Collage geometrisch/organisch en warm/koud

 Benodigdheden:

1. gekleurd knutselpapier 1
2. schaar
3. lijm
4. zwart knutselpapier

Begin de les met een gesprek over geometrische en organische vormen. Een geometrische vorm is een vorm met een naam: rechthoek, cirkel, driehoek, kegel etc. Hij is regelmatig. 

Een organische vorm is een vorm die je niet kunt beschrijven, die geen naam heeft. Hij is onregelmatig. Organische vormen kom je tegen in de natuur. 

Een compositie is de manier waarop je onderdelen bij elkaar legt.

Knip uit papier met een koele kleur geometrische vormen. Plak deze vast op wit papier. Zorg voor overlapping.  

Knip uit papier met een warme kleur organische vormen. Plak deze, plus de geometrische restanten, op de koele ondergrond.  

door leerlingen van groep 4

Woordenschat: collage, compositie, geometrische vorm, koude kleur, organische vorm, overlapping, warme kleur.

Beeldaspecten: vorm, kleur

Art Nouveau tegels drukken

 Wat heb je nodig?  

• gekleurd papier 10 bij 10 cm
• linoleum 10 bij 10 cm
• gekleurd karton 25 bij 25 cm
• carbonpapier
• gutsjes
• glasplaat
• blockprint
• roller
• drukpers
• lijm

Over Art Nouveau
Art Nouveau of Jugendstil is een kunststroming die werd beoefend vanaf circa 1890 en abrupt stopte met de start van WO1 in 1914.
Art Noveau werd vooral toegepast op gebruiksvoorwerpen zoals meubels, glaswerk en sieraden, in de architectuur, de grafische kunst en de schilderkunst. Kunstenaars haalden hun inspiratie uit de natuur: patronen met vogels, bloemen, planten, wolken, rotsen, vrouwen. Sierlijke bewogen lijnen drukken emotie uit.
Filmpje Art Nouveau op de website van Het Klokhuis. 

Laat op het digibord deze Art Nouveau tegels zien: de eerste twee hebben twee spiegellijnen. De andere tegels vormen in een groep van 4 een tableau.

 

   

Instructie

Vertel dat we met linoleum en inkt tegels van 20 bij 20 cm gaan drukken. 

Vraag hoe je met een stukje linoleum van 10 cm toch een hele tegel kunt drukken: door dezelfde stempel bij het drukken steeds 90 graden te draaien. 

Leg uit hoe een tweekleurendruk werkt; info staat hier. 

Wat moet je doen?

1. Teken een kwart van een tegel op papier. 
2. Trek de tekening over op linoleum met carbonpapier. 
3. Guts de achtergrond weg zodat de voorstelling blijft staan. 
4. Maak 8 afdrukken van 10 bij 10 cm en laat drogen.
5. Was en droog het linoleum.
6. Guts extra details weg uit de voorstelling. 
7. Druk over de vorige druksels nog een keer, maar nu met een andere kleur. 
8. Kies de beste druksels/tegels uit. Plak ze op het karton waarbij je steeds een kwart slag draait. Je hebt nu één voorstelling. 

Woordenschat: Art Nouveau, carbonpapier, details, drukpers, gutsen, linoleum, patroon, roteren, tweekleurendruk

Kunstwerken van leerlingen uit groep 8.

Zelfportret met Art Nouveau lijst net als Alphonse Mucha

Wat heb je nodig?

1. foto van jezelf
2. wit tekenpapier
3. gekleurd papier voor achtergrond
4. gekleurd papier voor een lijst
5. kleurpotloden, waaronder goudAlphonse Mucha
6. snijmat en snijmesje

Over de kunstenaar

Alphonse Mucha (Tsjechië, 1860-1939) bepaalde het gezicht van de Art Nouveau schilderkunst. Sierlijke vrouwen, motieven uit de natuur, zachte kleuren en gestileerde letters vormen de basis van zijn werk.

In 1887 vertrekt hij naar Parijs, op dat moment het centrum van de moderne wereld: een bruisend nachtleven, moderne warenhuizen en kunstlicht dat de stad tot na zonsondergang verlicht. Mucha heeft niet veel succes, maar dat verandert bij zijn eerste opdracht: een affiche voor de theatervoorstelling Gismonda. Hij maakt een levensgroot affiche van een vrouw omringd door gestileerde bloempatronen en zwierige lijnen. Hiermee vestigt hij zijn naam als kunstenaar en weet zich verzekerd van voldoende werk in de jaren die volgen. Zijn posters maakten van Parijs een openluchtmuseum met kunst die door iedereen te bekijken is.

Instructie
Laat werken van Mucha zien en bespreek de kenmerken: 

• sierlijke golvende lijnen
• organische motieven
• zachte kleuren 
• vaak asymmetrisch

Wat moet je doen?

1. Teken een foto van jezelf na en kleur die in met kleurpotlood.
2. Knip uit en plak op gekleurd papier.
3. Teken op de achtergrond met goudkleurig potlood organische motieven.
4. Snijd een lijst voor je portret en plak dit op je kunstwerk

Beeldaspecten: kleur, lijn, vorm
Kunstwerken van leerlingen van groep 7 en 8. 

Art Nouveau bloementegels

Vooraf

Art Nouveau of Jugendstil is een kunststroming die werd beoefend vanaf circa 1890 en abrupt stopte bij de start van WO1 in 1914. 

Art Noveau werd vooral toegepast op gebruiksvoorwerpen zoals meubels, glaswerk en sieraden, in de architectuur, de grafische kunst en de schilderkunst. Kunstenaars haalden hun inspiratie uit de natuur: patronen met vogels, bloemen, planten, wolken, rotsen, vrouwen. Sierlijke bewogen lijnen drukken emotie uit. 

Art Nouveau wordt in Nederland ook wel de slaoliestijl genoemd, naar een poster voor slaolie door Jan Toorop.

Bekende At Nouveau kunstenaars zijn Alphonse Mucha,  Gustav Klimt, Gaudi, Berlage. 

Filmpje Art Nouveau op de website van Het Klokhuis. 

Wat heb je nodig? 

• vouwblaadjes 10 bij 10 cm in verschillende kleuren
• potlood
• schaar en lijm
• gekleurd knutselpapier 30 bij 20 cm

Laat afbeeldingen van Art Nouveau tegels zien. Bespreek de organische vormen van bloemen en planten. Op wat voor voorwerpen komen wij bloemen tegen? Waarom gebruiken we bloemmotieven? Wat vind jij ervan? 

Vertel dat leerlingen een tegelmuurtje gaan bouwen in Art Nouveau stijl. Het muurtje moet uit zes tegels met bloemen bestaan. Daarvoor krijgen ze een gekleurd vel en drie vouwblaadjes. Probeer zo veel mogelijk van de vouwblaadjes te gebruiken, dus dat wat je uitknipt plak je ook weer terug. 

 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen uit groep 4.

Net als Victor Vasarely

Victor Vasarely

Victor Vasarely (1906-1997) was een Frans-Hongaarse kunstenaar en een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Op-art. Vasarely studeerde in Boedapest en vertrok in 1930 naar Parijs om als decorateur en reclametekenaar te gaan werken. 

Op-art
Op-art is een afkorting van optical art, ofwel optische kunst. Op-art beweegt zich op het grensvlak van realiteit en illusie. De kunstenaar speelt een spelletje met de kijker door beelden te creëren die lijken te bewegen. Hoewel het kunstwerk zelf statisch is, veroorzaken gebruikte lijnen, vormen en kleuren een optische illusie van beweging. 
Laat werken van Vasarely zien. Wat zie je? Komt het voorwerp echt uit de achtergrond? Welke kleuren en vormen zijn gebruikt? Herken je het gezichtsbedrog? Hoe is de optische illusie tot stand gekomen? Waar zie je schaduw? Van welke kant komt dan het licht?

Wat heb je nodig?

1. zwart knutselpapier 23 bij 33 cm
2. stroken papier van 2 cm
3. liniaal
4. potlood 
5. schaar 

Stap 1

Vouw het zwarte papier over de breedte dubbel. Leg de vouw naar beneden. Trek bovenaan een lijn op 3 cm vanaf de kant. Trek een middenlijn van boven naar beneden. 

Zet op de vouw om de 2 cm een stipje, beginnend vanuit de middenlijn. 

Zet bovenaan om de 1 cm een stipje, beginnend vanuit de middenlijn. 

Trek lijnen tussen de stippen. 

Stap 2
Laat het vel dubbelgevouwen. Knip de lijnen in tot aan de strook van 3 cm. 

Stap 3
Weef de stroken in het raamwerk. Begin in het midden: druk de stroken aan beide kanten tegen de vouw aan. Druk de volgende stroken tegen de vorige aan. 

Stap 4
Plak aan een kant de losse strookeindjes vast.

Stap 5

Draai het werk om en knip de losse strookeindjes weg.  

Beeldaspecten: lijn, ruimte
Woordenschat: diepte, illusie, op art, optische kunst, perspectief, realiteit, 2D, 3D
Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Piet staat er gekleurd op!

Gelukkig is de discussie over de kleur van de Pieten voorbij en kunnen we losgaan op onze eigen kleurrijke Piet! 

Wat heb je nodig?

1. tekenpapier A3
2. zwart karton A2 formaat, 1 vel per 4 leerlingen 
3. potlood
4. oliepastels
5. schaar en lijm 

Wat moet je doen?

1. Teken met potlood het hoofd van een Piet plus de schouders. 
2. Kleur in met oliepastel. 
3. Knip de Piet uit.
4. Plak je Piet tegen de middenlijn van het zwarte karton aan. 
5. Leerling 2 plakt zijn/haar Piet ernaast.
6. Leerling 3 en 4 plakken hun Piet eronder. Zie foto's. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Lappendeken landschap

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier
• wasco
• waterverf
• penselen
• potjes water 

Wat moet je doen? 

1. Leg het blaadje in de breedte voor je.
2. Trek op ongeveer 2/3 vanaf de onderkant met wasco een golvende lijn.
3. Verdeel de onderkant van de tekening in 12 of 15 vakken door 2 horizontale en 3 of 4 verticale lijnen te tekenen. 
4. Teken met wasco een huis en bomen op de horizonlijn.
5. Teken met wasco patronen in de vakken.
6. Verf de vlakken met waterverf in verschillende kleuren. 
7. Verf bomen, huis en lucht. 

Met deze les kun je ook het eenpuntsperspectief oefenen. Zet daarvoor een stip midden bovenaan en trek verticale lijnen naar de stip. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 6.

Beeldaspecten: lijn, kleur.

Robots rule!

Benodigdheden:

1. tekenpapier A3 formaat
2. potlood
3. viltstiften
4. waterverf
5. penseel 
6. pot water
7. pastelkrijt 

Teken met potlood een robot. Trek alle potloodlijnen over met zwarte stift (geen watervaste). Kleur de tekening in met viltstift, maar niet de delen die je grijs wilt hebben. 

Verf het 'lichaam' van de robot met waterverf. 

Laat het werk drogen en kleur de achtergrond met softpastelkrijt. 

door leerlingen van groep 5

Beeldaspecten: kleur, lijn.

Wij eisen ijs!

Deze les past goed bij hete zomerdagen, maar ook bij een spellingles over ei- en ij-woorden. Het fragment uit het boek Floddertje van Annie M.G. Schmidt, Wij eisen ijs, vormt dan een mooie inleiding. 

illustratie Fiep Westendorp

Benodigdheden: 

• wit tekenpapier
• potlood
• penselen
• waterverf
• schaar
• lijm

We leren twee technieken over waterverf: 

• nat-in-nat: verf met natte verf op nat papier. De verf vloeit in en uit over het papier, mengt zich met de papiervezels en de andere kleuren.
• droog-droog: voordat je aan een volgende kleur begint, wacht je tot het vorige kleurvlak droog is. Verf loopt bij deze techniek niet uit. 

Wat moet je doen? 

1. Teken met potlood 4 ijsjes. 
2. Verf ze met waterverf. Pas de twee technieken toe: nat-in-nat en droog-droog. 
3. Knip de ijsjes uit met een wit randje van ongeveer 3 mm. Plak ze in overleg met klasgenoten naast elkaar op de blauwgeverfde vellen. 

Zonnebloemen in stukjes

Dat je met je tekeningen meer kunt doen dan ze op een gekleurde achtergrond plakken, tonen deze kunstwerken. Best eng om je tekening kapot te scheuren of te beplakken, maar het effect is geweldig! 

Wat heb je nodig? 

• wit tekenpapier A4
• zwart papier voor achtergrond
• potlood
• oliepastels
• vloeibare waterverf
• kwast
• schaar en lijm
• evt. zwarte stroken papier

Wat moet je doen? 

1. Teken minimaal vier zonnebloemen en zorg ervoor dat er drie 'van het papier afvallen'.  
2. Kleur de bloemen met oliepastel.
3. Verf de achtergrond met verdunde vloeibare waterverf. 

En dan?
Scheur de tekening in stukken zoals bovenaan deze pagina. Check wel eerst aan welke kant van het papier je scheurt: de ene kant geeft mooie witte scheurlijnen, de andere kant niet. Plak de stukken met wat ruimte ertussen op zwart papier voor een ruimtelijk effect. 

Of plak zwarte stroken over je tekening zodat het lijkt of je door een raam naar buiten kijkt.  Ook deze keuze geeft een ruimtelijk effect. 

Beeldaspecten: kleur, ruimte.

Tekeningen zijn gemaakt door leerlingen van groep 8.