De kan van Kandinsky

Wat heb je nodig? 

• gekleurd karton A3 formaat
• sponsjes
• verfrollers
• stroken stevig geribbeld karton 
• bubbeltjesplastic
• plakkaatverf
• kwasten
• schaar  
• lijm

Lees hier over Kandinsky's concentrische cirkels. 

Voorbereiding en organisatie

Verdeel deze les in twee momenten. Richt voor les 1 (stap 1-4) vier tafelgroepjes in waar leerlingen kunnen drukken. Verdeel de leerlingen over deze groepjes. Als iemand klaar is, kan hij naar de volgende groep. Zo rouleren de leerlingen tot ze de stappen 1-4 hebben gedaan.  

In de tweede les 2 (stap 5) worden de afzonderlijke onderdelen gecombineerd tot een kunstwerk. Leerlingen zitten dan op hun eigen plek in de klas.  

Tip: laat leerlingen op elk afzonderlijk onderdeel dat ze maken hun naam zetten! 

Groep A: drukken met sponsjes. Zet in het groepje papieren bordjes met verschillende kleuren verf klaar en leg bij elke kleur een verfroller.  

Groep B: drukken met karton. Snijd van een doos stroken karton van ongeveer 25 cm breed. Zet papieren bordjes klaar met verschillende kleuren verf en per kleur een kwast. 

Groep C: drukken met bubbeltjesplastic. Leg hier stevig wit A4 papier, stukken bubbeltjesplastic, enkele kleuren plakkaatverf en verfrollers klaar. Per kleur een verfroller.  

Groep D: concentrische cirkels verven. Leg in deze groep dik tekenpapier en verf op plastic bordjes klaar. Per kleur een kwast. 

Wat moet je doen? 

Stap 1: Leg het gekleurde karton rechtop voor je. Stempel ongeveer 1/3 deel van de onderkant vol met een sponsje en één kleur verf. Niet wrijven! 

Stap 2: Doe met een kwast verf op de rand van de strook karton. Stempel horizontale en verticale strepen boven de sponsafdrukken. 

Stap 3: Spuit wat verf op het plastic en smeer dit uit met een kwast. Maak een afdruk op wit papier. Laat drogen. 

Stap 4: Vouw een tekenvel in 6 vierkantjes. Schilder in elk vak een concentrische cirkel zoals Kandinsky dat deed. Gebruik 3 kleuren per cirkel. Laat drogen. 

Stap 5: Knip de cirkels uit. Teken op de achterkant van de bubbelplastic print een symmetrische vaas en knip die uit. Plak vaas en bloemen op het bedrukte karton. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 5.  

Beeldaspecten: kleur, nuance, vorm, lijn

Technieken: drukken met verschillende materialen, verven, knippen, plakken. 

Zeeschildpad

Benodigdheden:

1. tekenpapier A3 en A4 formaat
2. blauwe vloeibare waterverf
3. witte plakkaatverf
4. wc-rolletje
5. viltstiften
6. oliepastel
7. schaar
8. lijm
9. plantensproeier

Wat moet je doen?

1. Teken met oliepastel waterplanten op het A3 tekenvel.
2. Spuit wat water op het vel en laat er enkele druppels vloeibare waterverf in vallen. De verf verspreidt zich in het water, eventueel geholpen met een penseel. Laat drogen.
3. Stempel met een wc-rol en witte plakkaatverf waterbubbels op het werk. Laat drogen.
4. Teken op het A4 vel een schildpad. 
5. Verdeel het schild in vlakken. Kleur in met drie kleuren viltstift. Kleur de poten en kop met oliepastel.
6. Knip de schildpad uit en plak op het A3 vel. 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 5

Beeldaspecten: kleur, ruimte. 

Technieken: stempelen, tekenen, knippen.

Honden in het museum, door Arthur Japin

In Honden in het museum vertelt schrijver Arthur Japin over twee van zijn grote liefdes: honden en kunst. Japin nodigt ons, samen met zijn hond Basso, uit voor een rondleiding door een denkbeeldig museum vol met echte kunstwerken waarin honden de hoofdrol spelen. Want wat niemand eigenlijk weet, is dat er juist in een museum heel veel honden zijn. En dat terwijl ze zelf eigenlijk nooit naar binnen mogen! 

De vriendschap tussen mens en hond is al eeuwenoud. Waar je ook kijkt, overal duiken honden op in kunstwerken. Cerberus, de driekoppige hond die in de Romeinse tijd als bewaker diende. De familiehond op de schilderijen van Jan Steen. En als je goed kijkt naar De schreeuw van Edvard Munch, dan zie je eigenlijk een bange spaniel met lange hangoren in plaats van een mens! 

De getekende illustraties in dit boek zijn van Martijn van der Linden, die we ook kennen van Bob Popcorn, Tangramkat en Wat je moet doen als je over een nijlpaard struikelt. Van der Linden past verschillende technieken toe. We zien gearceerde zwart-wit tekeningen, maar ook gedetailleerde kleurige hondenportretten. Grappig is de Afghaanse windhond Kabul van Picasso, getekend in de bekende kubistische stijl van Picasso. 

Bij elke afbeelding vertelt Japin een kort verhaal. De toon is rustig en  vriendelijk, alsof je Japin het verhaal speciaal aan jou vertelt. 

Honden in het museum is een boek dat je goed kunt gebruiken als introductie bij verschillende kunstlessen op dit weblog. Een paar ideeën: 

• Het verhaal over Archie, de hond die Andy Warhol zijn muze noemde, sluit aan bij deze les. Natuurlijk kies je dan een afbeelding van een hond. 
• Of kies de les De schreeuw van Edvard Munch met als onderwerp een bange hond. 
• Met een verknipte tekening van een hond kun je deze Picassoles gebruiken. 
• Wil je liever drukken? Kies dan deze les en laat leerlingen een expressionistische hond drukken. 
• Of boetseer een hond van papier maché in de stijl van Nikki de Saint Phalle. 

Algemene gegevens 
Titel: Honden in het museum
Schrijver: Arthur Japin
Illustraties: Martijn van der Linden
Jaar van uitgifte: 2025
ISBN: 9789021686448
Uitgeverij: Ploegsma  

Herinnering aan de zomer

Benodigdheden

1. wit tekenpapier A4
2. waterverf
3. plaksel
4. kleurpotloden
5. wit karton voor achtergrond

Aan de vakantie heeft iedereen meestal mooie herinneringen. Een zonsondergang aan het strand, een zomerse middag op de hei of de dreigende wolken boven de zee.
Welke kleuren horen bij die herinnering? Welke kleuren horen bij een zonsondergang, welke bij een middag op de hei en welke kleuren zou je kiezen bij de dreigende storm boven de zee?

Verf met waterverf het tekenvel vol in de kleuren die bij de zomerherinnering passen. Verf hiervoor glooiende banen in verschillende kleuren. Laat het werk drogen en scheur dan het vel in de breedte in een aantal repen. 

Plak de repen met iets tussenruimte op het grotere vel papier, waarbij je links, rechts en bovenaan evenveel ruimte vrij laat. Onderaan moet een grotere strook overblijven.
Schrijf onderaan in een mooie letters de titel, verwijzend naar die vakantieherinnering. Maak langs de drie andere kanten kleine tekeningetjes die te maken hebben met de herinnering. 　

Beeldaspecten: kleur, ruimte.
Technieken: werken met waterverf, scheuren, tekenen.

Door een zomerse bril

Wat heb je nodig?

• zwart knutselpapier A4
• wit tekenpapier half A4
• viltstiften of kleurpotloden
• goud- en zilverkleurige stiften
• schaar
• lijm

Wat moet je doen?

1. Teken op een dubbelgevouwen zwart vel papier een halve zonnebril tegen de papiervouw aan. 
2. Knip de bril uit. 
3. Maak op een half wit A4 vel een zomerse tekening. Kleur deze in. 
4. Leg de bril erop en schuif zo lang tot je de mooiste uitsnede ziet. 
5. Plak de bril op de tekening en knip de bril nogmaals uit. 
6. Versier de bril eventueel met goud- of zilverkleurige stift.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Morgen ben ik vrij

 Morgen ben ik vrij, Verhalen over slavernij 

Op 1 juli wordt met Keti Koti de afschaffing van de slavernij herdacht. Voorafgaand aan deze feestdag, verscheen 'Morgen ben ik vrij'. In dit boek staan verhalen over de tijd van de slavernij gezien door de ogen van kinderen. Van Paramaribo tot Amsterdam en van Java tot Curaçao: slavernij heeft overal een enorme invloed gehad. Maar hoe was het voor kinderen om in de tijd van de slavernij te leven? 

In elf verhalen brengen de schrijvers je dichter bij die geschiedenis. Elk verhaal wordt verteld door een kind dat destijds te maken had met slavernij. De opstand van Tula, het abolitionisme van Elizabeth Fry en Marten Douwes Teenstra en Ma Pansa die zaadjes in haar haar smokkelde. Maak ook kennis met Isack, de jongen die als pronkstuk cadeau wordt gegeven aan een adellijke familie. Of met Doni, die gevangenzit op een slavenschip en de schaduwjongen Untung, die op het familieportet van Pieter Cnoll staat in Batavia. 

Na elk verhaal vind je twee pagina's met feitelijke informatie. Dit biedt  context en verdieping, zodat fictie en geschiedenis naadloos in elkaar overlopen. Achterin het boek is per verhaal een verklarende woordenlijst opgenomen van de woorden die in de teksten blauw gedrukt zijn.

Knap is dat de auteurs erin slagen een evenwicht te vinden tussen de rauwe realiteit van slavernij en hoop en veerkracht. De hoofdpersonen tonen moed, doorzettingsvermogen en menselijke kracht in hun strijd tegen onrecht. 

illustratie Roeqija Fris

De verhalen zijn geschreven door bekende auteurs: Simone Arts, Annemarie van den Brink, Janice Deul, Fikry El Azzouzi, Henna Goudzand Nahar, Tialda Hoogeveen, Martine Letterie, Milouska Meulens, Robin Raven en Dwight van van de Vijver. Het voorwoord is van Ernestine Comvalius en de prachtige, kleurrijke illustraties van Roeqiya Fris.

Bij het boek is een mooie lesbrief gemaakt, met elf afzonderlijke verwerkingsopdrachten bij de verhalen. Te vinden op kinderboeken.nl. 

Algemene gegevens: Leeftijd	vanaf 10 jaar
ISBN	9789021686639
Uitgever	Ploegsma
Prijs Verschijningsdatum	19,99 11-06-2025
Aantal pagina's	136

Een dagje aan het strand

Door Demi, groep 7

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A3 formaat
2. restjes wit papier
3. plakkaatverf
4. kwasten
5. tamponneerkwast
6. schaar
7. viltstiften en kleurpotloden
8. lijm

Maak met de klas een woordveld met woorden die je kunt bedenken bij 'aan het strand'. Denk aan dingen voor op het zand, in het water en in de lucht: surfplanken, zeilbootjes, badgasten, parasols, vliegers.

Zet in een tafelgroepje bedekt met kranten drie bakjes met verf klaar:

• geel met een beetje bruin ernaast (strand) + twee grote kwasten
• blauw met een beetje groen ernaast (zeewater) + twee grote kwasten
• blauw met wit (lucht)  + twee grote kwasten
• wit (branding) + twee tamponneerkwasten

Laat vier kinderen tegelijk werken aan het schilderen van het basisvel waarop het strand komt. Doe voor hoe er geschilderd moet worden: veel geel aan de kwast en een beetje bruin voor het strand (niet mengen dus!). Idem blauw met wit voor de lucht, en blauw met groen voor het water. Maak golvende bewegingen met de kwast om het water te accentueren. Eindig met een getamponneerde rand wit voor de branding.

Kinderen die niet schilderen, werken aan de tekeningetjes van mensen en dingen die je op het strand ziet. Kleur in met viltstift of kleurpotlood. Knip alles netjes uit en maak er een mooie collage van op het geschilderde vel.

Door Meghan, groep 7

Gieren (met de) pinguïns

 Gieren (met de) pinguïns, door Job van Tol

Job van Tol werkt in dierentuin Artis als vaste verzorger van de Afrikaanse pinguïns en de vale gieren. In dit informatieve boek geeft hij je een kijkje achter de schermen van de dierentuin. Wie werken er en wat zijn hun taken? Wat eten al die verschillende dieren? Hoe zorg je ervoor dat dieren gezond blijven? En is het eigenlijk wel goed om dieren in een dierentuin te laten wonen? 

Je loopt een hele dag mee met Job. Je voert de pinguïns, schept poep en helpt tussendoor bij de geboorte van een giraffe. Je maakt kennis met de verzorgers en andere mensen die in de dierentuin werken. En tussen al deze informatie door maak je kennis met Ad, een reiger die zijn kostje bij elkaar zoekt in de dierentuin en over zijn belevenissen vertelt. 

Een mooi boek voor kinderen die gek zijn op dieren en natuurlijk ook voor de schoolbibliotheek, want het bevat een schat aan informatie. Helaas is de kwaliteit van de foto's niet zo geweldig.  

Algemene gegevens:
Titel: Gieren met de pinguins
Schrijver: Job van Tol
Illustraties: Annemiek Schellenbach
Uitgever: Ploegsma
Aantal pagina's: 156
Leeftijd: 9-12 jaar

Pracht aan de gracht (in groep 8)

Wat heb je nodig? 

• tekenpapier A4
• potlood
• liniaal
• Oost-Indische inkt
• kroontjespen
• pastelkrijt

Vooraf

Bekijk grachtenpanden en bespreek de diverse gevels: trap-. hals-, klok- en tuitgevel. Bespreek de details: verdeling in etages, plaatsing van de ramen, symmetrie, trapjes, jaartal etc. 

Wat moet je doen? 

1. Trek met potlood en liniaal een lijn op 5 cm van de onderkant van het tekenvel.  
2. Schets de huizen met potlood. Geef aan waar de ramen en deur komen, maar laat de details achterwege. 
3. Trek de lijnen over met Oost-Indische inkt en teken tegelijkertijd de details. Teken bootjes in de gracht. 
4. Kleur de tekening in met pastelkrijt. 

Beeldaspecten: kleur, lijn, vorm, nuance. 

Technieken: tekenen met Oost-Indische inkt. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Bloeiende bomen

Benodigdheden:

• blauw en groen knutselpapier A4
• restjes gekleurd papier in warme kleuren
• zwart papier
• schaar
• lijm 

Wat moet je doen?

1. Knip van het groene papier een glooiende strook en plak die onderaan het blauwe vel.
2. Knip uit zwart een boomstam met takken.
3. Knip uit het gekleurde papier meerdere rondjes. Plak er steeds drie of vier op elkaar zodat je ringen krijgt.
4. Plak de rondjes in de boom. 

door leerlingen van groep 4

Beeldaspecten: kleur, vorm, nuance.