Vlakvullingen, net als Escher

Benodigdheden: 

1. wit tekenpapier
2. knutselpapier of dun karton 7 bij 7 cm
3. potlood
4. schaar
5. viltstiften 
6. zwarte markeerstift
7. zwart papier voor ondergrond

Gebruik bij deze les het prentenboek 'Nadir en Zenith in de wereld van Escher' van Wouter van Reek. Uitgever: Leopold. ISBN: 9789025876913. 

Nadir en Zenith zijn op een plek die zo vreemd is dat ze niet weten of het nu echt is of niet. Via blokken waar je niet op kunt lopen en trappen die niet omhoog gaan, komen ze terecht in een prent van Escher, waar de kunstenaar zelf druk aan het gutsen is aan een nieuwe houtsnede. 

Nadir en Zenith gaan op zoek naar het onbekende, een plek waarvan ze niet weten of die wel bestaat. Tijdens hun tocht komen ze de van Escher zo bekende onmogelijkheden tegen: de wenteltrap die niet naar boven en niet naar beneden gaat, de handen die zichzelf tekenen en de valpartij: "Help! We storten neer! Of eh ... omhoog? 

Nadir en Zenith denken het te snappen, maar dan toch weer niet. Maar wat maakt het ook uit: "Dingen ontdekken die niet bestaan is het leukste dat bestaat." En na deze conclusie rennen ze op de laatste pagina enthousiast het boek uit. Via deze bladzijde, de achterflap en de cover die allemaal in elkaar doorlopen, hollen ze terug naar de pagina een die weer aansluit op de voorkant. Zo wordt dit verhaal een verhaal dat oneindig lijkt, net als vele prenten van Escher. 

Nadir en Zenith in de wereld van Escher is een fantastisch boek om steeds dieper in de wondere wereld van Escher te duiken. Het boek zal leerlingen verwonderen en ook vragen oproepen. Op Kinderboeken.nl vind je een lesbrief over dit boek. 

M.C. Escher

Maurits Cornelis (Mauk) Escher (1898-1972) is geboren in Leeuwarden en brengt zijn jeugd door in Arnhem. Na de middelbare school gaat hij naar de grafische afdeling van de school voor bouwkunde om grafisch kunstenaar te worden.

Tijdens een reis naar het Alhambra in Granada ontdekt hij de Moorse mozaïeken. Deze hebben later een grote invloed op zijn werk en vormen de basis voor deze les. 

Bekijk werken van Escher op het digibord en bespreek ze. Laat bv. de onmogelijke gebouwen Belvedere of Waterval zien, of het spectaculaire Metamorphose II. 
Bekijk dan enkele prenten met vlakvullingen van dieren en bespreek daarbij de term: symmetrie = als twee objecten elkaars spiegelbeeld zijn. Dit spiegelen kan ten opzichte van een punt, een lijn of een vlak zijn. 

Wat zie je? Hoe zou Escher deze prenten hebben gemaakt? Bij welke prenten zie je dat hij verschillende dieren heeft gemaakt? En bij welke prenten zie je steeds hetzelfde dier? Waar zijn de dieren gedraaid? Waar zie je de dieren in dezelfde richting? Waaraan kun je zien dat Escher deze vlakvullingen niet uit de losse pols heeft getekend? Kun je nog andere dingen noemen die symmetrisch zijn? 

Wat moet je doen? 

1. Neem een knutselkarton of -papier van 7 bij 7 cm. . Teken aan twee aaneensluitende zijden een vorm en knip die uit. 

2. Plak de uitgeknipte stukjes met plakband aan de andere kant vast. Let erop dat de afstand vanaf de kanten even groot is.  

3. Trek de vorm met potlood om op het tekenvel. Verschuif de vorm en trek hem opnieuw om. 

4. Maak het blad zo helemaal vol, dus ook met halve dieren langs de randen van het vel.

5. Zoek in de vorm naar een dier. Teken details. 

6. Kleur de dieren in met viltstift. Omlijn de vormen met zwarte stift. Teken de details met zwarte stift. 

7. Plak het werk op een groter zwart vel. 

Beeldaspecten: vorm, kleur, lijn, ruimte. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Gieren (met de) pinguïns

 Gieren (met de) pinguïns, door Job van Tol

Job van Tol werkt in dierentuin Artis als vaste verzorger van de Afrikaanse pinguïns en de vale gieren. In dit informatieve boek geeft hij je een kijkje achter de schermen van de dierentuin. Wie werken er en wat zijn hun taken? Wat eten al die verschillende dieren? Hoe zorg je ervoor dat dieren gezond blijven? En is het eigenlijk wel goed om dieren in een dierentuin te laten wonen? 

Je loopt een hele dag mee met Job. Je voert de pinguïns, schept poep en helpt tussendoor bij de geboorte van een giraffe. Je maakt kennis met de verzorgers en andere mensen die in de dierentuin werken. En tussen al deze informatie door maak je kennis met Ad, een reiger die zijn kostje bij elkaar zoekt in de dierentuin en over zijn belevenissen vertelt. 

Een mooi boek voor kinderen die gek zijn op dieren en natuurlijk ook voor de schoolbibliotheek, want het bevat een schat aan informatie. Helaas is de kwaliteit van de foto's niet zo geweldig.  

Algemene gegevens:
Titel: Gieren met de pinguins
Schrijver: Job van Tol
Illustraties: Annemiek Schellenbach
Uitgever: Ploegsma
Aantal pagina's: 156
Leeftijd: 9-12 jaar

Albatros, Yorick Goldewijk

Niet vaak werd ik zo gegrepen door een boek als door Albatros van Yorick Goldewijk. Uiteraard door de inhoud, daarover straks meer, maar vooral ook om wat je er als leerkracht in de klas mee kunt doen. Albatros is bij uitstek geschikt als samenleesboek. Het biedt tal van gespreksonderwerpen om dieper over na te denken en te bespreken: oorlog, vriendschap, onverdraagzaamheid, nepnieuws.

Krijg je de aanschaf van 25 exemplaren voor de hele klas niet rond, gebruik Albatros dan als voorleesboek bij je lessen begrijpend luisteren. 

Plot
Albatros speelt zich af in een land waar Zuiderlingen en Noorderlingen al tientallen jaren met elkaar in oorlog zijn. Als Abel op een dag wakker wordt, ontdekt hij dat alle mensen in dieren zijn veranderd. Zijn vader is een hond en zijn moeder een hert. Vlak voor haar spraakvermogen helemaal weg is, smeekt zij Abel op zoek te gaan naar andere mensen. Samen met zijn vader, de hond, trekt hij naar het vijandige Noorden. Daar ontmoet hij de 15-jarige cynische en wantrouwende Kat. Ze besluiten samen op reis te gaan om andere mensen te zoeken. 

Waarom worden alle mensen in dieren veranderd? Is het de erfzonde, een straf van God of een teken uit het universum? Kat denkt het wel te weten, want mensen maken volgens haar alles kapot - en niet alleen in een oorlog. Maar naarmate ze langer samen optrekken, krijgen Kat en Abel respect voor elkaars verschillen en ontstaat er een hechte vriendschap. 

Begrijpend luisteren 
De plot over in dieren veranderde mensen mag dan fantasy zijn, de onderliggende thematiek is actueel. De slepende oorlog tussen Zuiderlingen en Noorderlingen wordt gevoed door propaganda, nepnieuws en ingesleten haat. Door de ogen van Abel en Kat zien leerlingen dat dingen die mensen elkaar aandoen, de menselijkheid wegnemen. 

De rijke, beeldende taal van Goldewijk, vol sterke metaforen en symboliek, daagt leerlingen uit om dieper na te denken over deze zware thematiek. Het boek biedt daarmee veel aanknopingspunten om te onthouden, begrijpen, toepassen, analyseren, evalueren en creatief te denken volgens de taxonomie van Bloom.

Algemene gegevens: 
Titel: Albatros
Schrijver: Yorick Goldewijk 
Cover: Martijn van der Linden
Jaar van uitgifte: 2025
ISBN: 9789021686608
Uitgeverij: Ploegsma

Diersilhouet op vacht

Door Kim, groep 7

Benodigdheden

1. wit tekenpapier op A3 formaat
2. plakkaatverf en kwasten
3. foto’s van dierenvachten en zij-aanzichten van de bijbehorende dieren
4. zwart papier
5. lijm en schaar

Voor deze opdracht zoeken de leerlingen via internet eerst naar foto’s van de vacht van dieren en printen deze uit in kleur. Op een tekenvel schilderen ze de vacht zo natuurgetrouw na.
Als het vel ligt te drogen, zoeken ze een afbeelding van het dier waarvan ze zojuist de vacht hebben geschilderd. Het moet een zij-aanzicht zijn. De afbeelding wordt uitgeprint en vervolgens op het kopieerapparaat zo vergroot dat het dier groot op de schildering komt.
Leg deze foto op zwart papier en plak het met plakbandjes vast of zet het vast met paperclips. Knip vervolgens precies langs de buitenlijnen van de afbeelding, waarbij het zwarte papier dus meegeknipt wordt. Plak het silhouet op het schilderij.
Met deze les leren de leerlingen wat een negatieve voorstelling is (beeldaspect: ruimte). De achtergrond is hier positief, het dier is negatief.
Tip: kies bij dieren met een zwart-witte vacht, zoals zebra’s of koeien, een andere kleur voor het silhouet, omdat anders het dier in de vacht lijkt te ‘verdwijnen’.

Dieren drukken zoals de expressionisten

door leerlingen van groep 7

De vroegste druktechniek, houtsnede, verscheen voor het eerst in China in de negende eeuw. Aangekomen in Europa rond 1400, werd het oorspronkelijk gebruikt voor het stempelen van ontwerpen op textiel. Tegen de 16e eeuw werd het een belangrijke kunstvorm in het werk van Albrecht Dürer en andere Noord-Europese kunstenaars. De expressionisten bliezen dit erfgoed nieuw leven in.

De houtsnede werkt volgens het stempelprincipe. Op een gladgeschuurd blok hout wordt een tekening gemaakt. Met beitels en gutsen wordt het hout rondom de lijnen (het ‘wit’ in de afbeelding) weggesneden, zodat de tekening verhoogd op het blok hout komt te liggen. Dan wordt inkt op de verhoogde delen aangebracht. Vervolgens wordt de zo ontstane drukvorm overgebracht op papier. De afdruk is spiegelbeeldig ten opzichte van de drukvorm. Deze techniek behoort tot de hoogdruk.

Houtsnede was een techniek die door expressionisten veelvuldig werd toegepast: gesimplificeerde en gestileerde afbeeldingen van dieren,  mensen en landschappen. 

Benodigdheden:

1. linoleum 12 bij 12 cm
2. afbeeldingen van dieren
3. gutsmesjes 
4. onderleggers
5. drukpers
6. roller
7. blockprint
8. gekleurd papier A5

Stappenplan

Stap 1

Neem een zwart-wit afbeelding van een dier, afgedrukt op 80 grams kopieerpapier. Uiteraard kan zelf tekenen ook! 

Stap 2

Trek de belangrijkste lijnen in de afbeelding over met een dikke zwarte stift. 

Maak de lijnen met de stift dik, zo'n 1/2 cm. We snijden straks namelijk de achtergrond weg en laten de getekende lijnen staan. 

Stap 3
Draai het vel om: je ziet nu hoe je afdruk eruit gaat zien. Werk eventueel bij. 
Teken een eenvoudig patroon op de achtergrond. 

Stap 4

Neem de tekening met carbonpapier over op linoleum. Ook hier: brede lijnen. 

Stap 5

Snijd de achtergrond, dus alle ruimte tussen de getekende lijnen, uit met een gutsmesje. Doe dit ook met de achtergrond: de lijnen blijven staan. 

Stap 6
Rol het linoleum in met blockprint en maak twee afdrukken op twee verschillende kleuren papier.
Rol het linoleum nu in met een andere kleur en maak weer twee afdrukken op papier naar keuze. 

Stap 7
Laat drogen. 

Stap 8

Knip de vier afdrukken uit.  Plak ze op een groot vel papier. 

Beeldaspecten: lijn, kleur, vorm. 

Bron: arteascuola.com, Moma en Rijksmuseum Twente. 

In de stijl van Hans Innemee

 

Benodigdheden:

1. grijs papier 21 bij 21 cm (A4-8cm 😉) 
2. oliepastel

Deze les is gedaan in een kleutergroep. In 2012 heb ik eerder een les voor de middenbouw over Innemee gedeeld op dit weblog. 

Hans Innemee (1951) is een Nederlands kunstenaar. Bekijk werken van Innemee met de klas. Ontdek samen dat het lijkt alsof er een verhaaltje in het werk zit. Welk verhaaltje past bij dat schilderij?

Bespreek kenmerken van het werk: 

1. onderwerp: dieren
2. weinig kleuren
3. lijstje erom
4. eenvoudige achtergrond

De opdracht luidt: teken jonge dieren in de lente. Kleur in met oliepastel. Maak met zwart een lijstje rond je tekening. 

Jij bent mijn begin

Jij bent mijn begin, Octavie Wolters

'Alles wat leeft komt uit de lente,' zei moeder Haas. 'Waar ligt dat, de lente?' vroeg Haassie. 'In het oosten,' zei vader haas. 'Volg de rivier, zij zal het je wijzen.'

Zo begint de reis van Haassie op zoek naar zijn oorsprong. Hij rent zo hard als hij kan naar het oosten, waarbij de rivier hem als zwijgzame vriend de weg wijst. Hij reist door de winter, de herfst en de zomer naar de lente. Onderweg ontmoet hij verschillende dieren die hem aanmoedigen om door te rennen. Uiteindelijk komt hij terug bij het hazenleger, waar het inmiddels lente is. Haassie beseft dat het einde van zijn zoektocht ook zijn begin is. 
'Ik ben waar ik begonnen ben,’ zei Haassie. Zijn moeder knikte. ‘Mijn begin, dat ben jij.'

De tekst wordt ondersteund door prachtige, grote zwart-wit linosnedes. Of is het juist andersom, en worden de illustraties ondersteund door die enkele tekstregels onderaan de platen? 

Algemene gegevens: 
Titel: Jij bent mijn begin
Tekst en illustraties: Octavie Wolters 
Jaar van uitgifte: 2025
ISBN: 9789021687070
Uitgeverij: Ploegsma

In de klas

'Jij bent mijn begin' biedt allerlei aanknopingspunten voor op school, zowel in de onder- als de bovenbouw. Ga met leerlingen op zoek naar de filosofische laag door te praten over waar je vandaan komt, met wie je je verbonden voelt en waar je je thuisvoelt. Zoek de bijzonderheden over de rivier, die niets zegt maar toch communiceert. Bespreek de seizoenen. Bestudeer de afbeeldingen en onderzoek hoe Octavie Wolters emoties laat zien bij de dieren. En natuurlijk maken leerlingen zelf een linosnede (bovenbouw) of foamafdruk (onderbouw) net zoals Octavie Wolters! *

* Deze foamafdrukken bij het boek Het lied van de spreeuw van Octavie Wolters zijn gemaakt in groep 2. De leerlingen Jill en Naämi konden al wel hun eigen naam schrijven, maar nog niet in spiegelbeeld! 

Diep in de zee

Door leerlingen van groep 7

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4-formaat
2. witte wascokrijtjes
3. waterverf
4. penselen
5. zout (niet te fijne korrels)

Diep in de zee leven veel verschillende dieren, en niet alleen vissen! Maak een woordveld over zee- of oceaandieren en bekijk foto's van verschillende dieren.

De leerlingen tekenen met witte wasco op een wit tekenvel een zeedier, ook de details. Niet te veel details tekenen, want er moet ruimte overblijven voor de kleur: daar waar wasco zit, zal de waterverf niet pakken. Eventueel kun je nog waterplanten tekenen. 
Als de tekening klaar is, verf je het dier met waterverf en een dun penseel. Je mag de witte lijnen raken, maar ga er niet overheen met de verf, anders krijgt je achtergrond straks dezelfde kleur als het dier. 
Verf de achtergrond in kleuren van de zee: blauw en groen. Gebruik hierbij veel water, zodat de kleuren mooi in elkaar overlopen (nat-in-nat techniek). 
Als alles geverfd is, strooi je zout over de nog natte achtergrond. Het zout neemt water op, en dit geeft een mooi sprankelend effect als het werk straks droog is. Veeg de zoutkorrels met je hand weg als het werk droog is. 

Mythologische dieren

door Mike, groep 7

Wat heb je nodig?

1. tekenpapier A4
2. grijs potlood
3. Oost-Indische inkt
4. kroontjespen
5. zwart papier
6. bruin inpakpapier
7. schaar en lijm

Fabeldieren zijn wezens die in de loop van de geschiedenis in de fantasie van mensen zijn ontstaan. Fabeldieren hebben vaak menselijke trekjes. Zo kan een sfinx praten en raadsels verzinnen. De weerwolf is een mens die zo nu en dan in een wolf verandert. Vaak zijn de fabeldieren ook combinaties van andere dieren, of hebben zij een onnatuurlijk aantal lichaamsdelen, zoals  tien koppen of zes poten.

Deze mythische wezens gaan zeer ver terug. We komen ze tegen in sprookjes, legendes en mythologische verhalen. Meer recent zullen de leerlingen ze kennen uit de wereld van Harry Potter. 

Bespreek wat fabeldieren zijn en laat afbeeldingen zien. Wat maakt een fabeldier tot een fabeldier, m.a.w. wat is het verschil met een bestaand dier?

Wat moet je doen?

• Teken met potlood een fabeldier. Teken nog geen details. 
• Trek over met Oost-Indische inkt. 
• Vul het dier met patronen. 
• Knip je dier uit en laat ongeveer een halve cm wit eromheen. 
• Plak de tekening op bruin inpakpapier.
• Knip dit met 1 cm rondom uit. 
• Plak het werk vervolgens op zwart papier.  

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Beeldaspecten: lijn 

Drieluik in de stijl van Hans Innemee

Door Mike, groep 6

Benodigdheden:

1. drie vellen gekleurd tekenpapier van 12 bij 12 cm
2. potlood
3. pastelkrijt of bordkrijt
4. haarlak
5. wit papier voor achtergrond
6. lijm

Hans Innemee (1951) is een Nederlands kunstenaar. Hij  studeerde grafische technieken en werkte geruime tijd als tekenleraar.
Innemees werkt volgens de techniek van het monotypen. Een dun vel papier wordt op een met verf of inkt ingerolde glasplaat gelegd en dan wordt op de achterkant getekend. Met een aantal van deze tekeningen maakt hij zijn kunstwerk: hij scheurt onderdelen uit de tekeningen en plakt ze op collageachtige wijze op zelfgemaakt papier samen tot een nieuw werk. Inkleuren gebeurt met oliepastels.

Bekijk werken van Hans Innemee met de klas. Ontdek samen dat het lijkt alsof er een verhaaltje in het werk zit. Vraag de leerlingen welk verhaaltje bij hen opkomt als ze de werken bekijken.

Bespreek de kenmerken van het werk van Innemee: 

1. Tekeningen van dieren.
2. Simpele vormen.
3. Geen details. 
4. Weinig kleuren.
5. Zwarte omlijning. 
6. Eenvoudige achtergrond. 
7. Tekst/titel onder de tekening. 

De opdracht luidt: bedenk een verhaaltje dat je in drie stappen kunt vertellen. Teken dit op drie blaadjes en kleur het in met pastelkrijt. Werk in de stijl van Hans Innemee.

Plak de drie werkjes op een groter vel. Bespuit het met haarlak. Schrijf met potlood in zo weinig mogelijk woorden de tekst van het verhaaltje dat je had bedacht, onder de tekeningen. 

Door leerlingen van groep 6

Met dank aan Hans Innemee voor de toestemming zijn werk op dit blog te plaatsen en zijn lovende woorden voor het werk van mijn leerlingen! 

Zoekplaatje

Waterverf en fineliner voor zachtere kleuren

Benodigdheden

1. wit tekenpapier A4 formaat
2. waterverf of plakkaatverf
3. penselen
4. potjes water
5. zwarte stift

Beschilder een vel tekenpapier met zoveel mogelijk vlekken. Laat dit goed drogen. Zoek dan in de vlekken figuren: mensen, dieren of andere dingen. Hiervoor moet je je goed fixeren op een vlek en dan je creativiteit de vrije loop laten. Is die rare uitstulping een neus, of misschien juist een staart van een dier?
Trek met een dunne zwarte stift de vlekken om en teken er details in zodat de figuren herkenbaar worden. Pas op: niet (of zo min mogelijk) buiten de vlek tekenen. Plak het werk op een gekleurde ondergrond.

Beeldaspecten die in deze les aan de orde komen: vorm, lijn.
Techniek: schilderen met waterverf, omlijnen.

Plakkaatverf en zwarte viltstift voor fellere kleuren, door Brittany groep 8

Lelijke heksen

Wat heb je nodig?

• houtskool
• pastelkrijt
• wit tekenpapier A4
• zwart papier voor achtergrond
• haarlak

Vooraf

Waaraan herken je een heks? Welke voorwerpen of dieren associeer je met een heks? Hoe ziet een boze heks eruit? Denk aan gezichtskenmerken als mond, ogen en wenkbrauwen.

Laat leerlingen eerst op een kladje oefenen met houtskool. Leg uit hoe je  kleurverschillen maakt en hoe je met je vingers of een papieren doekje vlakken en lijnen kunt uitvegen. Met kneedgum kun je fouten verwijderen. 

Wat moet je doen?

1. Teken met houtskool het gezicht plus de hoed van een heks.
2. Kleur het gezicht in met pastelkrijt in een koude kleur. 
3. Teken daarna met houtskool ogen, neus en mond in het gezicht. 
4. Teken de schouders met een deel van de jurk. 
5. Kleur de hoed zwart. 
6. Teken rondom dingen die te maken hebben met heksen/Halloween. 
7. Fixeer het werk met haarlak. 

Beeldaspecten: kleur, nuance.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Oceaandieren

Door Kiki, groep 8

Benodigdheden:

1. zwart papier op A4 formaat
2. pastelkrijt
3. lijm die doorzichtig opdroogt, zoals houtlijm
4. haarlak
5. gekleurd papier als achtergrond

Welke dieren leven in de oceaan? Dat zijn niet alleen maar vissen! Er leven ook zoogdieren zoals de walvis, de walrus en de zeehond. En wat te denken van kwallen, krabben, inktvissen, zeepaardjes of zeeschildpadden?
De leerlingen kiezen een oceaandier en schetsen dit met potlood op zwart papier. Teken ook de leefomgeving van het dier en denk daarbij aan het beeldaspect ruimte: diepte, overlapping en afsnijding. Teken niet te veel details, want we trekken de lijnen over met lijm.

Om te tekenen met lijm, kies je houtlijm. Deze lijm is wit, dus goed zichtbaar tijdens het tekenen. Bij het opdrogen wordt de lijm transparant, zodat je door de getekende lijnen de papierkleur nog ziet.
Laat leerlingen eerst op een kladblaadje oefenen in het tekenen met lijm:

• Niet druppelen, maar het spuitmondje op het papier zetten; 
• Beweeg de lijmflacon van je af, terwijl je zachtjes in het flesje knijpt; 
• Schrik niet van vlekken, dit zie je later niet eens meer!

Trek je schetslijnen over met lijm. De lijm is droog als het doorzichtig is geworden. Dit kan enkele uren duren. Kleur je tekening in met pastelkrijtjes of gekleurd bordkrijt. Veeg met je vingers in het krijt om kleurnuances aan te brengen. Met een tissue kun je het krijt later van de lijm afgeveegd worden, zodat er duidelijk zwarte contourlijnen blijven staan.
Ten slotte fixeer je de pastelkrijttekening geixeerd worden met haarlak. Geen paniek als bij het spuiten ineens alle kleur verdwijnt, dit komt na droging van de haarlak (enkele seconden) weer terug! Plak het werk op een gekleurde achtergrond.

Door leerlingen van groep 8

Cartoon van een dier

Benodigdheden: 

1. wit tekenpapier A3 over de lengte gehalveerd
2. potlood
3. viltstiften of kleurpotloden
4. zwarte stift 

Serie Golo is een Frans merk dat o.a. muurstickers ontwerpt. De dieren uit deze serie hebben dezelfde kenmerken: 

• alleen de kop en hals zijn zichtbaar
• kleurrijk 
• felle kleuren
• grote witte ogen, het ene oog groter dan het andere 
• lijkt op een cartoon
• zwarte buitenlijnen 
  

Laat afbeeldingen zien en bespreek de kenmerken. Bespreek de term: cartoon. Teken met potlood een dier in Golo-stijl. Teken geen Golo-illustratie na, maar bedenk je eigen beest. Laat het dier van het papier 'afvallen'.  Kleur in en omlijn met zwarte stift.

Met dank aan meester Tim en zijn leerlingen van groep 8 van OBS De Kameleon in Den Haag.  

Kat en vogel, net als Paul Klee

Paul Klee (1879 – 1940) is een Duits/Zwitserse kunstschilder. Zijn werk zit op het grensvlak tussen figuratief en abstract. Hij schildert landschappen, portretten, dieren, mythologie, geheimzinnige machines. Behoort het tot het kubisme, expressionisme of surrealisme? Van elke stroming nam hij iets mee. Klee zocht patronen en motieven in allerlei kunstvormen: Afrikaanse, kunst, islamitische versieringen, kleding, maar ook uit kindertekeningen. Klee liet meer dan 9000 kunstwerken na. 

Kat en vogel uit 1928

Wat heb je nodig?

1. vierkant tekenpapier A4
2. potlood
3. zwarte markeerstift
4. waterverf
5. penselen

Wat zie je? 

• de kop van een kat met een vogeltje boven de ogen. Wat zou dit betekenen? Droomt de kat van zijn prooi? 
• de linkerkant van het hoofd is breder dan de rechterkant 
• grote ogen met verticale pupillen
• het ene oog lijkt groter dan het andere 
• warme kleuren, behalve de ogen  
• felroze neus in de vorm van een hart

Wat moet je doen? 

Stap 1: Vouw het tekenvel in vieren. Schets met potlood een W.

Stap 2: Zet een stip op de vouw en trek er licht krommende lijnen heen: de bovenkant van het hoofd.  

Stap 3: Trek de lijnen van stap 2 door naar beneden. 

Stap 4: Teken de ogen van het midden tot aan de zijkant. Teken de pupillen.

Stap 5: Teken de neus, snorharen en het vogeltje. 

Stap 6: Kleur de tekening en achtergrond in met bv. waterverf. Trek dan de lijnen over met een zwarte stift. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 3, 4 en 5. 

Beeldaspecten: kleur, lijn, vorm.

Stappenplan idee: Blowing Rock Museum.