Geen groene kerstboom!

 

Door Gladys, groep 6

Benodigdheden:

1. twee vellen tekenpapier op A4 formaat
2. vloeibare waterverf
3. kwasten
4. pot water
5. vloeipapier
6. schaar
7. liniaal
8. potlood
9. lijm
10. goud- en zilverkleurige stift

Schilder een achtergrond voor de kerstbomen met vloeibare waterverf. Gebruik twee donkere onverdunde kleuren en laat ze in elkaar overlopen. Schilder snel en met grote halen, en sla stukjes over om witte strepen te houden.
Kies drie kleuren vloeipapier. Vouw de blaadjes enkele keren dubbel en knip er dan driehoekjes en vierkantjes uit. Maak een vel tekenpapier met een kwast goed nat met water en leg de stukjes vloeipapier hierop. Als het vloeipapier niet aan het papier vastzuigt, is de ondergrond niet nat genoeg. Ga er dan nog een keer met een kwast met water overheen. Het vloeipapier zal dan gaan 'bloeden'. Plak het vel op deze manier vol en leg het op de verwarming te drogen. Haal de stukjes vloeipapier van het tekenvel af als het helemaal droog is.

Door Lyan, groep 6

Vouw het met vloeipapier gekleurde vel in de lengte dubbel. Knip er langgerekte driehoeken uit van verschillende breedtes en hoogtes. Ruil eventueel met de leerling naast je als je meerdere kleurtjes wilt. 

Plak de drie bomen op de achtergrond. Overlapping mag. Plak de bomen niet allemaal op dezelfde hoogte, zodat je diepte krijgt. 

Gebruik een goud- of zilverkleurige markeerstift om de bomen te omranden. Teken ook een simpele takkenstructuur. Teken de stammen met bruin potlood of gebruik hiervoor ook de metallic stiften. 

Drieluik in de stijl van Hans Innemee

Door Mike, groep 6

Benodigdheden:

1. drie vellen gekleurd tekenpapier van 12 bij 12 cm
2. potlood
3. pastelkrijt of bordkrijt
4. haarlak
5. wit papier voor achtergrond
6. lijm

Hans Innemee (1951) is een Nederlands kunstenaar. Hij  studeerde grafische technieken en werkte geruime tijd als tekenleraar.
Innemees werkt volgens de techniek van het monotypen. Een dun vel papier wordt op een met verf of inkt ingerolde glasplaat gelegd en dan wordt op de achterkant getekend. Met een aantal van deze tekeningen maakt hij zijn kunstwerk: hij scheurt onderdelen uit de tekeningen en plakt ze op collageachtige wijze op zelfgemaakt papier samen tot een nieuw werk. Inkleuren gebeurt met oliepastels.

Bekijk werken van Hans Innemee met de klas. Ontdek samen dat het lijkt alsof er een verhaaltje in het werk zit. Vraag de leerlingen welk verhaaltje bij hen opkomt als ze de werken bekijken.

Bespreek de kenmerken van het werk van Innemee: 

1. Tekeningen van dieren.
2. Simpele vormen.
3. Geen details. 
4. Weinig kleuren.
5. Zwarte omlijning. 
6. Eenvoudige achtergrond. 
7. Tekst/titel onder de tekening. 

De opdracht luidt: bedenk een verhaaltje dat je in drie stappen kunt vertellen. Teken dit op drie blaadjes en kleur het in met pastelkrijt. Werk in de stijl van Hans Innemee.

Plak de drie werkjes op een groter vel. Bespuit het met haarlak. Schrijf met potlood in zo weinig mogelijk woorden de tekst van het verhaaltje dat je had bedacht, onder de tekeningen. 

Door leerlingen van groep 6

Met dank aan Hans Innemee voor de toestemming zijn werk op dit blog te plaatsen en zijn lovende woorden voor het werk van mijn leerlingen! 

Boerenbont (groepswerk)

Gemaakt door leerlingen van groep 6

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A6 formaat (briefkaart)
2. potloden
3. viltstiften in rood en blauw
4. zilverkleurige markeerstift
5. gekleurd karton

Bedenk met de leerlingen dingen die typisch Hollands zijn: tulpen, molens, klompen, kaas, grachtenhuizen, rood wit blauw enz. Bekijk via de plaatjeszoeker (google op hollandse stof of Ik hou van Holland) patronen en dessins die gezien worden als typisch Hollands: roodwitte of blauwwitte ruitjes of streepjes of combinaties hiervan.
Laat de leerlingen op het bord voorbeelden van verschillende bekers en kopjes tekenen: smalle, brede, hoge, lage, met buik, rechte, schuine, met of zonder voet, verschillende oren enz.

De opdracht is om kopjes en bekers te ontwerpen met een Hollands design. Kleur in met viltstift en gebruik alleen rood en blauw. Knip alle kopjes uit en plak ze gestapeld op een gekleurd vel karton. Omlijn alle kopjes met een zilverkleurige viltstift.

Kleurige stad

Door Esmee, groep 7

 Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A4 formaat
2. potlood
3. viltstiften
4. zwarte fineliner

Welke lijnen ken je? Maak een overzichtje op het bord en laat kinderen ook zelf lijnen bedenken.

Recht, zigzag, golvend, spiraal, hoekig, bliksem, postzegel etc.

Teken op de bovenste helft van je tekenvel zes verschillende lijnen van links naar rechts. Teken op de onderste helft verschillende huizen. Denk aan overlapping en begin met de voorste rij. Probeer de huizen zoveel mogelijk onderling te laten verschillen. Dit doe je door de breedte en hoogte te variëren en ook verschillende daken te tekenen: spits, afgeplat, rond, getrapt enz.

Kies zeven kleuren viltstift. Kleur de ruimtes tussen de zes lijnen elk met een andere kleur in. Gebruik dezelfde kleuren voor de huizen van de stad.

Trek tenslotte alle lijnen over met een fineliner. 

Spin in gekleurd web

Door leerlingen van groep 4

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. zwarte oliepastel
3. herfstblaadjes
4. ecoline of vloeibare waterverf in licht- en donkergroen en oranje

Verdeel het tekenvel met een zwart oliepastelkrijtje in 8 stukken: twee diagonale lijnen, een horizontale en een verticale. Teken spinnenwebdraden tussen deze lijnen. Teken een of meerdere spinnen in het web.
Kleur de vlakken in met oranje en groene ecoline. Je kunt kiezen voor het inkleuren van kleine vlakjes tussen de spinnenwebdraden, maar ook voor de grotere vlakken tussen de basislijnen. Plak eventueel kleine herfstblaadjes op het werk.

Surrealistische gang

Door Lieke, groep 8

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier 24 bij 24 cm
2. waterverf
3. penselen
4. potlood
5. liniaal
6. water
7. tijdschrift
8. schaar en lijm
9. rubber foam 

Laat surrealistische werken zien van bv. Dali en bespreek de term surrealisme. 

Voer de eerste twee stappen van deze les via directe instructie uit: de leerlingen volgen de aanwijzingen die de leerkracht geeft.

Stap 1

Trek twee diagonale lijnen. Teken rondom het snijpunt een vierkantje van 8 bij 8 cm. Zet rondom het vierkant stippen telkens op 1 cm. Zet aan de buitenranden van het vel stippen om de 3 cm. 

Stap 2

Verbind de tegenoverliggende stippen d.m.v. lijnen. Zet op de diagonale lijnen streepjes op 2 cm en verbind deze met elkaar, zodat er een dambordpatroon ontstaat. 

Stap 3

Kleur de vakjes in met waterverf. Kies steeds twee kleuren bij elkaar en houd beide wanden gelijk qua kleur.

Stap 4

Snijd enkele hokjes aan drie kanten los, vouw het papier om en plak hier een plaatje uit een tijdschrift achter. 

Stap 5

Knip uit foam twee mensfiguren en plak ze op alsof ze zweven in de ruimte. 

Bron: There's a dragon in my artroom, Phil Brown.

Bomen in vier seizoenen

Door Yalisa, groep 5

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A6 formaat (briefkaart)
2. wattenstaafjes
3. plakkaatverf
4. gekleurd ribkarton
5. zilver en/of goudstiften
6. fiberfill of watten
7. lijm

Hoe kun je aan een loofboom zien welk seizoen het is? Welke kleuren herken je in de lente, zomer en herfst? Hoe ziet een boom eruit in de winter? 

Bespreek deze vragen aan het begin van deze les. Zet op het bord de kleuren die bij het voorjaar horen (lichtgroen, groen, wit, roze - bloesem), welke bij de zomer horen (groen, donkergroen, geel) en de herfstkleuren (bruin, oranje, rood, geel). In de winter zijn de takken kaal. 

De leerlingen gaan voor elk seizoen een boom maken. Aan de kleuren van de kruin moet te zien zijn welk seizoen het is. De stam wordt 'geschilderd' met een wattenstaafje, de kruin mag alleen gestipt worden. Denk eraan dat in de herfst ook blaadjes op de grond liggen! 

Gebruik fiberfill (sneeuw) voor de boom in de winter. 

Plak de bomen netjes op een stuk gekleurd ribkarton; zorg dat de randen rondom gelijk zijn. Versier het ribkarton met goud- en zilverstift en zet de namen van de seizoenen boven de bomen.  

Organisatie: 

Per groep een eierdoos met de verschillende kleuren verf. Geef de leerlingen elk een wattenstaafje voor de boomstam. Voor het stippen: per kleur een staafje voor gezamenlijk gebruik.

Door Faya, groep 5

Met dank aan Maureen Kaal 

Uilen in maanlicht

Achtergrond van verdunde ecoline

Benodigdheden:

1. tekenpapier 60 bij 25 cm
2. wit tekenpapier
3. bruin inpakpapier
4. Oost-Indische inkt
5. vloeibare waterverf of ecoline
6. kwasten
7. penselen
8. gladde vleeswarenschaaltjes van schuim
9. potlood
10. glasplaat
11. inktroller
12. blockprint
13. bordkrijt
14. schoteltje

's Ochtends: Leg de opdracht helemaal uit. Vertel hoe de les georganiseerd is en wat je van de leerlingen verwacht. Vraag hulp van een stagiaire of leerling uit groep 8 voor de eerste stap van deze les, het schilderen van de achtergrond. Maak hiervoor een plek vrij in de gang en laat steeds twee of drie kinderen tegelijk gaan.

Achtergrond van verdunde vloeibare waterverf met toevoeging van druppel Oost-Indische inkt.

's Ochtends: de achtergrond:
Leg een schoteltje op het grote vel papier; dit is de maan, die blijft wit. Beschilder het vel met zeer sterk verdunde Oost-Indische inkt of vloeibare waterverf (ook deze met veel water verdunnen) en een grote kwast in één richting. Zorg dat het schoteltje niet verschuift. Schilder met grote streken en laat aan de randen een stukje wit. Laat drogen.

's Middags: drukken en verven. 
Verdeel de klas in twee groepen. Groep 1 schildert de tak, groep 2 gaat drukken.

Groep 1: Tak schilderen:
Schilder met Oost-Indische inkt een tak met zijtakjes op het grote vel geschilderde papier. Denk eraan dat een tak naar het eind toe steeds dunner wordt. Ga niet om de maan heen, maar schilder er doorheen. Mocht de tak te weinig afsteken tegen de grijze achtergrond, dan kun je later, als het werk droog is, met wit bordkrijt de contouren nog omtrekken voor een beter contrast.

Groep 2: Uiltjes drukken:
Elke leerling krijgt twee stukjes foam. Teken twee verschillende uiltjes in het schuim door er met potlood in te drukken. Niet te hard, dan druk je door het foam heen, maar ook niet te zacht - er moet een duidelijke afdruk te maken zijn.
Rol blockprintverf uit op een glasplaat. Rol de verf op het stukje schuim. Leg daarop een blaadje (denk eraan, vooraf op elk blaadje je naam schrijven!) en wrijf er met vlakke hand overheen. Trek het blaadje eraf en de afdruk is klaar. Maak meerdere afdrukken in verschillende kleuren en op verschillende papiersoorten. In deze les hebben we wit tekenpapier en bruin inpakpapier gebruikt.

Een leerling die klaar is met drukken, neemt plaats aan de schildertafel en begint met zijn tak. Leerlingen die klaar zijn met de tak, gaan drukken.

Volgende dag:
Knip de uiltjes met een millimeter ruimte rondom uit. Trek met geel bordkrijt een cirkel rond de maan en veeg deze iets uit. Maak een collage van de uiltjes, denk aan overlapping (beeldaspect ruimte). Plak ze op de takken.

Achtergrond verdunde Oost-Indische inkt, takken omlijnd met bordkrijt

Alle werken gemaakt door leerlingen van groep 6. 

Lollybomen, net als Hundertwasser

Over de kunstenaar

Friedensreich Hundertwasser (1928-2000) was een Oostenrijks architect en kunstenaar, bekend geworden door zijn kleurrijke gebouwen die ontworpen  zijn met aandacht voor milieu en natuur.. Rechte lijnen ontbreken en veel  van zijn kleurrijke gebouwen hebben een typisch torentje. Hundertwasser is hierbij duidelijk beïnvloed door de Spaanse architect Gaudi.

Ook zijn schilderijen zijn uitbundig van kleur en bevatten glooiende lijnen.

Instructie

Laat gebouwen van Hundertwasser zien en bespreek de opvallende kenmerken. Laat dan schilderijen zien en vraag wat opvalt:

• kleine vlakken omlijnd met zwart
• glooiende en vaak parallel lopende lijnen
• vaak terugkerende spiraalvormen
• felle kleuren

Vraag de klas waar de spiraalvormen aan doen denken. Waarschijnlijk zullen ze op lolly's uitkomen. Lollybomen, die gaan wij vandaag ook tekenen! Laat zien hoe je een spiraal tekent; begin in het midden.

Wat heb je nodig?

1. wit tekenpapier 35 bij 35 cm
2. zwart knutselpapier
3. stukken spons
4. plakkaatverf
5. goud- en zilverkleurige stiften
6. passer of ronde voorwerpen 
7. schaar en lijm
8. zwarte oliepastel

Wat moet je doen?

1. Stempel het tekenvel vol in kleuren die je mooi vindt.
2.  Laat drogen. 
3. Trek op zwart papier ronde voorwerpen in diverse groottes om. 
4. Teken met goud- of zilverstift spiralen in de rondjes. 
5. Vul de ruimte tussen de lijnen met patroontjes in goud of zilver.
6. Leg de rondjes op het grote vel en plak vast. 
7. Trek met zwart oliepastel lijnen naar de onderkant van het vel, de boomstammen. 

Kunstwerken van leerlingen uit groep 4. 

Uilen in de boom

Door Bas, groep 7

Benodigdheden

1. grijs knutselpapier
2. wit tekenpapier
3. plakkaatverf
4. schaar
5. lijm
6. linoleum 10 bij 10 cm
7. gutsjes
8. glasplaat
9. blockprint
10. roller
11. kranten
12. drukpers

Vooraf: laat twee leerlingen een A1 vel papier beschilderen met bruine plakkaatverf en accenten in geel en rood zodat er een houtstructuur ontstaat. Van dit vel scheuren alle leerlingen in de klas hun boomstammen en takken.
Laat een tweede A1 vel beschilderen in warme roodtinten - hiervan worden straks door alle leerlingen herfstblaadjes geknipt.

Elke leerling krijgt een stukje linoleum en tekent hierop een uil. Geef eventueel voorbeeldjes van uilen voor kinderen die het moeilijk vinden. Guts dan de buitenlijnen, de vleugellijnen, ogen en snavel uit. Breng versieringen aan, bv. golfjes die veren suggereren of kies voor andere patroontjes.
Druk je uiltje meerdere keren af met twee kleuren blockprint en leg de velletjes te drogen.

Maak het kunstwerk af in een tweede les; het drogen van de blockprint duurt nl. te lang.

Scheur uit het bruin geschilderde vel een boomstam en takken. Plak deze op het grijze vel papier. Knip blaadjes uit het rode vel. Knip de uilen die je wilt gebruiken uit met een randje wit van een mm rondom. Maak een mooie collage van boom, blaadjes en uilen en plak alles vast.

Met dank aan Maureen Kaal.