herkenbaar bouwwerk of een skyline. 
2. Print en knip uit. 
3. Leg de afbeelding op zwart papier. 
4. Verdun witte plakkaatverf met water zodat het vloeibaarder wordt. 
5. Spat rondom de afbeelding. Vlakbij de afbeelding spat je dichter, verder weg  dunner.
   
6. Haal de afbeelding weg. Je ziet nu het silhouet van je bouwwerk of skyline. Laat dit drogen.
7. Leg de foto terug op de plek waar hij lag. 
8. Meng gekleurde verf met water om het dunner te maken. 
9. Laat met een kwast een druppel verf op je werk vallen.
10. Blaas met een rietje tegen de druppel zodat de verf zich verspreidt. Doe dit net zo vaak als je mooi vindt. Pas op, er mag geen gekleurde verf op het silhouet komen. 

Beeldaspecten: nuance, ruimte (negatieve voorstelling), kleur
Technieken: knippen, spatten, verf blazen.

Winterboom in warme en koude kleuren

 Wat heb je nodig?

• tekenpapier 
• wasco
• waterverf
• zwarte plakkaatverf
• kwast en penseel
• pot water

Wat moet je doen?

1. Teken met wasco een horizonlijn. 
2. Teken dan vanaf de onderkant een boomstam. 
3. Teken takken aan de boom; zorg dat ze de zijkant of bovenkant van het tekenvel raken en elkaar overlappen. 
4. Teken een patroon in het landschap onder de horizonlijn. 
5. Verf de lucht blauw met waterverf. 
6. Verf de vlakken tussen de takken in warme of koude kleuren. 
7. Verf de vlakken in het landschap: warm als je eerst koud koos, koud als je eerst warm koos. 
8. Laat drogen. 
9. Verf de takken en de stam zwart met plakkaatverf. 
   

Beeldaspecten: kleur, ruimte, vorm. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 6

Vuurkorf of lantaarn

 Wat heb je nodig?

• tekenpapier A4
• vloeibare waterverf
• oliepastels
• zwart papier
• schaar en lijm 

 Wat moet je doen?

1. Teken een houtvuurtje of een kaars/kaarsen.
2. Kleur in met oliepastel.
3. Kleur het hele vel met vloeibare waterverf. 
4. Knip stroken van zwart papier.
5. Plak er een vuurkorf of lantaarn van. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 6.

Beeldaspecten: kleur, ruimte.