Winterboom in warme en koude kleuren

 Wat heb je nodig?

• tekenpapier 
• wasco
• waterverf
• zwarte plakkaatverf
• kwast en penseel
• pot water

Wat moet je doen?

1. Teken met wasco een horizonlijn. 
2. Teken dan vanaf de onderkant een boomstam. 
3. Teken takken aan de boom; zorg dat ze de zijkant of bovenkant van het tekenvel raken en elkaar overlappen. 
4. Teken een patroon in het landschap onder de horizonlijn. 
5. Verf de lucht blauw met waterverf. 
6. Verf de vlakken tussen de takken in warme of koude kleuren. 
7. Verf de vlakken in het landschap: warm als je eerst koud koos, koud als je eerst warm koos. 
8. Laat drogen. 
9. Verf de takken en de stam zwart met plakkaatverf. 
   

Beeldaspecten: kleur, ruimte, vorm. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 6

Kerst cadeautasje

Wat heb je nodig?

1. bruin inpakpapier
2. viltstiften
3. schaar en lijm
4. liniaal
5. patroon cadeautasje
6. stukje touw van 25 cm

patroon: klik en print

Wat heb je nodig?

1. Neem het patroon over op bruin inpakpapier. 
2. Maak een kersttekening op de brede delen van het inpakpapier. Of maak een tekening op wit papier en plak deze later op het tasje . 
3. Vouw en plak de lange plakstrip van de zijkant naar binnen. 
4. Vouw de twee kleinste plakranden voor de bodem naar binnen en dan de twee bredere. 
5. Plak de brede bodemplakstroken aan de kleine en aan elkaar vast.
6. Maak bovenin het tasje aan beide kanten 4 gaatjes met een perforator. 
7. Rijg een touwtje door de gaatjes zodat je twee hengels krijgt en knoop dit vast.

Kerstkoortje

Wat heb je nodig?

1. groen papier voor achtergrond
2. restjes wit, zwart en huidskleur papier  
3. schaar en lijm  
4. kerst knutselpapier (Action)
5. zwarte stift 

Vooraf: 
Christmas carols zijn traditionele Engelstalige kerstliedjes. Tijdens de kerstperiode werden ze door groepen gezongen om de sfeer in een dorp of stad te vergroten.

Voor een groepswerk: leg twee of meer grote vellen groen papier in de klas. Leerlingen plakken hun zanger(es) daarop en zorgen daarbij voor overlapping.

Wat moet je doen? 

1. Knip een hoofd met de neus omhoog, open mond (zwart papier), dunne armen en benen, jurk of pak en zwarte schoenen of laarzen.
2. Knip uit wit papier een rechthoek en vouw dubbel. 
3. Schrijf rechts: Xmas Carols.
4. Teken links notenbalken met noten. 
5. Plak de delen op groen papier. Plak de jurk (plooien) en het muziekvel 3D. Vouw de armen die uit de mouwen komen dubbel zodat ze het muziekvel vasthouden. 
6. Teken neusgaten met dunne zwarte stift. 
7. Maak een groot groepswerk van dit kerstkoor.

Gemaakt door leerlingen van grade 8. 

Kerstkleedje

Wat heb je nodig?

1. wit tekenpapier 20 bij 20 cm
2. liniaal
3. potlood
4. zwarte fineliner
5. rode of groene markeerstift
6. zwart papier

Dit stappenplan kunnen leerlingen zelfstandig volgen en is zo tevens een les begrijpend lezen. 

Wat moet je doen? 

1. Verdeel het tekenvel in 16 hokjes van 5 bij 5 cm. Zorgvuldig meten! 
2. Teken in elk vakje een kerstfiguurtje. 
3. Kleur deze figuurtjes, net als bij een dambord, om en om in: òf de achtergrond òf het figuurtje zelf wordt rood (of groen). 
4. Omlijn tot slot alle figuurtjes, details en vakken met zwarte fineliner. 
5. Plak je tekening op een zwarte ondergrond.

Tekeningen van leerlingen van groep 8.

Vuurkorf of lantaarn

 Wat heb je nodig?

• tekenpapier A4
• vloeibare waterverf
• oliepastels
• zwart papier
• schaar en lijm 

 Wat moet je doen?

1. Teken een houtvuurtje of een kaars/kaarsen.
2. Kleur in met oliepastel.
3. Kleur het hele vel met vloeibare waterverf. 
4. Knip stroken van zwart papier.
5. Plak er een vuurkorf of lantaarn van. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 6.

Beeldaspecten: kleur, ruimte.

Gelukkig nieuwjaar!

Wat heb je nodig?

• wit tekenpapier A4
• zwart knutselpapier A5
• wasco
• blauwe ecoline of vloeibare waterverf
• kwast
• zwart en geel/oranje knutselpapier
• geel pastelkrijt

Wat moet je doen?

1. Teken met wasco siervuurwerk op wit papier. 
2. Ga er met met blauwe ecoline overheen. De wasco stoot de ecoline af en de kleurtjes komen weer tevoorschijn. 
3. Laat dit vel drogen.
4. Knip een zwart A4 vel doormidden en knip daaruit een skyline van huizen. Plak dit op het blauwe vel. 
5. Knip uit geel of oranje papier raampjes en plak ze op de huizen. 
6.  Trek met geel pastelkrijt een randje langs de daken en veeg dit uit met je vinger. 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 5/6.

Beeldaspecten: kleur, vorm.

Kerstengeltjes

Benodigdheden:

1. zwart tekenpapier A4
2. kleurpotloden in wit, geel, goud en zilver

Wat moet je doen?

• Teken op zwart papier kerstengeltjes onder een sterrenhemel. 
• Kleur de jurken in met patroontjes. Pas op: je hebt maar 3 kleuren!
• Teken een kader rond het papier: strakke lijn, stippen of een ingekleurd gouden lijstje!

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Dansende kerstbomen

Wat heb je nodig?

1. wit papier A4
2. potlood
3. viltstiften
4. zwarte fineliner 
5. pastelkrijt

Wat moet je doen?

Dansende kerstbomen zijn kerstbomen die alleen door de vorm (rechthoekig) en versieringen (ballen, slingers en sterren) nog lijken op een kerstboom! Hun stam is veel langer dan die van de gewone bomen en door de kromming erin lijkt het alsof ze dansen.

Tekenen met potlood, inkleuren met viltstift, alles omlijnen met zwarte fineliner en dan de achtergrond inkleuren met pastelkrijt.  

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 3. 
Beeldaspecten: vorm, kleur.

Kerstbomenbos

Wat heb je nodig?

• tekenpapier A4
• meerdere kleurmaterialen, bv. wasco, oliepastel, waterverf, kleurpotlood, viltstift
• geprint muziekpapier
• lichtblauw pastelkrijt
• zwarte markeerstift
• schaar + lijm
• groen papier voor achtergrond

Vooraf

Verdeel de kleurmaterialen over de tafelgroepjes: een plek met verf (plakkaat- + waterverf), een plek met krijt (wasco + oliepastel) en een plek met kleurpotlood en viltstift. Om te kleuren gaan leerlingen zitten waar het materiaal van hun keuze ligt. 

Wat moet je doen?

1. Teken drie overlappende driehoeken. 
2. Kleur in met verschillende materialen en patronen. Je mag alleen groen gebruiken!  
3. Omlijn bomen en patronen met zwarte markeerstift. 
4. Knip de bomen uit, inclusief de zwarte omlijning! 
5. Scheur een vel met bladmuziek in stukken en plak die op een wit vel. 
6. Kleur de achtergrond lichtblauw met pastelkrijt. 
7. Plak de bomen op het blauwe vel.
8. Plak je kunstwerk op een groene achtergrond.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 5 en 7. 

Beeldaspecten: kleur, lijn (patroon), nuance. 

Kerstbomenbos in de sneeuw

Wat heb je nodig?

• groot vel tekenpapier
• vloeibare waterverf (of ecoline) in groen en rood 
• oliepastel krijtjes
• kwasten

Wat moet je doen?

1. Teken een golvende lijn onderaan het vel: de grond. 
2. Teken meerdere kerstbomen. Een simpele driehoek is goed. Niet alle bomen naast elkaar, maar voor en achter elkaar. 
3. Versier de bomen met ballen en slingers.
4. Teken cadeautjes onder de bomen. 
5. Kleur in met oliepastel. 
6. Teken witte sneeuwvlokken op het papier.
7. Verf eroverheen met vloeibare waterverf, maar laat de grond wit. De bomen en sneeuwvlokken worden weer zichtbaar omdat het krijt de waterverf afstoot.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 3.

Beeldaspecten: ruimte (overlapping), kleur, vorm. 

Licht in donkere dagen

Vooraf
Print voor elke leerling een lantaarn op A4 papier. 

Wat heb je nodig?

• tekenvel A3 formaat  
• plakkaatverf 
• kwast
• schaar en lijm
• geprinte lantaarn 

Wat moet je doen? 

1. Schilder in het midden van het vel een lichtgele cirkel. 
2. Schilder eromheen met kleuren die steeds donkerder worden: donkergeel, oranje, rood, donkerrood. 
   
3. Schilder de laatste cirkels in blauw en donkergrijs en maak het vel vol.
4. Laat drogen.
5. Knip de lantaarn uit en plak die op het geschilderde vel. (Zit er nog een wit randje aan de onderdelen van de lantaarn? Geen probleem, juist mooi!) 

Beeldaspecten: kleur, nuance. 
Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 5. 

Herfstbomen aan de waterkant

Wat heb je nodig?

1. lichtblauw tekenpapier A4
2. oliepastelkrijt
3. plakkaatverf
4. tamponneerkwasten

Wat moet je doen?

1. Vouw het papier over de lengte doormidden. Boven de vouw is het land, onder de vouw het water. 
2. Teken boven de vouw met oliepastels enkele bomen zonder blad in een graslandschap. 
3. Kleur bomen, takken en gras in met oliepastels. 
4. Teken bomen onder de vouw de opnieuw, maar kleur ze minder stevig in. 
5. Maak bladeren aan de bomen op het land. Doe verschillende warme kleuren tegelijk aan de kwast, zodat het lijkt alsof de bladeren aan het verkleuren zijn. Meng de verf dus niet! 
6. Vouw het vel dubbel en druk voorzichtig aan; niet wrijven! Je ziet een lichte afdruk van de bladeren: de weerspiegeling in het water. De takkenstructuur van de bomen op het land wordt weer zichtbaar, omdat een deel van de verf op de onderkant van het vel zit.

Tekeningen gemaakt door leerlingen van groep 7.

Beeldaspecten: kleur, nuance. 

Chocoladeletters?

Wat heb je nodig?

• tekenpapier vierkant gesneden
• wasco
• vloeibare waterverf
• kwast 

Wat moet je doen?

1. Vouw het tekenpapier in 16 vierkantjes.
2. Trek de vouwlijnen over met wasco.
3. Teken met wasco in de bovenste rij de letters s i n t.
4. Teken in de derde rij de letters p i e t.
5. Teken in de andere vakjes met wasco dingen die met de Sinterklaastijd te maken hebben.
6. Verf alle vakjes met vloeibare waterverf.
   Zorg dat er geen twee dezelfde kleuren naast elkaar komen.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 4. 

Wijze uilen

Wat heb je nodig?

1. wit tekenpapier A4
2. zwarte viltstiften in verschillende diktes of Oost-Indische inkt
3. gele ecoline of vloeibare waterverf
4. penselen
5. zwart papier
6. foto's van uilen

Over de uil
Bespreek uiterlijke kenmerken van uilen aan de hand van foto's.
Uilen zijn nachtdieren. Ze slapen overdag en jagen 's nachts. Hun gezicht is rond en afgeplat. De ogen zijn groot, waardoor ze ook 's nachts goed op afstand kunnen zien. Ze kunnen hun kop 270 graden draaien en kunnen zo in alle richtingen kijken. 

Uilen hebben een haaksnavel en krachtige klauwen met veren erop. Twee klauwen zijn naar voor gericht en twee naar achter. De oren bestaan uit een opening, soms bedekt met een oordeksel. De oren moeten niet verward worden met de oorpluimen die bv. de ransuil heeft. Oorpluimen zijn  veren en zitten niet op de plaats van de oren.
De meeste uilen hebben een mix van bruine, zwarte, witte, en grijze veren. De kleuren bieden camouflage en zo kan de uil zich goed verbergen.

Wat moet je doen?

1. Schets met potlood een uil op een tak. Denk aan de kenmerken van de uil zoals die besproken zijn. 
2. Teken met zwarte stiften in diverse diktes patronen aan op de lichaamsdelen van de uil. Door verschillende patronen te tekenen herken je de afzonderlijke onderdelen van de uil. Maak delen donkerder door de patronen dichter op elkaar te tekenen.
3. Kleur de ogen en de snavel geel of oranje, de rest blijft zwart.
4. Verf de achtergrond geel met ecoline of vloeibare waterverf. Zorg dat je de tekening niet raakt, want dan loopt de inkt uit. Blijf daarom zo'n halve centimeter uit de buurt van de uil. 
5. Plak je werk op een zwarte achtergrond.

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 7. 

Beeldaspecten: lijn, vorm, nuance.

Broodjes bouwen

Benodigdheden:

1. fotokarton A3 verticaal gehalveerd
2. ribkarton
3. restjes gekleurd papier
4. crepepapier
5. tijdschriften
6. viltstiften
7. draadjes
8. lapjes stof
9. droge etenswaren als macaroni, rijst, bonen, zaden
10. perforator
11. schaar en lijm

Dit is een mooie les om uit te leggen wat textuur is.
Bespreek vooraf wat er allemaal op een broodje kan en hoe je dat kunt maken van de materialen die je hebt. Voorbeelden: geel papier met gaatjes wordt kaas, rode draad is ketchup, een opgerold stukje roze stof is worst enz. Het is de bedoeling dat het een gedeeltelijk 3D werkstuk wordt. Niet alles plat opplakken, maar ruimtelijk en dus deels over elkaar heen. 

Wat moet je doen? 

1. Plak met restjes stof of papier een tafelkleed onderaan het vel karton. 
2. Knip uit gekleurd papier een bord en plak dit op het tafelkleed.
3. Knip van ribkarton de onderkant van een broodje en plak dit op het bord. 
4. Vul je broodje met allerlei etenswaren tot je bijna bovenaan het karton bent. 
5. Plak bovenaan weer een half broodje van ribkarton.

Werkstukken van leerlingen uit groep 6, 7 en 8.

Beeldaspect: ruimte.

Berken in de herfst

Benodigdheden: 

1. A3 tekenpapier*
2. schilderstape in verschillende breedtes
3. vloeibare waterverf rood, geel+groen
4. kwasten
5. plakkaatverf 
6. tamponneerkwasten
7. oude plastic winkelpasjes/klantenkaarten
8. schoteltjes en jampotjes
   *Kies dik tekenpapier, zodat het niet scheurt bij het verwijderen van de tape . 

Bekijk berkenbomen op het digibord. Wat valt op?

• stammen zijn recht
• stammen zijn wit/grijzig
• horizontale afbladderende bast
• herfstkleuren oranje, geel, rood, bruin

Wat moet je doen?
Stap 1
Leg het tekenvel voor je met de smalle kant naar beneden. Plak brede stroken tape van boven naar beneden, dit zijn de boomstammen. Plak smalle stukjes tape aan de stammen voor de takken. Let op: takken groeien omhoog!

Stap 2

Verf met verdunde vloeibare waterverf horizontale banen voor de achtergrond. Je kunt over de tape heen verven. Laat drogen en haal de tape er voorzichtig af. 

Stap 3

Doe wat zwarte plakkaatverf op een schaaltje. Doop je klantenpasje in de verf. Trek het pasje dan op verschillende plekken van links naar rechts (of andersom!) tot halverwege de stam zodat er zwarte vegen ontstaan. 

Stap 4

Spuit enkele warme kleuren plakkaatverf + groen op een bordje. Tamponneer bladeren bovenaan de bomen. Meng de kleuren niet, maar doe meerdere kleuren tegelijk aan de kwast. 

Stap 5

Ophangen! 

Werkstukken gemaakt door leerlingen van groep 3. 

Beeldaspecten: kleur, lijn. 

Begrippen: koude en warme kleuren, tamponneren.