Robots rule!

Benodigdheden:

1. tekenpapier A3 formaat
2. potlood
3. viltstiften
4. waterverf
5. penseel 
6. pot water
7. pastelkrijt 

Teken met potlood een robot. Trek alle potloodlijnen over met zwarte stift (geen watervaste). Kleur de tekening in met viltstift, maar niet de delen die je grijs wilt hebben. 

Verf het 'lichaam' van de robot met waterverf. 

Laat het werk drogen en kleur de achtergrond met softpastelkrijt. 

door leerlingen van groep 5

Beeldaspecten: kleur, lijn.

Wij eisen ijs!

Deze les past goed bij hete zomerdagen, maar ook bij een spellingles over ei- en ij-woorden. Het fragment uit het boek Floddertje van Annie M.G. Schmidt, Wij eisen ijs, vormt dan een mooie inleiding. 

illustratie Fiep Westendorp

Benodigdheden: 

• wit tekenpapier
• potlood
• penselen
• waterverf
• schaar
• lijm

We leren twee technieken over waterverf: 

• nat-in-nat: verf met natte verf op nat papier. De verf vloeit in en uit over het papier, mengt zich met de papiervezels en de andere kleuren.
• droog-droog: voordat je aan een volgende kleur begint, wacht je tot het vorige kleurvlak droog is. Verf loopt bij deze techniek niet uit. 

Wat moet je doen? 

1. Teken met potlood 4 ijsjes. 
2. Verf ze met waterverf. Pas de twee technieken toe: nat-in-nat en droog-droog. 
3. Knip de ijsjes uit met een wit randje van ongeveer 3 mm. Plak ze in overleg met klasgenoten naast elkaar op de blauwgeverfde vellen. 

Zonnebloemen in stukjes

Dat je met je tekeningen meer kunt doen dan ze op een gekleurde achtergrond plakken, tonen deze kunstwerken. Best eng om je tekening kapot te scheuren of te beplakken, maar het effect is geweldig! 

Wat heb je nodig? 

• wit tekenpapier A4
• zwart papier voor achtergrond
• potlood
• oliepastels
• vloeibare waterverf
• kwast
• schaar en lijm
• evt. zwarte stroken papier

Wat moet je doen? 

1. Teken minimaal vier zonnebloemen en zorg ervoor dat er drie 'van het papier afvallen'.  
2. Kleur de bloemen met oliepastel.
3. Verf de achtergrond met verdunde vloeibare waterverf. 

En dan?
Scheur de tekening in stukken zoals bovenaan deze pagina. Check wel eerst aan welke kant van het papier je scheurt: de ene kant geeft mooie witte scheurlijnen, de andere kant niet. Plak de stukken met wat ruimte ertussen op zwart papier voor een ruimtelijk effect. 

Of plak zwarte stroken over je tekening zodat het lijkt of je door een raam naar buiten kijkt.  Ook deze keuze geeft een ruimtelijk effect. 

Beeldaspecten: kleur, ruimte.

Tekeningen zijn gemaakt door leerlingen van groep 8. 

Verjaardagskalender: dit ben ik!

Traditioneel aan het begin van het schooljaar is het maken van een verjaardagskalender. 

Benodigdheden:

1. tekenpapier A4 en A6 
2. viltstiften
3. kleurpotloden
4. liniaal
5. lijm
6. zwarte fineliner

Wat moet je doen? 

1. Schrijf met zwarte stift je naam op het A6-vel. 
2. Trek met drie kleuren stift lijnen rondom je naam.
   
3. Knip dit vel evt. kleiner en plak het op het A4-vel. 
4. Verdeel het A4-vel in vakjes en teken in elk vak iets wat met jou te maken heeft. 
5. Kleur in met kleurpotlood. 
6. Omlijn de tekeningetjes met zwarte fineliner. 

Herinnering aan de vakantie

Wat heb je nodig? 

• tekenpapier
• eventueel geprinte tekening van een shirt
• kleurpotloden en viltstiften
• gekleurd papier voor achtergrond
• lijm

Geef leerlingen een geprinte afbeelding van een T-shirt of laat hen er zelf een tekenen. 

Wat moet je doen?

Waar ben je op vakantie geweest? Was je in het buitenland of ben je in Nederland gebleven? Wat heb je gedaan en gezien? Teken dit op het T-shirt. Kleur in met viltstift en/of kleurpotlood. Knip het shirt uit en plak het op een gekleurd ondervel. 

Portret zoals Picasso

 Wat heb je nodig?

• zwart A4 papier 
• oliepastels
• pastelkrijt

Zie voor  informatie over Picasso een van de andere posts op dit blog met het label kubisme. 

Wat moet je doen?

1. Schets met pastelkrijt een portret zoals Picasso dat deed. De ene helft van het gezicht zie je van de voorkant, de andere helft en profil. 
2. Kleur in met oliepastels. Zorg ervoor dat het hele vel gevuld is. 
3. Trek de omlijningen van het gezicht met zwarte oliepastel.

Beeldaspecten: vorm, kleur

Woordenschat: kubisme, en profil, gezichtspunt, omlijning, portret  

Kunstwerken gemaakt door leerlingen van groep 8.

Kubistisch stilleven met waterverf en koffie

Wat heb je nodig?

• 160 grams tekenpapier A4
• schilderstape circa 3 cm breed
• waterverf
• penselen
• schotels
• oploskoffie
• zwarte stift

Inleiding

Kubistische kunstenaars zoals Picasso, Georges Braque en Juan Gris ontwikkelden rond 1907 een geheel eigen schilderstijl: kubisme. Driedimensionale voorwerpen werden als het ware uit elkaar gehaald en als losse stukjes op een tweedimensionaal doek geschilderd. Zo ontstaat een vervormde verzameling van platte vlakken die samen het beeld vormen. De kijker ziet de voorwerpen vanuit verschillende standpunten. We noemen deze stijl het analytisch kubisme. Kleur is voor de analytisch kubisten minder belangrijk, je ziet enkel bruine en grijze tinten. Onderwerpen zijn stillevens, portretten en landschappen. 

Kunstbeschouwing
Bekijk werken van Gris, Braque en Picasso uit de periode 1907-1911 en bespreek ze. Wat zie je? Wat herken je in het werk? Wat valt op aan de kleuren? Wat vind je ervan? 

Planning 
Voor deze les heb je drie lesmomenten nodig. Les 1 is voor de kunstbeschouwing. Les 2 voor het tekenen en verven. Het derde lesmoment, dit zal geen hele les duren, is voor het overtrekken van de lijnen met zwarte stift. 
Voorafgaand aan de tweede les: maak op een centrale plek in het lokaal een stilleven van verschillende voorwerpen.

Wat moet je doen?
Stap 1: Teken het stilleven met potlood na vanuit minimaal drie standpunten. Overlappingen zijn verplicht. 

Stap 2: Trek met liniaal en potlood schuine lijnen van boven naar beneden en van links naar rechts, zodat er vakken ontstaan. 

Stap 3: Plak de tekening met schilderstape op de tafel. Zo  krijgt het werk een mooi wit frame. 

Stap 4: Schilder de vakken met waterverf (alleen grijs- en geeltinten) en verdunde oploskoffie. Hoe meer water bij de koffie, hoe lichter de kleur. Is een vak nog nat? Verf dan het vak ernaast nog niet, anders loopt de verf of koffie door. 

Stap 5: Laat het werk goed drogen. 

Stap 6: Gum de potloodlijnen in het frame weg. Omlijn alle vakken met zwarte stift of met grijs potlood zoals hieronder. 

Beeldaspecten: lijn, vorm, kleur, nuance. 
Begrippen: stilleven, compositie, overlappen, frame, schilderstape, tweedimensionaal, driedimensionaal, kubisme, standpunt. 

Kunstwerken van leerlingen uit groep 6 en 7. Bron: Artescuola

Picasso's gitaar - collage

Door leerlingen van groep 8

Benodigdheden:

1. A3 tekenpapier
2. liniaal
3. potlood
4. geprint muziekpapier
5. waterverf
6. penselen
7. pot water
8. plakkaatverf in zwart en bruin
9. kwasten
10. zwarte wasco
11. zwart katoen
12. ribkarton
13. lijm

Picasso
Pablo Picasso (Spanje, 1881 - 1973) is een van de beroemdste kunstenaars aller tijden. Hij was beeldhouwer, grafisch ontwerper, pottenbakker, tekenaar en schilder.

Op 19-jarige leeftijd trok Picasso naar Parijs, waar hij een armoedig leven leidde. Zijn schilderijen uit die tijd zijn somber. We noemen dit de Blauwe Periode (1901-1904). Met het begin van zijn succes werden Picasso's schilderijen vrolijker. Hij ging circusclowns en circusartiesten schilderen in zijn Roze Periode (1904-1906).
In 1907 begon Picasso te experimenteren met een nieuwe stijl van schilderen, het kubisme. Hij werkte samen Georges Braque. In het kubisme worden de onderwerpen geanalyseerd en opgedeeld in verschillende secties. Vervolgens worden de secties weer in elkaar gezet en vanuit verschillende perspectieven en hoeken geverfd. 
In 1912 ging Picasso kubisme en collage combineren. Hij gebruikte zand of gips in zijn verf om het textuur te geven. Hij gebruikte ook materialen zoals gekleurd papier, kranten en behang in zijn werken om ze een extra dimensie te geven.

Bekijk enkele collages van Picasso, bv. Guitar (1913) en Guitare (1919). Wat zie je? Welke materialen heeft Picasso gebruikt in deze werken? Hoe herken je de gitaar?

Aan het werk: 
Deze opdracht doe je met zijn tweeën. 

1. Neem een A3 vel tekenpapier. Trek met potlood en liniaal 4 lijnen van boven naar beneden (laat de lijnen elkaar niet kruisen) en zes 6 van links naar rechts (ook hier geen kruis). 
2. Knip uit muziekpapier 3 stukken en knip ze zo dat ze precies in 3 vlakken passen. Plak ze vast. 
3. Trek alle potloodlijnen over met zwarte wasco, ook die rond het muziekpapier. 
4. Kleur de overgebleven vlakken in met waterverf in maximaal 3 kleuren. 
5. Neem een nieuw vel A3-papier. Teken een gitaar. Verf de klankkast in bruine en zwarte tinten met plakkaatverf. 
6. Knip de hals uit ribkarton. 
7. Knip snaren van katoendraad en plak ze op de steel en klankkast. 
8. Knip de gitaar in stukken. Plak deze op het eerste vel.

Beeldaspecten: textuur, ruimte, lijn, vorm, kleur. 
Les is gegeven in groep 8 tijdens de Arts & Activities lessen over kubisme. 

Blokken aan touw

Wat heb je nodig?

• tekenpapier 20 bij 20 cm
• potlood
• liniaal
• kleurpotloden

Instructie

Deze les gaat over het eenpuntsperspectief: alle lijnen verdwijnen in één verdwijnpunt, in dit geval in het centrum van de tekening. Een andere les over eenpuntsperspectief is Huizen in een rondje.

Wat moet je doen? 

Stap 1: Teken vijf vierkanten op het tekenvel. 

Stap 2: Zet een stip (verdwijnpunt) in het midden van het vel. Trek met liniaal en potlood lijnen vanaf alle hoeken van de vierkanten naar het verdwijnpunt. 

Stap 3: Trek evenwijdig aan de binnenlijnen van de vierkanten lijnen zodat de vierkanten kubussen worden. Gum het teveel aan lijnen weg. 

 Stap 4: Teken gaatjes in de blokken en laat er een koord doorheen lopen. 

Stap 5: Kleur de blokken met potlood in. Het licht valt op de bovenkant van de blokken, die zijn dus lichter dan de zijkanten die zich in de schaduw bevinden. Breng nuance aan door hard of zacht te drukken. 

Stap 6: Kleur de achtergrond met een materiaal naar keuze. 

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Beeldaspecten: ruimte, nuance, kleur, lijn, vorm. 

Landschap, net als Ton Schulten

Benodigdheden:

1. tekenpapier op A4 formaat of groter
2. plakkaatverf in geel, rood, blauw, wit en zwart
3. liniaal
4. potlood
5. kwasten

Ton Schulten (1938) is een Nederlandse schilder. Hij is geboren en getogen in Ootmarsum. Na zijn werk als grafisch vormgever en ontwerper, besluit hij zich in 1989 geheel aan de schilderkunst te wijden. Zijn voornaamste inspiratiebron is het Twentse coulissenlandschap, een halfopen landschap dat door de beplanting van heggen en houtwallen lijkt op een toneel met coulissen.

Bekijk werk van Schulten en bespreek wat opvalt:

• kleurgebruik
• duidelijke horizonlijn
• de 'gordijnen' aan de zijkant - de afbeelding is daar donkerder dan in het midden
• eenvoudige vormen 
• indeling in vakken

Door leerlingen van groep 8

Wat moet je  doen? 

Teken een landschap zoals Ton Schulten. Trek eerst een horizonlijn op ongeveer de helft van het tekenvel. Teken een of enkele simpele huizen en teken bomen in het landschap. Verdeel je tekening met horizontale en verticale lijnen in vlakken. 

Verf de vlakken in met plakkaatverf. Meng zelf de kleuren, beginnend vanuit de lichtste kleur: bv. wit met steeds een beetje meer blauw. Misschien kun je wel, net als Ton Schulten, 'gordijnen' maken: de vlakken aan de zijkanten van je werk zijn donkerder dan die in het centrum van de tekening. 

Beeldaspecten: vorm, lijn, kleur, nuance.