Blaadjes met patronen

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A4 formaat
2. potlood
3. zwarte viltstift
4. waterverf
5. penseel
6. pot met water
7. gekleurd papier
8. wit potlood

Teken met potlood een aantal bladeren. Teken ook wat halve bladeren  aan de randen van het tekenvel. Teken nerven in de bladeren. Trek bladeren en nerven over met zwarte stift. Neem een zwarte fineliner en vul de ruimtes tussen de nerven met verschillende patronen.
Verf de ruimte tussen de bladeren met sterk verdunde waterverf; laat daarbij een klein randje rondom de bladeren wit. 

Plak het werk op een gekleurde achtergrond. 

Teken met een wit potlood de halve bladeren af op deze omlijsting (klik op de afbeelding voor een vergroting).

Beeldaspecten: lijn, ruimte. 

Als paddenstoelen uit de grond schieten ...

Groepswerk door leerlingen van groep 5

Benodigdheden:

1. linoleum 12 bij 12 cm
2. gutsjes
3. linosnijplankje
4. blokprint
5. drukpers
6. verfroller
7. glasplaat of plastic plaat
8. wit papier (neem ruw papier, zodat de verf goed intrekt)
9. drukpers
10. schaar
11. lijm
12. herfstbladeren
13. strook gekleurd (rib)karton

Linoleum is op school waarschijnlijk het meest gebruikte materiaal om kinderen mee te laten drukken. Het uitsnijden van de voorstelling kan op twee manieren: snijd de voorstelling weg, zodat je de achtergrond overhoudt (negatieve druk), of snijd de achtergrond weg zodat je de voorstelling overhoudt (positieve druk). 
Linodrukwerken zijn zeer geschikt om een groepswerk van te maken. Leerlingen maken meerdere drukken, en geven er een van weg voor het groepswerk. Hiermee wordt voor kinderen tevens het nut van druktechnieken duidelijk: voor het verkrijgen van meerdere afbeeldingen hoef je maar één lino uitsnede te maken.

Als paddenstoelen uit de grond schieten ...

Paddenstoelen mogen niet geplukt worden, dus bekijk ze buiten of via foto's op het digiboard. Bespreek de onderdelen van de paddenstoel (hoed, steel, manchet, plaatjes).

Teken op een stukje linoleum een paddenstoel. Snijd de achtergrond weg zodat de paddenstoel blijft staan. Snijd eventuele stippen op de hoed weg. Maak enkele afdrukken op wit papier met een of twee kleuren. Laat dit drukwerk goed drogen. Voor het groepswerk knipt elke leerling een van zijn afbeeldingen uit met een paar mm wit eromheen. Maak een mooie compositie op een grote strook donker (rib)karton. Zorg voor overlapping (beeldaspect: ruimte). Plak de paddenstoelen vast en plak gedroogde herfstbladeren aan de onderrand.

Herfstblaadjes met contouren

Door Anne, groep 7

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. ecoline in geel en rood
3. viltstiften
4. lijm
5. schaar

Verf een natgemaakt vel wit tekenpapier met gele en rode ecoline zodat de kleuren gaan doorlopen. Laat dit vel goed drogen.
Trek enkele herfstbladeren om op dit vel en knip ze uit. Plak ze op een nieuw vel tekenpapier.
Kies drie kleuren viltstift in (warme) herfstkleuren en  trek contourlijnen rondom de blaadjes. Maak hiermee het hele blad vol.
Teken nerven in de blaadjes.

Drie uilen

Door Simon, groep 7

Benodigdheden:

1. klei
2. bierviltjes
3. kleiplaat
4. kleimesje

In deze les gaan de leerlingen drie massieve vormen aan elkaar boetseren en de vormen daarna versieren.
Bekijk aan de hand van foto's van uilen de basisvormen van de uil: een eivormig lichaam, ronde oogvormen, kegelvormige snavel en oorpluimen (let op, dit zijn geen oren, want die zitten aan de zijkant van het hoofd).

Door Jesse, groep 7

De kinderen maken van klei drie eivormen in verschillende groottes. De spitse kant is de onderkant van de uil. Boetseer de vormen aan elkaar. Werk de vormen uit door het aanbrengen van vleugels, snavels, oorpluimen, ogen enz. De vleugels worden uit geplette kleibollen gedrukt en gesneden. Om de vleugels vast te maken moet de hechtingskant ruw worden gemaakt, waarna de vleugel stevig aangedruk moet worden. Maak een snavel en oorpluimen op dezelfde manier uit kleine kegelvormen. Maak de ogen door met een vinger in het hoofd te drukken.
Breng textuur aan op de vleugels en de buik en rondom de ogen met behulp van een mesje.
Plaats het werk op twee aan elkaar geniete bierviltjes. Laat het een paar weken goed drogen alvorens het te bakken.

Halloween scène

Door Rebecca, groep 8

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A4 formaat
2. ecoline of vloeibare waterverf in geel en oranje
3. kwast
4. pot water
5. zwarte vilstiften
6. zwart papier voor achtergrond

Start de les met een klassengesprek over Halloween. Waar denk je aan bij Halloween?

Deze les gaat over silhouetten. Een silhouet is een schaduwbeeld waarvan je alleen de buitenlijnen ziet. Laat enkele silhouetten zien of vorm met je handen in het licht van de beamer silhouetten op het smartboard. Laat zien dat er soms licht door het silhouet komt, zodat het niet alleen maar zwart is.

Maak het tekenvel vochtig en verf het met ecoline/vloeibare waterverf geel en oranje om een zonsondergang te suggereren. Trek een horizonlijn. Teken in elk geval een boom of een spookhuis, en vul de tekening aan met dingen die met Halloween te maken hebben. Kleur de silhouetten zwart en laat licht doorschijnen waar dit kan. Plak het werk op een zwarte achtergrond.

Aan de Amsterdamse grachten

Deel van groepswerk groep 6

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier
2. plakkaatverf
3. kwasten
4. potlood
5. lijm

Voor een bevriende leerkracht in Amerika, schilderden de leerlingen van groep 6 Amsterdamse grachtenhuizen. Vooraf spraken we over de Gouden Eeuw, de tijd waarin de voormalige pakhuizen zijn gebouwd. We bekeken  foto's van diverse grachtenpanden en bespraken de gevelsoorten (trap-, hals-, klok- en tuitgevel) en details (verdeling in etages, ramen, jaartal, trapjes etc.)

Na dit klassengesprek krijgt elke leerling een vel wit tekenpapier. Vooraf moet iedereen een streep trekken op 8 cm van de onderkant - dit is de gracht. Aan de linkerkant van het vel moet 2 cm als plakrand wit blijven.
Vervolgens tekent elke leerling een eigen grachtenpand. Laat de kinderen maximaal 5 minuten schetsen, om gekriebel te voorkomen. Verf de tekening met plakkaatverf. Schilder in de gevels stenen om de textuur aan te geven. Plak alle tekeningen aan elkaar en schilder de gracht voor de huizen. Voeg eventueel ook de tekst 'Groeten uit Holland' toe.

Hetzelfde dier, verschillende kleuren

Door Milan, groep 3

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. oliepastels
3. ecoline/vloeibare waterverf
4. penseel
5. pot water
6. schetspapier

Een les over warme en koude kleuren.
Voor deze les tekenen de leerlingen een dier naar keuze op een wit tekenvel. Als de tekening klaar is, maakt de leerkracht een kopie. Dier één moet worden ingekleurd met warme kleuren, dier twee met koude kleuren. De achtergrond wordt gevuld met ecoline of vloeibare waterverf; ook hier warme en koude kleuren.
Plak beide tekeningen onder elkaar op een groot vel schetspapier.

Pieken en dalen

Door Faya, groep 4

Benodigdheden:

1. wasco in lichte kleurtjes
2. waterverf
3. penselen
4. pot water

Bespreek met de klas het verschil tussen heuvels en bergen. Wanneer noemen we iets een berg, wanneer een heuvel? Hoe ziet de bovenkant van heuvels eruit? En die van een berg? Die kan puntig maar ook glooiend zijn. Dit is afhankelijk van de leeftijd van de berg.

Laat de kinderen stap voor stap zien hoe een berglandschap getekend kan worden. Begin met twee glooiende lijnen onderaan het vel. Trek schuine lijnen naar beneden vanaf de laagste punten. Teken dan puntige bergen hierachter. Teken achter de pieken een zon.

Vul de bergen met patroontjes in wasco in lichte kleuren. Elke berg heeft zo zijn eigen patroon. Verf de bergen en de lucht met waterverf. Doordat de wasco vet is, zullen patronen en lijnen zichtbaar blijven.

Naam ontwerp

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier A5 formaat
2. zwarte watervaste stift
3. viltstiften
4. zwarte fineliner

Elk jaar maken we in de klas een verjaardagskalender. Voor de kalender van dit schooljaar, gebruikten we deze les. De tekeningen werden geplakt op een A-4 vel, met daarop de datum van de verjaardag van de leerling.

Schrijf je naam met een dikke zwarte watervaste stift in sierlijke letters op een wit blaadje. Trek de naam om met verschillende kleurtjes viltstift. Verdeel de achtergrond in vlakken, door lijnen te trekken van boven naar beneden en van links naar rechts. Teken met fineliner patronen in de vlakken. 

Batik zonnebloemen

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. potlood
3. oliepastels
4. plakkaatverf bruin of zwart
5. vloeibare zeep
6. kwasten
7. kranten

Bekijk met de klas zonnebloemen of afbeeldingen van zonnebloemen en bespreek de opvallende kenmerken: dikte van de steel, vorm van het blad, vorm van de bloembladen, stand van de bloembladen, kleuren enz.

Bedek de tafels met kranten.

De leerlingen tekenen met potlood dun enkele zonnebloemen op hun vel. Een op een centrale plek, verder halve zonnebloemen aan de randen om de tekening 'spannend' te maken (beeldaspect: afsnijding). Kleur de bloemen in met oliepastelkrijtjes. Zorg voor kleurverschil door niet alleen geel te gebruiken voor de bloemblaadjes, maar nuances aan te brengen met bruin, beige of oranje. Dit geldt natuurlijk ook voor het hart van de bloem: gebruik meerdere kleuren bruin of stippel met zwart of donkerrood.

Kleur de achtergrond blauw.

Als de tekening klaar is, verfrommel je hem tot een prop. Zorg dat de tekening aan de binnenkant van de prop zit. Wees voorzichtig, het vel moet niet gaan scheuren.

Vouw de prop open en strijk hem zo glad mogelijk door met de handen over de achterkant te wrijven. Keer het vel om. Beschilder de hele tekening met een grote kwast en een mengsel van plakkaatverf en een scheutje vloeibare zeep. Doe dit snel.

Spoel de tekening af onder de kraan. De verf zal in de vouwen blijven steken en dit geeft het mooie batikeffect.

 Laat de tekening drogen en pers hem daarna plat tussen twee boeken. Niet of plak het werk op een gekleurde achtergrond.

Door leerlingen van groep 6