Heteluchtballonnen

Door leerlingen van groep 8

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier
2. viltstiften
3. fineliner
4. vloeibare waterverf
5. kwast en pot water
6. schaar en plaksel
7. gekleurd papier als achtergrond
8. dun touw

Heteluchtballonnen kennen we allemaal. Bij mooi weer zien we ze soms boven de huizen varen. 
We bekijken foto's van luchtballonnen en bespreken hoe ze eruit zien. We kijken naar het kleurgebruik, de reclameboodschappen, de vorm en de grootte. We bekijken hoe de manden eruit zien en ontdekken dat je, als je beneden staat te kijken, ook de onderkant van de mand ziet. Op een foto met meerdere luchtballonnen zien we dat de ballonnen steeds kleiner worden naarmate ze verder weg zijn (beeldaspect: ruimte).

Verf je tekenvel met verdunde vloeibare waterverf lichtblauw. 
Terwijl dit vel ligt te drogen, teken je op een ander tekenvel drie of vier luchtballonnen (een grote, een middelgrote en een of twee kleinere) en kleurt deze in met viltstift. Knip uit. 
Vervolgens teken je manden, met daarin silhouetten (zwarte fineliner) van ballonvaarders. Ook deze knip je uit. 

Plak het lichtblauw geverfde vel op een grote vel gekleurd papier. Maak een compositie van de ballonnen met een of twee overlappingen (beeldaspect ruimte). Laat de ballonnen ook over de gekleurde rand vallen. 
Plak de ballonnen en mandjes vast; plak de hoofden niet vast, maar buig ze iets terug zodat het lijkt alsof de mensen over de rand van de mand kijken. Plak stukjes touw tussen de manden en de ballonnen. 

Dit is ook een leuke opdracht om als groepswerk laten doen.

Kijk nou: Delfts blauw!

Wat heb je nodig?

1. papieren bordjes (zonder plastic laagje)
2. viltstiften in diverse kleuren blauw
3. voorbeelden van Delfts blauwe motieven

Delfts blauw is aardewerk met blauwe versieringen dat van oudsher in Delft wordt gemaakt. Het ontstond aan het einde van de 16e eeuw als goedkoop alternatief voor het blauwwitte Chinese porselein. In de periode 1650-1750 waren in Delft zo'n honderd aardewerkfabrieken. 
Tegenwoordig is er nog één fabriek in Delft die 'echt' Delfts blauw produceert: De Porceleyne Fles. Alle aardewerk voorwerpen worden hier nog met de hand beschilderd. 

Vooraf
Bespreek met de leerlingen foto's van Delfts blauw aardewerk. Welke motieven en afbeeldingen zie je? Wat voor patronen herken je? Hoeveel kleuren blauw zie je?

Wat moet je doen?

1. Teken op de rand van het bord een patroon (herhalende vorm). 
2. Teken iets in het middengedeelte.
3. Kleur alles in met verschillende kleuren blauw.

Door leerlingen van groep 7.

Lijnen in beweging

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. grijs potlood
3. zwarte fineliner
4. dikke viltstiften

Een les om te ervaren hoe lijnen een beweging kunnen accentueren. 
Bekijk vooraf met de leerlingen hoe de ledematen staan bij een beweging. Vraag een leerling voor de klas om bewegingen te laten zien. Hoe staan de armen en benen dan?  Naar welke kant buigt een arm/been?
Op het papier teken je met grijs potlood drie of vier figuurtjes in beweging. Het gaat om simpele figuren, bestaand uit bolletjes en strepen. Trek de figuurtjes over met fineliner over. Laat de binnenkant van de cirkels wit. 
Trek rondom de figuurtjes viltstiftlijnen in twee kleuren. Oefen dit eerst op een kladje om te zien hoe de kleuren reageren als ze door elkaar lopen. De lijnen zullen steeds glooiender worden en daarmee de beweging van de figuurtjes accentueren. 
In het voorbeeld is gekozen voor twee kleuren die dicht bij elkaar liggen (beeldaspect: nuance). Minder spectaculair misschien, maar ook minder geklieder! En een goede motorische oefening!

Door Rens en Milan, groep 8

Schatten van het strand

Vooraf

Na een dagje aan het strand is het leuk om te tekenen wat je daar hebt gevonden: schelpen, zeesterren, krabbetjes, scheermesjes...

Wat heb je nodig?

1. wit tekenpapier A4
2. aquarelpotloden of waterverf
3. penselen en water
4. zwart papier
5. schaar en lijm
6. zwarte fineliner

Wat moet je doen?

1. Verdeel het tekenvel in vier stroken van 7 cm hoog. 
2. Trek in elk vak een horizonlijn. 
3. Schets diverse dingen die je aan het strand kunt vinden. 
4. Kleur in met waterverf of aquarelpotloden, waarbij je kleurnuances aanbrengt door meer of minder te verdunnen.
5. Verf het strand goudgeel en de lucht blauw.
6. Laat drogen.
7. Omlijn de schelpen met zwarte fineliner.
8. Knip de vier stroken los en plak ze met een centimeter tussenruimte op zwart papier.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 8.

Grachtengordel

Door Anne, groep 8

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. oost-indische inkt of fineliner
3. potlood

Grachtenhuizen kennen verschillende gevels: de trapgevel, halsgevel, klokgevel, tuitgevel, lijstgevel en tuitgevel. 

Laat de vijf gevelvormen op het digibord zien en bespreek ze. 

Zoek op internet foto’s van grachtenhuizen of laat de kinderen deze zelf zoeken. (zoekterm canal house of grachtenhuis). Bespreek de andere kenmerken van grachtenhuizen: trap ervoor, jaartal erop, symmetrie in de ramen, luiken, ornamenten enz.

Geef alle kinderen een tekenvel en spreek af dat ze allemaal op 5 cm van de onderkant een lijn zetten. Dit is de gracht. Later kunnen dan alle tekeningen aan elkaar geplakt worden tot een lange grachtengordel.

Zet de huizen met potlood -schetsend- op het tekenvel. Geef aan waar de ramen komen, de trapjes, de deuren en hoe de gevels eruit zien. Teken met Oost-Indische inkt de huizen af. Door het gebruik van Oost-Indische inkt is het werken met een liniaal niet mogelijk. Niet erg, want de huizen zien er door die minder strakke strepen ook meteen wat ouder uit!

Herinnering aan de zomer 2

Benodigdheden:

1. vierkant tekenpapier, 20 bij 20 cm
2. kleurpotloden

Verdeel het tekenpapier in vier vakken. Teken in elk vak een herinnering aan de zomer die voorbij is. Versier de vakken met vier verschillende randen.

Warme zon, koele maan

Benodigdheden

1. zwart papier op A4 formaat
2. kleurpotloden
3. goud- en zilverkleurige viltstift

Welke kleuren heeft de zon? Zijn dit warme of koude kleuren? Welke kleur heeft de maan? En de straling van de maan? Hoe komt het dat je de gele maan toch vaak als koud ziet? Hoe zou je de kleuren goud en zilver gebruiken bij de zon en de maan?
Al dit soort vragen kunnen aan de orde komen in een klassengesprek over de zon en de maan en de verschillen daartussen.
De leerlingen tekenen op zwart papier een cirkel rondom een schoteltje of bloempot. In deze cirkel tekenen ze een deel van het gezicht van de zon en een deel van de maan. Inkleuren met warme (zon) en koude (maan) kleuren in kleurpotlood. De stralen van de zon en de maan moeten duidelijk van elkaar verschillen.
Omlijn de onderdelen van de zon met goudkleurige stift, de maanonderdelen met zilverkleurige stift. Ook de achtergrond van de zon en maan moeten verschillend zijn van invulling en kleur.

Vrolijke visjes

Benodigdheden

1. wit tekenpapier op A4 formaat
2. waterverf
3. dikke zwarte stift

Verdeel het vel papier in 9 vakken van ca. 10 bij 7 cm. Maak een tekening van een vis of schelp (organische vorm) op een restje karton zodat die in het vakje past. Knip de tekening uit. Dit is de mal.
Trek de mal met potlood om in alle vakjes. Kies drie kleuren waterverf die mooi bij elkaar passen. In bovenstaand voorbeeld is gekozen voor enkel koude kleuren.
Schilder de figuren effen of geef ze een patroon. Schilder de achtergronden van de figuren ook in negen verschillende patronen. Maak je patronen niet te priegelig, want straks moet alles omgetrokken worden met zwarte stift.
Als het schilderij droog is, trek je alle kleurvlakken om met zwarte stift/.

Je kunt deze les ook gebruiken voor een lesje kleurenleer.

• leerlingen kiezen één kleur en variëren met de lichte en donkere variant ervan (beeldaspect: nuance). 
• leerlingen kiezen alleen primaire of complementaire kleuren, alleen warme of koude kleuren etc. 

Door leerlingen van groep 6

Een naam van faam!

Benodigdheden

1. wit papier op A4 formaat
2. zwarte watervaste stift
3. viltstiften

Opdracht
De leerlingen schrijven met watervaste stift hun naam meerdere keren op een wit vel. Door elkaar, op de kop, van boven naar beneden, het maakt niet uit. Het gaat erom dat de letters door elkaar komen te staan. Kies één schrijfstijl, blokletters of lusletters.
Als het blad vol genoeg is, kies je drie of vier kleuren die je mooi vindt; natuurlijk kun je er ook voor kiezen om meer kleuren te gebruiken. Kleur alleen die vlakken in die helemaal omsloten zijn door zwarte lijnen en die dus niet in verbinding staan met de witte achtergrond. Dit kunnen kleine vlakken zijn (van de letters - bij lusletters zijn er sowieso meer kleurvlakjes dan bij blokletters), maar ook grotere die tussen de namen zijn ontstaan. Hoe meer namen er staan, des te meer kleurvlakken zullen er zijn.
Plak het werk op een zwarte of gekleurde achtergrond. Op deze opdracht zijn verschillende varianten mogelijk. Zo kun je ook kiezen voor meerdere namen of voor verschillende woorden die bij een bepaald onderwerp horen.
Als de les over kleurenleer moet gaan, wijzig dan de opdracht door leerlingen te beperken in hun kleurkeuze: kies alleen primaire of alleen complementaire kleuren of alleen warme of koude kleuren.

Je naam in stralen

Benodigdheden

1. wit tekenpapier vierkant van 21 bij 21 cm
2. watervaste zwarte stift
3. zwarte fineliner
4. eventueel wascokrijtjes
5. zwart of gekleurd papier als achtergrond

Met de letters van je eigen naam kun je leuke dingen doen!
In deze les krijgen de leerlingen een vierkant vel tekenpapier. Vanuit het middelpunt (goed meten!) trekken ze een even aantal lijnen naar de kanten, zodat een oneven aantal vakken ontstaat. In het voorbeeld zijn tien hulplijnen getrokken die negen vakken opleveren. Binnen een vak schrijven ze hun naam in hoofdletters, waarbij de boven– en onderkant van de letters de hu-lijnen moeten raken; van binnen naar buiten of van buiten naar binnen. Door de schuinte van de vakken, worden de letters steeds kleiner, een opart effect (beeldaspect: ruimte).
Kleur de letters in met zwarte watervaste stift. In het aansluitende vak schrijf me met fineliner je naam zo vaak mogelijk. Schrijf in kleine letters en schrijf achter elkaar door. Hierbij zijn verschillende opties mogelijk: van binnen naar buiten, in een hoek, van links naar rechts enz. Op deze manier worden de stralen om en om gevuld met grote en kleine namen.
Eventueel kunnen de stralen met de grote letters nog ingekleurd worden met wascokrijtjes. Plak de tekening op een zwarte of gekleurde achtergrond.