Eén bloem maakt geen lente

Benodigdheden: 

1. tekenpapier 
2. waterverf
3. penseel
4. pot water
5. fineliner 

Een bloem maakt geen lente, daarom schilderen wij een vel vol met bloemen en leren ondertussen hoe je waterverf verwerkt. 

Basisregel: gebruik veel water. Waterverf heet niet voor niets waterverf 😀. 

Veel kinderen gebruiken waterverf te droog. Ze duwen en draaien met een natte kwast (dat is sowieso niet goed bij waterverf!) of nat penseel in de waterverfblokjes, waar dan amper verf vanaf komt. 

Ik leg het altijd zo uit: "Maak een papje van de verf. Laat met je penseel 5 druppels water op het verfblokje vallen. Draai dan zachtjes met je penseel. Zo ontstaat een verfpapje. Is het verfpapje op? Voeg dan weer water toe." 

Wat moet je doen?

Bij deze tekenles ga je  niet vooraf schetsen met potlood. 

Schilder met waterverf bloemen op het tekenpapier. Schilder ook de achtergrond en de grond. Laat het werk drogen.
Omlijn je bloemen met fineliner en voeg dan ook details toe.

Je zult zien dat het fletse waterverfwerk ineens een prachtig kunstwerk is geworden! 

Beeldaspecten: kleur, lijn.

Een oogje in het zeil houden

Wat heb je nodig?

• tekenpapier 21 bij 21 cm 
• geeltje (circa 9 bij 9 cm)
• potlood
• liniaal
• kleurpotlood
• viltstift 

Vooraf

Op-art is een afkorting van optical art, ofwel optische kunst. Op-art beweegt zich op het grensvlak van realiteit en illusie. De kunstenaar speelt een spelletje met de kijker door beelden te creëren die lijken te bewegen of diepte veroorzaken. 

Wat moet je doen?

Stap 1: Teken een oog op het midden van het tekenvel. 

Trek lijnen vanaf het oog naar de buitenranden. Belangrijk: trek een EVEN aantal lijnen, anders kun je straks geen dambordpatroon kleuren. 

Stap 2

Leg een vierkant blaadje over het oog. (Doe het zo dat er straks plek is voor nog een blaadje over het oog). Zet met potlood stippen op de hoeken. Verbind de stippen. 

Stap 3

Doe hetzelfde nog een keer op een andere plek. 

Stap 4

Trek alle lijnen over met zwarte stift. Zet om en om stippen in de vakken die zwart moeten worden. Kleur de vakken met een stip zwart. 

Stap 5

Kleur de iris van het oog met potlood. 

Voor groep 4 was deze les nog een hele uitdaging!😀

Beeldaspecten: lijn, kleur. 

In de stijl van Hans Innemee

 

Benodigdheden:

1. grijs papier 21 bij 21 cm (A4-8cm 😉) 
2. oliepastel

Deze les is gedaan in een kleutergroep. In 2012 heb ik eerder een les voor de middenbouw over Innemee gedeeld op dit weblog. 

Hans Innemee (1951) is een Nederlands kunstenaar. Bekijk werken van Innemee met de klas. Ontdek samen dat het lijkt alsof er een verhaaltje in het werk zit. Welk verhaaltje past bij dat schilderij?

Bespreek kenmerken van het werk: 

1. onderwerp: dieren
2. weinig kleuren
3. lijstje erom
4. eenvoudige achtergrond

De opdracht luidt: teken jonge dieren in de lente. Kleur in met oliepastel. Maak met zwart een lijstje rond je tekening. 

Naar de bollen (2)

door een leerling van groep 6

De klassieker 'Naar de bollen' uit 2010 staat inmiddels in vele varianten op Pinterest, bijvoorbeeld met propjes crèpepapier.  

Benodigdheden:

1. groen knutselpapier A4
2. restjes papier
3. crèpepapier
4. schaar
5. lijm

Trek een horizonlijn op ongeveer 1/3 deel vanaf de bovenkant . Zet in het midden een stip, dit is het verdwijnpunt. Trek vanaf de onderkant en zijkanten met potlood dunne lijnen naar deze stip. Plak propjes in de stroken in met 'bloembollenkleuren'. Knip huisjes en tulpen en plak deze op die horizonlijn.

Koeienparade

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A3 formaat
• wasco
• potlood
• plakkaatverf en/of watervelf  
• kwasten 

Wat moet je doen? 

1. Teken met potlood een koe aan de hand van de instructie hier. 
2. Trek de potloodlijnen over met wasco. 
3. Kleur de koe en achtergrond met plakkaat- en/of waterverf. 

Kunstwerken zijn van leerlingen uit groep 4.

Bloemen, net als Eric Carle

door leerlingen van groep 1/2

Benodigdheden:

1. wit schilderpapier
2. plakkaatverf in groen, geel, rood, oranje
3. kwast
4. potlood
5. schaar
6. plaksel
7. rond geel vouwblaadje 
8. gekleurd papier 

Basis voor deze les is het boek Een zaadje in de wind van Eric Carle, over de levenscyclus van een bloem. 

Tien zonnebloemzaadjes worden meegevoerd door de wind. De reis is gevaarlijk en lang. Uiteindelijk groeit alleen het laatste zaadje uit tot een schitterende bloem. 

Deze les is gedaan in twee etappes. 

Les 1:

Bekijk de illustraties van Carle. Wat valt op? Hoe zijn ze gemaakt? (geknipt uit geverfde vellen). Hoe zijn die vellen geschilderd? Mengde hij de kleuren door ze te roeren? Hoe dan wel? 

Bekijk op deze pagina van de website van het Eric Carle museum hoe hij te werk gaat. 

Leerlingen kleuren de vellen wit papier in met rood, geel en oranje (groep 1) of met rood en geel (groep 2 en 3). Niet mengen, maar steeds een ander kleurtje aan de kwast doen. Kwasten dan ook niet spoelen of schoonvegen. 

Maak daarna een tweede vel met groen en geel. 

Laat de vellen goed drogen. 

Maak tussen deze twee lessen door handzame stukken van de geverfde vellen door ze in vieren te snijden. 

Leerlingen gebruiken niet hun eigen geverfde vellen meer, maar kiezen uit welke ze mooi vinden. Net als Eric Carle. 

Les 2: Plak het gele rondje (vouwblaadje) op het gekleurde papier.  

Teken op de achterkant van het rood-geel geverfde vel bloemblaadjes en knip ze uit. Plak ze rond het gele rondje. 

Teken achterop het groen-gele vel een stengel en bladeren. Knip ze uit en plak ze aan de bloem. Is de steel te kort? lak dan verschillende stukjes onder elkaar. 

Collage geometrisch/organisch en warm/koud

 Benodigdheden:

1. gekleurd knutselpapier 1
2. schaar
3. lijm
4. zwart knutselpapier

Begin de les met een gesprek over geometrische en organische vormen. Een geometrische vorm is een vorm met een naam: rechthoek, cirkel, driehoek, kegel etc. Hij is regelmatig. 

Een organische vorm is een vorm die je niet kunt beschrijven, die geen naam heeft. Hij is onregelmatig. Organische vormen kom je tegen in de natuur. 

Een compositie is de manier waarop je onderdelen bij elkaar legt.

Knip uit papier met een koele kleur geometrische vormen. Plak deze vast op wit papier. Zorg voor overlapping.  

Knip uit papier met een warme kleur organische vormen. Plak deze, plus de geometrische restanten, op de koele ondergrond.  

door leerlingen van groep 4

Woordenschat: collage, compositie, geometrische vorm, koude kleur, organische vorm, overlapping, warme kleur.

Beeldaspecten: vorm, kleur

Art Nouveau tegels drukken

 Wat heb je nodig?  

• gekleurd papier 10 bij 10 cm
• linoleum 10 bij 10 cm
• gekleurd karton 25 bij 25 cm
• carbonpapier
• gutsjes
• glasplaat
• blockprint
• roller
• drukpers
• lijm

Over Art Nouveau
Art Nouveau of Jugendstil is een kunststroming die werd beoefend vanaf circa 1890 en abrupt stopte met de start van WO1 in 1914.
Art Noveau werd vooral toegepast op gebruiksvoorwerpen zoals meubels, glaswerk en sieraden, in de architectuur, de grafische kunst en de schilderkunst. Kunstenaars haalden hun inspiratie uit de natuur: patronen met vogels, bloemen, planten, wolken, rotsen, vrouwen. Sierlijke bewogen lijnen drukken emotie uit.
Filmpje Art Nouveau op de website van Het Klokhuis. 

Laat op het digibord deze Art Nouveau tegels zien: de eerste twee hebben twee spiegellijnen. De andere tegels vormen in een groep van 4 een tableau.

 

   

Instructie

Vertel dat we met linoleum en inkt tegels van 20 bij 20 cm gaan drukken. 

Vraag hoe je met een stukje linoleum van 10 cm toch een hele tegel kunt drukken: door dezelfde stempel bij het drukken steeds 90 graden te draaien. 

Leg uit hoe een tweekleurendruk werkt; info staat hier. 

Wat moet je doen?

1. Teken een kwart van een tegel op papier. 
2. Trek de tekening over op linoleum met carbonpapier. 
3. Guts de achtergrond weg zodat de voorstelling blijft staan. 
4. Maak 8 afdrukken van 10 bij 10 cm en laat drogen.
5. Was en droog het linoleum.
6. Guts extra details weg uit de voorstelling. 
7. Druk over de vorige druksels nog een keer, maar nu met een andere kleur. 
8. Kies de beste druksels/tegels uit. Plak ze op het karton waarbij je steeds een kwart slag draait. Je hebt nu één voorstelling. 

Woordenschat: Art Nouveau, carbonpapier, details, drukpers, gutsen, linoleum, patroon, roteren, tweekleurendruk

Kunstwerken van leerlingen uit groep 8.

Zelfportret met Art Nouveau lijst net als Alphonse Mucha

Wat heb je nodig?

1. foto van jezelf
2. wit tekenpapier
3. gekleurd papier voor achtergrond
4. gekleurd papier voor een lijst
5. kleurpotloden, waaronder goudAlphonse Mucha
6. snijmat en snijmesje

Over de kunstenaar

Alphonse Mucha (Tsjechië, 1860-1939) bepaalde het gezicht van de Art Nouveau schilderkunst. Sierlijke vrouwen, motieven uit de natuur, zachte kleuren en gestileerde letters vormen de basis van zijn werk.

In 1887 vertrekt hij naar Parijs, op dat moment het centrum van de moderne wereld: een bruisend nachtleven, moderne warenhuizen en kunstlicht dat de stad tot na zonsondergang verlicht. Mucha heeft niet veel succes, maar dat verandert bij zijn eerste opdracht: een affiche voor de theatervoorstelling Gismonda. Hij maakt een levensgroot affiche van een vrouw omringd door gestileerde bloempatronen en zwierige lijnen. Hiermee vestigt hij zijn naam als kunstenaar en weet zich verzekerd van voldoende werk in de jaren die volgen. Zijn posters maakten van Parijs een openluchtmuseum met kunst die door iedereen te bekijken is.

Instructie
Laat werken van Mucha zien en bespreek de kenmerken: 

• sierlijke golvende lijnen
• organische motieven
• zachte kleuren 
• vaak asymmetrisch

Wat moet je doen?

1. Teken een foto van jezelf na en kleur die in met kleurpotlood.
2. Knip uit en plak op gekleurd papier.
3. Teken op de achtergrond met goudkleurig potlood organische motieven.
4. Snijd een lijst voor je portret en plak dit op je kunstwerk

Beeldaspecten: kleur, lijn, vorm
Kunstwerken van leerlingen van groep 7 en 8. 

Art Nouveau bloementegels

Vooraf

Art Nouveau of Jugendstil is een kunststroming die werd beoefend vanaf circa 1890 en abrupt stopte bij de start van WO1 in 1914. 

Art Noveau werd vooral toegepast op gebruiksvoorwerpen zoals meubels, glaswerk en sieraden, in de architectuur, de grafische kunst en de schilderkunst. Kunstenaars haalden hun inspiratie uit de natuur: patronen met vogels, bloemen, planten, wolken, rotsen, vrouwen. Sierlijke bewogen lijnen drukken emotie uit. 

Art Nouveau wordt in Nederland ook wel de slaoliestijl genoemd, naar een poster voor slaolie door Jan Toorop.

Bekende At Nouveau kunstenaars zijn Alphonse Mucha,  Gustav Klimt, Gaudi, Berlage. 

Filmpje Art Nouveau op de website van Het Klokhuis. 

Wat heb je nodig? 

• vouwblaadjes 10 bij 10 cm in verschillende kleuren
• potlood
• schaar en lijm
• gekleurd knutselpapier 30 bij 20 cm

Laat afbeeldingen van Art Nouveau tegels zien. Bespreek de organische vormen van bloemen en planten. Op wat voor voorwerpen komen wij bloemen tegen? Waarom gebruiken we bloemmotieven? Wat vind jij ervan? 

Vertel dat leerlingen een tegelmuurtje gaan bouwen in Art Nouveau stijl. Het muurtje moet uit zes tegels met bloemen bestaan. Daarvoor krijgen ze een gekleurd vel en drie vouwblaadjes. Probeer zo veel mogelijk van de vouwblaadjes te gebruiken, dus dat wat je uitknipt plak je ook weer terug. 

 

Kunstwerken gemaakt door leerlingen uit groep 4.