Vogelhuisje van papier maché

Deze geweldige les kreeg ik van Ghislaine Aarts: een vogelhuisje van papier maché. Benodigdheden:

1. doos waarin laarzen hebben gezeten
2. schilderstape
3. 2 roerhoutjes voor verf (bouwmarkt)
4. behangplaksel
5. kranten
6. keukenrol of wc-papier
7. acrylverf of plakkaatverf
8. kwasten
9. blanke lak
10. kunstsneeuw
11. decoratie, bv. besjes, dennenappeltjes
12. lijmpistool
13. latjes voor een lijstje

Snijd van de deksel van de laarzendoos een rechthoek door de zijkanten eraf te halen. Knip van de doos drie driehoeken en plak die met tape aan elkaar zoals op de foto's. Zaag een van de twee roerhoutjes doormidden. Leg de halve roerhoutjes links en rechts, en de hele onder, zoals op de foto. Leg het kartonnen dakje erboven. Plak alles vast met meerdere stroken kranten en behangplaksel (papier maché). Eindig met een laag keukenpapier. Laat het werk goed drogen.

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Beschilder het vogelhuisje met acrylverf of plakkaatverf. Schilder er een of meer vogels bij. Laat dit weer goed drogen en lak het dan af met blanke lak voor een mooie glans. Strooi wat kunstsneeuw op het dakje als de lak nog nat is. Maak er een lijstje om van dunne latjes. Plak als je dit mooi vindt met een lijmpistool besjes of dennenappeltjes o.i.d. rond het huisje.

Valentijnsharten (net als Jim Dine)

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier gesneden op 20 bij 20 cm
2. stukje fotokarton van 10 bij 10 cm
3. liniaal en potlood
4. plakkaatverf + kwasten
5. waterverf + penselen
6. kleurpotloden en aquarelpotloden
7. viltstiften
8. pastelkrijt
9. oliepastel
10. diverse restjes gekleurd papier, zoals crèpepapier, ribkarton, folie, scrapboekpapier, vouwblaadjes etc.
11. plaksel
12. kranten, potten water en doekjes in de groepen waar dit nodig is
13. roze of rood papier voor de achtergrond

Jim Dine, geboren in 1935 in Cincinatti (VS) is beeldhouwer en pop-art kunstenaar. Harten, stropdassen, ochtendjassen en gereedschappen zijn terugkerende thema's in zijn werk. Laat de leeringen kennis maken met deze kunstenaar door een aantal werken van Dine te laten zien.

In het kader van Valentijnsdag een les over harten! Roze, rood en wit zijn de basiskleuren voor vandaag!

De leerlingen krijgen een vierkant tekenvel van 20 bij 20 cm. Dit verdelen ze in vier vakken van 10 bij 10 cm. Vouw het stukje fotokarton dubbel. Teken een half hart tegen de vouw en knip dit uit. Trek deze mal om in de vier vakjes van het tekenvel. Verdeel de verschillende tekenmaterialen over verschillende groepen in het lokaal. Stimuleer de leerlingen te gaan experimenteren met de materialen. Wat gebeurt er als ik met waterverf over oliepastel ga? Kun je pastelkrijt en viltstift combineren? Hoe zorg ik ervoor dat mijn hartje naar voren lijkt te komen? Wat gebeurt er als ik water op vloeipapier laat lopen? De leerlingen kleuren hun hartjes en achtergronden in. Ze moeten zoveel mogelijk verschillende materialen en technieken gebruiken. Daarbij mogen ze vrij door het lokaal en gaan zitten aan de tafel waar het materiaal van hun keuze staat. De enige beperking is het aantal stoelen dat bij een groep staat: is de groep vol, dan moet je eerst een ander materiaal of techniek gaan doen. Als alle hartjes klaar zijn, worden ze op een roze of rood ondervel geplakt.

Alle werkstukken zijn van leerlingen uit groep 7 en 8

Ontwerp je eigen klok

Benodigdheden:

1. uurwerkje
2. triplex
3. carbonpapier
4. figuurzaag
5. schuurpapier
6. plakkaatverf
7. kwast
8. cijfers, of dingen die de cijfers voorstellen
9. ophanghaakje

Door Liam en Tanita, groep 8

De kinderen maken op papier een ontwerp voor een klok. Dit patroon wordt met carbonpapier overgenomen op triplex en uitgezaagd. Dan wordt alles goed glad geschuurd, ook de randjes. Schilder de klok met plakkaatverf. Plak cijfers rondom, of andere dingen die mooi bij het ontwerp passen (zie de foto's). Bevestig een ophanghaakje achter de klok.

Door Luuk, groep 8

Met dank aan Ton Sommers

Wintertafereeltje

Deze leuke les en foto's kreeg ik toegestuurd van Anneriek Adema uit Dokkum. De werkstukken zijn gemaakt door haar leerlingen van groep 7/8. Dankjewel!

Benodigdheden:

1. wc rolletje
2. restjes gekleurd papier
3. schaar
4. plaksel
5. piepschuim
6. draadjes, stokjes e.d.

De basis voor dit wintertafereeltje is een wc-rolletje. Hiervan maken de leerlingen een skiër, pinguïn, sneeuwpop o.i.d. Dit figuurtje wordt op een stukje piepschuim geplaatst en daaromheen maken de kinderen een omgeving.

Deze les is ook prima te doen als groepswerk. Het stuk piepschuim is dan wat groter, en de leerlingen moeten samen overleggen wat voor tafereel ze maken.

Bonte hond!

Een hondje van papier maché, beschilderd met vrolijke kleurtjes: bonte honden! Benodigdheden:

1. krantenpapier
2. wc -papier of keukenrol
3. behangplaksel
4. plakkaatverf
5. kwasten
6. blanke lak

Laat de leerlingen eerst een stapel stroken (ca. 5 cm breed) scheuren van het krantenpapier. De basis voor de hond bestaat uit een langwerpige prop en een ronde prop krantenpapier. Met stroken en behangplaksel worden hoofd en romp aan elkaar geplakt. Gebruik zoveel stroken dat het hoofd stevig aan de romp vastzit en dat de overgang tussen beide lichaamsdelen een geleidelijke is geworden. De poten worden gemaakt van rolletjes papier, en ook met stroken aan het lijf bevestigd. Zorg ook hier voor een geleidelijke overgang: poten zijn bovenaan breder. De staart wordt gemaakt van een opgerolde strook en in het lijf gedrukt. Hierna beplakken met stroken. De basisvorm voor de oren wordt gevouwen en daarna beplakt met stroken en aan de kop gemaakt. Zorg ervoor dat er zeker 6 stroken gebruikt worden om uitstekende delen vast te zetten.

Als de hond goed droog is, wordt deze beschilderd met felle kleurtjes plakkaatverf; gebruik eventueel een zwarte markeerstift om kleurvlakken te markeren. Lak de hond af met blanke lak.

Bonte honden, door leerlingen van groep 7

Met dank aan Anne en Marlou die deze les gaven.

Linodruk van pinguïns en ijsberen

Door Brittany, groep 8

Benodigheden:

1. linoleum 12 bij 12 cm
2. linogutsjes
3. zwarte blockprint
4. roller
5. glasplaat
6. carbonpapier
7. linopers
8. wit tekenpapier op A4 formaat
9. zwart papier voor achtergrond

Voor deze linodrukopdracht zoeken de kinderen een foto van een pinguïn of ijsbeer. Het dier moet helemaal op de foto staan. Wijs erop dat de foto's gebruikt worden om te drukken, en dat de contouren dus belangrijk zijn. Een foto van een ijsbeer van vooraf gezien, is als drukwerk misschien moeilijk te herkennen. Elk kind krijgt een stukje linoleum van 12 bij 12 cm. Met carbonpapier worden de contouren van het dier overgenomen op het linoleum. Het is de bedoeling dat de achtergrond wordt weggesneden, zodat het dier blijft staan. Bij de pinguïns zal ook de witte buik weggesneden moeten worden. Denk er dan om dat de contourlijn wel moet blijven staan. Details als ogen, lijnen die poten aangeven etc. moeten met een klein gutsje worden weggesneden. Schud de fles blockprint goed zodat de olie zich vermengt. Druppel de verf op de glasplaat en rol dit met een linoroller goed uit. Rol het lioleum goed in en maak zo meerdere afdrukken. Kies de twee beste uit en plak deze op zwart papier.

Door het papier rondom de afbeelding te scheuren in plaats van te knippen, versterk je het gevoel van het dier dat op een ijsschots ziet. Zie het voorbeeld van Brittany bovenaan dit bericht.

Door leerlingen van groep 8

Pinguïn met oorwarmers

Benodigdheden:

1. grijs papier op A4 formaat
2. witte plakkaatverf
3. wattenstaafjes
4. zwart sitspapier
5. wit behangpapier
6. restjes gekleurd papier
7. fleecestof

Uit zwart sitspapier knippen de kinderen een pinguïn: een poort (tekenen op het bord). Uit behangpapier wordt een kleinere poort geknipt voor de buik. Plak beide delen op elkaar op een grijs vel papier. Knip vleugels uit het zwarte papier en plak ze ook op. De ogen en snavel worden uit restjes papier geknipt en opgeplakt. Voor de beugel van de oorwarmers gebruiken de leerlingen het restantje van de grote zwarte poort. Ze kunnen hier 2 cm langs knippen voor de beugel. De oorwarmers zelf worden uit wollige stof geknipt (eventueel door de juf, voor een mooie ronde vorm!), evenals de sjaal. De sneeuwvlokken worden met een wattenstaafje en witte plakkaatverf gestempeld.

Pinguins met oorwarmers, door leerlingen van groep 3

Met dank aan Lilia Bezemer.

Schitterende sneeuwvlokken

Door Marije, groep 5/6

Benodigdheden:

1. wit tekenpapier op A3 formaat
2. waterverf
3. kwasten
4. potten met water
5. oliepastelkrijtjes
6. glitter
7. lijm

Sneeuwvlokken hebben precies zes kanten. De ‘takken’ van een sneeuwvlokje lijken soms wel op kleine dennebomen. Nog bijzonderder is dat de takken ook nog eens (bijna) precies hetzelfde zijn. Zes keer dezelfde vorm. Je kunt een sneeuwvlok in zes stappen ronddraaien, en bij elke stap blijft de vorm hetzelfde. Met een spiegeltje zie je dat een sneeuwvlok symmetrisch is. Je kunt maar liefst zes spiegellijnen vinden in een sneeuwvlok. Laat op het digitale schoolbord uitvergrote foto's van sneeuwvlokken zien, of nog beter: laat de leerlingen sneeuwvlokken bekijken met een vergrootglas of microscoop. Bespreek de zeshoekige structuur. De kinderen tekenen met oliepastelkrijtjes enkele sneeuwvlokken op hun papier. De vlokken hoeven niet allemaal volledig op het papier te staan, ze mogen er ook afvallen. Hierna wordt het tekenvel beschilderd met verdunde waterverf in winterse kleuren. De waterverf pakt niet op het vetkrijt, en de sneeuwvlokken zullen weer tevoorschijn komen. Strooi als het werk goed droog is, glittertjes op kleine lijmpuntjes. Deze les en bijbehorende foto heb ik toegestuurd gekregen van Joke Ridder.

In de stijl van Keith Haring

Door Pien, groep 8

Benodigdheden:

1. tekenpapier
2. viltstiften
3. zwart karton

Harings werk is ontstaan vanuit de graffitikunst en valt op door strakke lijnen en het gebruik van felle kleuren. Naast graffiti werkte Haring ook met krijt op zwarte borden en beschilderde vazen en beelden. Haring heeft in zijn kunst een eigen herkenbare symbolentaal ontwikkeld, symbolen die bijna lijken op pictogrammen. Laat enkele werken van Haring zien. Op http://www.haring.com/ staan alle werken. Bespreek wat opvalt aan de tekeningen van Haring: stripachtige mensen, weinig details, vaak dikke zwarte lijnen als contouren, felle kleuren, streepjes die net als in strips de beweging aangeven.

Door Anneke, groep 8

Laat de kinderen zelf een tekening maken in de stijl van Haring. Hierbij moeten ze zoveel mogelijk details achterwege laten, en toch een bepaald gevoel overbrengen. Wijs hen erop dat ze rondom hun ontwerp een halve cm wit papier vrij laten, net als bij Haring zelf. Plak de tekeningen die klaar zijn op een zwarte ondergrond. En zet, er net als Keith Haring deed, je naam met zwarte stift ergens aan de rand van de tekening. Tip: op Haringkids staan meer dan 80 lesideeën rondom Keith Haring.

Door Sander, groep 8

Oma's servieskast

Door Jara, groep 8

Benodigdheden

1. wit tekenpapier op A3 formaat
2. kwasten
3. plakkaatverf

Sommige oma's hebben bekers en borden in allerlei soorten en maten. Het servies dat ooit compleet was, is in de loop der jaren behoorlijk uitgedund. Natuurlijk werden de kopjes en bekers wel weer aangevuld, maar een eenheid is het vaak niet meer. Teken de servieskast van oma. Maak er een mooie antieke kast van, met verschillende planken. Laat zien dat oma allerlei verschillende stijlen en kleuren serviesgoed heeft. Verf alle kopjes, bekers, borden en schalen in allerlei kleuren in. Misschien heeft oma zelfs de planken van de kast wel in verschillende kleuren beplakt!

Sneeuwbollen

Benodigdheden:

1. plakkaatverf
2. lichtblauw en wit tekenpapier
3. ribkarton
4. zwarte fineliner
5. penseel
6. glitter
7. plaksel

Een sneeuwbol is een glazen bol waarin zich een klein tafereeltje bevindt. Als je de bol schudt, gaat het sneeuwen. In deze les wordt de sneeuwbol getekend. De leerlingen krijgen een blauw vel tekenpapier. Door het omtrekken van een schoteltje tekenen ze een cirkel. In deze cirkel wordt een winter- (of kerst)tafereel geschetst en vervolgens ingekleurd met onverdunde plakkaatverf. Als de verf goed droog is, kunnen de figuurtjes omgetrokken worden met zwarte stift. Knip de cirkel uit en leg hem op een wit vel papier. Trek de cirkel om en knip de witte cirkel dan met een halve centimeter extra rondom uit het papier. Plak de tekening op de witte cirkel. Knip uit ribkarton een standaard en plak beide onderdelen op een vel gekleurd papier naar keuze. Strooi een beetje glitter op kleine lijmpuntjes van de voorstelling.

Door leerlingen van groep 7

Slingerende slangen

Door Bart, groep 8

Benodigdheden

1. tekenpapier op A4 formaat
2. kleurpotloden
3. bordkrijt
4. haarlak

Slangen kronkelen zich om takken van bomen. Om niet te vallen, moet de slang om en om voor en achter de takken langs. Dit kun je goed laten zien met behulp van een stofzuigerslang en een paar stoelpoten.

De kinderen tekenen drie boomstammen met takken. Om de takken en de boomstammen tekenen ze drie of meer slangen, waarbij goed gelet moet worden op het voorlangs-achterlangs-voorlangs principe: gaat de slang bij de ene tak voorlangs, dan moet hij bij de volgende achterlangs om niet uit de boom te vallen! De slangen worden vervolgens fel ingekleurd om zo het contrast met de bomen zichtbaar te maken. De bomen worden lichter ingekleurd. De achtergrond wordt ingekleurd met schoolbordkrijt. Hierna de tekening fixeren met haarlak.

Deze les komt oorspronkelijk uit Tekenvaardig (1982)

Winterwonderland

Door Kiki, groep 8

Benodigdheden

1. licht- of donkerblauw Engels karton
2. oliepastelkrijtjes
3. glitters
4. plaksel

Bekijk bomen zoals ze er in de winter uit zien; ze zijn kaal, want alle blad is eraf. De boomstam is aan de onderkant breed en loopt naar boven toe smaller toe. Dit geldt ook voor de takken, deze worden steeds dunner.

De kinderen schetsen met potlood een of twee bomen op het karton en kleuren deze in met oliepastels. Gebruik meer kleuren dan alleen bruin: met zwart, blauw of groen kun je textuur aanbrengen. Breng sneeuw aan op de takken met witte oliepastel. Natuurlijk hangt er onderaan de takken geen sneeuw, die zou er immers afvallen? Met plaksel en glitters wordt de sneeuw nog sprekender. In de sneeuw op de bodem kunnen vlakken glitters geplakt worden om de glooiing in de sneeuw weer te geven.